Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 19433 przypisów.
pocięgiel — narzędzie szewskie; tu pogardliwie: szewc. [przypis edytorski]
pocięgiel — pasek rzemienny do przytrzymywania przez szewca robionego buta nogą. [przypis edytorski]
pociot (daw.) — mąż ciotki. [przypis edytorski]
pocirz (gw.) — pacierz. Nastąpiło podwyższenie artykulacji samogłosek, dlatego a wymawia się jak o oraz e jak i. [przypis edytorski]
pocisk ekspansywny — pocisk rozrywający. [przypis edytorski]
pocisk — tu: uderzenie, cios. [przypis edytorski]
pociski cylindryczno-stożkowe a. pociski stożkowe — używane w broni palnej wydłużone pociski o stożkowym wierzchołku (w odróżnieniu od powszechnych wcześniej pocisków o kształcie kulistym); wynalezione w 1830 przez fr. kapitana Henri-Gustave'a Delvigne, udoskonalone w 1847 przez Claude'a Étienne Minié. [przypis edytorski]
pociski — dziś popr. forma N.lm: pociskami. [przypis edytorski]
pociski stożkowe — używane w broni palnej wydłużone pociski o stożkowym wierzchołku (w odróżnieniu od powszechnych wcześniej pocisków o kształcie kulistym). [przypis edytorski]
pociski — tu: strzały i włócznie. [przypis edytorski]
pocisnąć — dziś: przycisnąć. [przypis edytorski]
pocje — prawdop. z ang. potion, napój magiczny. [przypis edytorski]
pockać (gw.) — poczekać. [przypis edytorski]
pockej (gw.) — poczekaj. [przypis edytorski]
pocóżeś (…) pracował — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i partykułą wzmacniającą -że-; inaczej: po co pracowałeś. [przypis edytorski]
Pocóżeś wywiódł — inaczej: po co wywiodłeś (konstrukcja z przestawną końcówką czasownika i partykułą wzmacniającą -że-). [przypis edytorski]
Poczajów — miasto w obwodzie tarnopolskim Ukrainy (do 1939 w granicach II Rzeczypospolitej), gdzie znajduje się Ławra Poczajowska, najważniejszy prawosławny klasztor na Wołyniu; stanowił on największe sanktuarium i ośrodek pielgrzymkowy Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w okresie międzywojennym, zaś obecnie jest drugim, po Ławrze Peczerskiej w Kijowie, najważniejszym ośrodkiem prawosławnego życia monastycznego na Ukrainie. [przypis edytorski]
Poczajów — miasto w obwodzie tarnopolskim Ukrainy (do 1939 w granicach II Rzeczypospolitej), gdzie znajduje się Ławra Poczajowska, najważniejszy prawosławny kompleks klasztorny na Wołyniu, sanktuarium i ośrodek pielgrzymkowy, z ikoną Matki Boskiej czczoną jako cudotwórcza. [przypis edytorski]
Poczajów — miasto w zach. części Ukrainy, słynące ze wspaniałego klasztoru prawosławnego z cudowną ikoną Matki Boskiej. [przypis edytorski]
począć (daw.) — zacząć. [przypis edytorski]
począć (starop.) — zacząć. [przypis edytorski]
począć — tu: zacząć. [przypis edytorski]
począć — tutaj: zajść w ciążę [przypis edytorski]
począć — zacząć. [przypis edytorski]
począł głośno mówić — w oryginale niem.: war vorlaut, tj. był przemądrzały. [przypis edytorski]
począł im usilnie tłumaczyć — po tych słowach następuje oratio obliqua, którą naturalnie Henkel zamienia na oratio recta. [przypis tłumacza]
począł Noach, mąż roli, i zasadził winnicę — w znaczeniu: Noach, który znał się na uprawie ziemi, pierwszy zasadził winorośl nie jako pojedynczą roślinę, ale w rzędach, w taki sposób, że utworzył winnicę, por. Ramban do 9:20. [przypis tradycyjny]
począł się [wiersz biały] także częściej używać — dziś popr. z czasownikiem w formie nieosobowej: poczęto go także częściej używać. [przypis edytorski]
począł — zaczął. [przypis redakcyjny]
początek doliny — to znaczy Stare Kościelisko. [przypis edytorski]
Początek mądrości bojaźń Boża — Syr 1, 14. [przypis edytorski]
Początek (…) nie obronim — Elianta, którą poznaliśmy z sympatycznej strony już w rozmowie w I akcie, zaznacza tym odezwaniem swą odrębność od całego towarzystwa, do którego odnosi się, jak i Filint, z pobłażliwą wyrozumiałością. [przypis tłumacza]
Początek przemówienia wygłoszonego w parlamencie angielskim w 1841 roku podczas debaty związanej z wydłużeniem czasu ochrony praw autorskich, Macaulay's Speeches on Copyright, Lincoln's Cooper Institute Address; (1915), https://archive.org/details/macaulaysspeeche00maca, (dostęp 15.02.2013), s. 3. [przypis autorski]
Początek rozdziału Pierwsze ostrzeżenie, skreślony przez cenzurę carską z wydania książkowego Lalki. Fragmentu tego nie włączono do tekstu, gdyż w scenie zastępczej Prus wprowadził szereg nowych szczegółów, które później w toku powieści odgrywają pewną rolę. [przypis redakcyjny]
Początek rozdziału tego aż do „wyrazu boleści” najstosowniej przenieść tutaj na sam koniec. W ten sposób otrzymalibyśmy i związek lepszy z końcem rozdz. IV, i ustęp ten w odpowiedniejszym znalazłby się miejscu. [przypis tłumacza]
początkiem mądrości jest bojaźń boża — cytat ze starotestamentowej Księgi Syracha (Syr 1,14). [przypis edytorski]
początkowanie (daw.) — zapoczątkowanie czegoś; inicjatywa. [przypis edytorski]
Początkowe strofy sonetu (opisowo–narracyjne) zbudowane są z epitetów sprzecznych, doskonałych przykładów oksymoronów. Druga część sonetu (w tym wypadku ostatnia strofa) zawiera zwykle pewną refleksję. [przypis edytorski]
Początkowo Austria porzuciła stanowczo myśl o przystępowaniu do konwencji, Por. S. Wróblewski, Austrya a berneńska umowa o międzynarodowej ochronie praw twórców, „Czasopismo prawnicze i ekonomiczne: Organ Wydziału Prawa i Administracyi Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Towarzystwa Prawniczego i Ekonomicznego w Krakowie”, 1990 r., z 1–2, s. 461. [przypis autorski]
początku równego — takiego samego (tu: ziemskiego, materialnego) pochodzenia. [przypis edytorski]
początniki — początkowe litery. [przypis autorski]
poczci a. poćci (starop. forma) — przeczytaj. [przypis redakcyjny]
poczcić (daw.) — poczytać. [przypis edytorski]
poczciwość czynić czemu (starop.) — cześć oddawać. [przypis redakcyjny]
poczciwość (daw.) —szlachetność (godna czci), dobroć. [przypis edytorski]
poczciwość — forma starop. (tu uwspółcześniona): poćciwość. [przypis edytorski]
poczciwość (starop.) — cześć, poszanowanie. [przypis redakcyjny]
poczciwość — starop. forma najczęściej: poćciwość. [przypis edytorski]
poczciwość (starop.) — postawa godna czci, szacunku; dziś raczej: czcigodność, szacowność. [przypis edytorski]
poczciwość (starop.) — zaszczyt. [przypis redakcyjny]
poczciwość — tu: uznanie godności osobistej, honoru. [przypis redakcyjny]
poczciwość uczynić (starop.) — [okazać] cześć, łaskę. [przypis redakcyjny]
poczciwy (daw.) — godny czci, cnotliwy, zacny. [przypis edytorski]
poczciwy (daw.) — godny czci, szacunku. [przypis edytorski]
Poczciwy Noe (…) czcij ojca i matkę, chamie jeden — żartobliwe nawiązanie biblijnej opowieści o pijaństwie Noego i lekceważeniu, jakie okazał mu przy tej okazji jego syn Cham, przeklęty za to przez ojca (Rdz 9:18-27). [przypis edytorski]
poczciwy potworo — dziś: poczciwy potworze a. poczciwa potworo. [przypis edytorski]
poczciwy (starop.) — szlachetny (godny czci), dobry. [przypis redakcyjny]
poczciwy — tu: godny czci, zasługujący na szacunek. [przypis edytorski]
poczciwy — w oryg. niem. brave: zacny, dzielny, waleczny. [przypis edytorski]
poczciwy z kościami (fraz.) — zacny, dobry, uczciwy. [przypis edytorski]
poczczenie (daw.) — tu: okazanie szacunku. [przypis edytorski]
poczczona — dziś popr.: uczczona. [przypis edytorski]
poczdamski triumf — aluzja do spotkania w Poczdamie kanclerza Hitlera z prezydentem Paulem von Hindenburgiem. [przypis edytorski]
poczedszy (starop.) — [forma imiesłowowa] przeczytawszy. [przypis redakcyjny]
[Poczekaj no trochę, / Ja go tylko chcę wypytać. Jeśli będzie kłamać / Bij, co wlezie] (Age guiesce: exquiram saltem; si mentitur, feri modo) — tekst zniszczony, uzupełnił Niem. [przypis tłumacza]
poczesny (daw.) — ważny, godny zaszczytów. [przypis edytorski]
poczesny (daw.) — ważny, godny zaszczytów. [przypis edytorski]
poczesny (daw.) — zaszczytny, ważny. [przypis edytorski]
poczesny podarek — zwyczajowy podarek ofiarowywany zwierzchności lub innej godnej osobie w dowód czci. [przypis edytorski]
poczesny — poważny, odpowiedni. [przypis edytorski]
poczesny — tu: szanowny. [przypis edytorski]
poczesny — zaszczytny, ważny; poczesne miejsce: najzaszczytniejsze, wyróżnione miejsce przy stole pana zamku, dla najdostojniejszych gości. [przypis edytorski]
poczestne — podarunek honorowy; honorarium, wynagrodzenie; od słowa cześć: szacunek, poważanie. [przypis edytorski]
poczestny — będący oznaką czci wobec kogoś; godny, naczelny, najważniejszy. [przypis edytorski]
poczestny — dający wyraz szacunku, czci; godny. [przypis edytorski]
poczestny (daw.) — wyrażający cześć, uczczenie kogoś; dziś: poczesny. [przypis edytorski]
poczestny (daw.) — z uwzględnieniem oddania należnej czci. [przypis edytorski]
poczestny — zaszczytny; z uznaniem i okazaniem należnej czci. [przypis edytorski]
pocześnie (daw.) — z szacunkiem, jak należy. [przypis edytorski]
pocześnie (daw.) — z szacunkiem. [przypis edytorski]
pocześniejszy (daw.) — ważniejszy, większy. [przypis edytorski]
poczet — czeladź pocztowa, szeregowi. [przypis redakcyjny]
poczet — giermkowie towarzyszący rycerzowi. [przypis edytorski]
poczet — orszak, drużyna, słudzy, towarzyszący panu w podróżach i w bitwach. [przypis edytorski]
poczet — orszak, drużyna, słudzy, towarzyszący panu w podróżach i w walce. [przypis edytorski]
poczet — orszak, grupa dworzan towarzyszących bogatszemu szlachcicowi. [przypis edytorski]
poczet — orszak. [przypis edytorski]
poczet — orszak, tu: oddział. [przypis edytorski]
poczet — tu: rachunek. [przypis redakcyjny]
poczet uczynić — tu: zdać sprawę (komuś z czegoś, np. z wykonania zadania). [przypis edytorski]
poczęli 1597 w Ponarach na gruncie kapitulnym budować pomnik (…) — Ob[acz] cytowane wyżéj Akta ks. Herburta. Jezuici, pomimo hojnego uposażenia, nie wahali się wyciągnąć ręce po drobne datki, nie tylko do możnowładców, lecz nawet do duchowieństwa. Za gorszącą uważamy okoliczność, którąśmy w aktach kapitulnych znaleźli pod r.1577, iż światło ich zakonu, złotousty Piotr Skarga musiał podawać piśmiennie prośbę do kapituły wileńskiéj o pomoc łaskawą do wydrukowania jednego ze swych pism polemiczno-religijnych; kapituła wydała mu 8 kop gr. lit. Jezuici nie byli w stanie swojemu dzielnemu bojownikowi wypłacić téj kwoty! [przypis autorski]
poczęli kopać — „Wielu [rabinów] utrzymuje, że woda była jak krew w rękach Micrejczyka, ale stawała się czysta w rękach Hebrajczyka; jeśli tak, dlaczego ten cud nie został odnotowany w Torze?” Według Ibn Ezry plaga krwi, żab i wszy obejmowała i Micrejczyków, i Hebrajczyków, gdyż te trzy plagi wyrządzały małą krzywdę, i tak jak Micrejczycy kopali w poszukiwaniu wody, tak kopali i Hebrajczycy; zob. Ibn Ezra do 7:24. [przypis tradycyjny]
poczęli wprowadzać skrajnie nowe porządki — tj. obalali republiki, a wprowadzali ustroje oligarchiczne. [przypis tłumacza]
poczęna (gw.) — poczęła; zaczęła. [przypis edytorski]
poczęsny stół a. poczęstny stół — podczas uczty stół dla pana zamku, jego bliskich i najdostojniejszych gości; por.: poczesne miejsce: najzaszczytniejsze, wyróżnione miejsce. [przypis edytorski]
poczętem — dziś popr. forma: poczętym. [przypis edytorski]
poczęty człowiek żył i zmarł bez zmazy — Jezus Chrystus, którego święte imię poeta w piekle tylko przez peryfrazę wspomina. [przypis redakcyjny]
Poczkaj! — dziś popr.: Poczekaj! [przypis edytorski]
poczmistrz (daw.) — kierownik urzędu pocztowego. [przypis edytorski]
poczne — dziś popr.: pocznę. [przypis edytorski]
