Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 13126 przypisów.
pryncypał (przestarz.) — zwierzchnik, pracodawca. [przypis edytorski]
pryncypał — tu: szef, przełożony, pracodawca. [przypis edytorski]
pryncypał — zwierzchnik. [przypis edytorski]
pryncypalny (daw.) — główny, najważniejszy. [przypis edytorski]
pryncypalny — daw. najważniejszy, główny. [przypis edytorski]
pryncypalny (daw., z łac.) — najważniejszy, główny. [przypis edytorski]
pryncyp (daw.) — pryncypium (r.n.): zasada; podstawa. [przypis edytorski]
pryncypia (z łac.) — zasady. [przypis edytorski]
pryncypilarny (z łac.) — pryncypalny; główny, naczelny. [przypis edytorski]
pryncyp — zasada; dla pryncypu: dla zasady. [przypis edytorski]
prynuka (z ukr. a. ros.) — zachęta. [przypis edytorski]
prynuka (z ukr.) — zachęta. [przypis edytorski]
Prypeć — rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru. [przypis edytorski]
Pryscjan, właśc. Priscianus Caesariensis (1 poł. VI w. n.e.) — gramatyk łaciński, autor monumentalnego dzieła w osiemnastu księgach Institutiones grammaticae, używanego w średniowieczu jako standardowy podręcznik łaciny dla zaawansowanych; w Anglii powstał idiom to break Priscian's head, „skręcać kark Pryscjanowi”, oznaczający posługiwanie się złą gramatyką. [przypis edytorski]
pryscylianie — wyznawcy odmiany chrześcijaństwa ukształtowanej w IV w. na Płw. Iberyjskim pod wpływem manicheizmu i gnostycyzmu, głoszonej przez biskupa Pryscyliana, straconego w 385 przez państwowe władze chrześcijańskie. [przypis edytorski]
Pryscylla (Pryska) i Maksymilla — towarzyszki Montanusa, prorokinie głoszące ekstatyczne wizje, podczas których miał przez nie przemawiać Duch Święty. [przypis edytorski]
prysiud (ukr.) — przykucnięcie z podskokiem w rosyjskich i ukraińskich tańcach ludowych. [przypis edytorski]
prysiud (ukr.) — przysiad, figura taneczna. [przypis edytorski]
prysiudy — przykucnięcia z podskokami w rosyjskich i ukraińskich tańcach ludowych. [przypis edytorski]
prysiudy — przysiady, figura taneczna w tańcach ruskich. [przypis edytorski]
prysiudy (z ukr.) — przysiady, figury taneczne. [przypis edytorski]
pry (starop. forma) — prawi, mówi. [przypis edytorski]
pry (starop. forma) — skrót od: prawi; mówi. [przypis edytorski]
pry (starop. forma) — skrót od: prawi; tj. mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — prawi, mówi. [przypis edytorski]
pry (starop.) — skrót od: prawi; mówi. [przypis edytorski]
prystaw — komisarz policji w carskiej Rosji. [przypis edytorski]
prystaw (ros.) — komisarz policji. [przypis edytorski]
prystaw (ros.) — komisarz policji w carskiej Rosji w XIX w. [przypis edytorski]
prystaw (ros. пристав) — tu: komisarz policji w carskiej Rosji w XIX w. [przypis edytorski]
prystupyło do neho (ukr.) — wstąpiło w niego. [przypis edytorski]
pryszczaci — młodzi pisarze z przełomu lat 40. i 50., zwolennicy literatury podporządkowanej komunistycznej ideologii. [przypis edytorski]
prytanejon — budynek publiczny w starożytnej Grecji dla najwyższych władz w greckich państwach-miastach, miejsce urzędowania prytanów, wysokich urzędników. W prytanejonie prytani spożywali wspólnie posiłki na koszt państwa. Niektórzy znaczniejsi cudzoziemcy i zasłużeni obywatele również byli tam żywieni. Prytanejon był także miejscem przyjmowania oficjalnych delegacji przez cywilnych i religijnych włodarzy miasta. [przypis edytorski]
prytaneum a. prytaneion (gr.) — budowla, w której zbierało się zgromadzenie prytanów, tj. członków wielkiej rady. [przypis edytorski]
prytania — kolegium prytanów, urzędników zarządzających miastem, losowo wybieranych z Rady Pięciuset; także okres ich kadencji (1/10 roku); tu mowa o prytanejonie, tj. oficjalnym budynku władz miejskich, gdzie zasłużonym obywatelom przysługiwały posiłki na koszt państwa. [przypis edytorski]
prytania — kolegium prytanów, urzędników zarządzających miastem, losowo wybieranych z Rady Pięciuset; także okres ich kadencji (1/10 roku). [przypis edytorski]
prytan — jeden z pięćdziesięciu obywateli należących do określonej fyli (jednostki terytorialnej, a wcześniej rodowej w staroż. polis), którzy zasiadali w Radzie Pięciuset (tzw. Bule); prytanowie urzędowali w specjalnym budynku, stanowiącym centrum administracyjne polis, prytanejonie, przez dziesiątą część roku (okres ten zwano prytanią); kolegium prytanów wybierało swojego przewodniczącego, epistatesa, który przez jedną dobę przewodniczył Radzie Pięciuset i Zgromadzeniu Ludowemu (Eklezji), decydując o przedmiocie i porządku obrad, przyjmował posłów zagranicznych oraz miał pod swoją opieką pieczęcie i klucze do świątyń, a tym samym do skarbca i archiwów państwowych. [przypis edytorski]
prytan — wysoki urząd w staroż. Atenach, pełniony jednocześnie przez pięćdziesięciu obywateli (kolegium prytanów) losowo wybranych z Rady Pięciuset, urzędujących przez 1/10 część roku. [przypis edytorski]
prytan — wysoki urzędnik w staroż. Grecji, reprezentant fyle zasiadający w Radzie Najwyższej. [przypis edytorski]
prywacja (daw.) — obywanie się bez czegoś. [przypis edytorski]
prywacja — ograniczenie, obywanie się bez czegoś. [przypis edytorski]
prywacja (z fr. privation) — ograniczenie. [przypis edytorski]
prywacja (z łac. a. z fr.) — pozbawienie, ograniczenie. [przypis edytorski]
prywacja (z łac.; przest.) — obywanie się bez czegoś; wyrzeczenie. [przypis edytorski]
prywata — prywatny interes, prywatne sprawy, korzyści. [przypis edytorski]
prywat (daw.) — osoba prywatna, niesprawująca urzędu. [przypis edytorski]
prywat (daw.) — osoba prywatna. [przypis edytorski]
prywat-docent (z niem.) — tytuł naukowy, dający prawo samodzielnego nauczania. [przypis edytorski]
prywat-docent (z niem.) — w krajach niemieckojęzycznych: tytuł naukowy dający prawo samodzielnego nauczania. [przypis edytorski]
pryzma — tu: pryzmat. [przypis edytorski]
prządki, Bombycidae (biol.) — rodzina motyli z tropikalnej i subtropikalnej Azji i Afryki. [przypis edytorski]
Prządki — w mit. gr. Parki, boginie niezależne od bogów olimpijskich, przędące i przecinające nić ludzkiego żywota. [przypis edytorski]
prząść — ręcznie przerabiać włókna na nici. [przypis edytorski]
prząść — snuć, myśleć. [przypis edytorski]
prząśnica — część kołowrotka, do której przywiązuje się przędziwo. [przypis edytorski]
przać się (starop.) — zapierać się czego; przeczyć czemu. [przypis edytorski]
prza (daw.) — spór. [przypis edytorski]
prza (daw.) — sprzeczność; zarzut, oskarżenie. [przypis edytorski]
przaśny — niekwaśny, taki, który nie uległ fermentacji. [przypis edytorski]
przędząc — dziś popr. forma: przędąc. [przypis edytorski]
przędzący — dziś popr.: przędący. [przypis edytorski]
przędzą — dziś popr.: przędą. [przypis edytorski]
przędza (daw.) — przędzenie. [przypis edytorski]
przędza — nitka służąca do wyrobu m.in. tkanin. [przypis edytorski]
przędza — nitka służąca do wyrobu m.in. tkanin. [przypis edytorski]
przędziwo (gw.) — przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — naturalne włókna, które można przetworzyć na przędzę; przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — przędza, nić. [przypis edytorski]
przędziwo — przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — surowiec, z którego wytwarza się przędzę; daw. także: przędzenie. [przypis edytorski]
przęślica — drążek do zamocowania kądzieli, czyli pęku włókien lnianych, konopnych lub wełnianych, z którego prządka wysnuwała pasma i skręcała w nić. [przypis edytorski]
przęślica — drążek do zamocowania kądzieli. [przypis edytorski]
przęślica — kądziel (w oryginale niem. Wocken). [przypis edytorski]
Przebaczenia — Bretania znana jest jako Pays des Pardons, kraina odpustów (darowania kar za grzechy, udzielanego podczas świąt patronów kościoła lub kaplicy). [przypis edytorski]
przebarwny — niezwykle barwny. [przypis edytorski]
Przebendowski, Konstanty — polski wojskowy epoki wojen napoleońskich; od 1809 pułkownik 1. pułku strzelców konnych. [przypis edytorski]
przebiega — tu: przegląda. [przypis edytorski]
Przebieg reformy wyborczej w Austrii interesuje nas bliżej z powodu zależności od niej Galicji — w powstałej w 1867 monarchii austro-węgierskiej Galicja stanowiła część wielonarodowych ziem Cesarstwa Austrii, posiadających dwuizbowy parlament, zwany Radą Państwa, złożony z Izby Panów, w której zasiadały osoby piastujące ważne urzędy i funkcje, oraz Izby Poselskiej, obsadzanej delegatami sejmów krajowych. [przypis edytorski]
przebierać (gw.) — przeprawiać się. [przypis edytorski]
przebierać się (daw.) — podróżować, dostawać się dokądś. [przypis edytorski]
przebierać się (daw.) — podróżować, przeprawiać się. [przypis edytorski]
przebierać się (gw.) — przedostawać się, znajdować drogę; przekradać się. [przypis edytorski]
przebierać się (reg.) — przekradać się, przedostawać się. [przypis edytorski]
przebierać się (reg.) — przekradać się, znajdować drogę, przedostawać się. [przypis edytorski]
przebierać się (tu daw.) — przekradać się. [przypis edytorski]
przebierać się (tu daw.) — przekradać się, wałęsać się. [przypis edytorski]
przebierać się (tu daw.) — przeprawiać się, iść, podążać. [przypis edytorski]
przebierny (daw.) — wybredny. [przypis edytorski]
przebieżyć (daw.) — przebiec. [przypis edytorski]
przebinda (daw.) — przepaska. [przypis edytorski]
przebit (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; dziś: przebity. [przypis edytorski]
przebłyskać — dziś: przebłyskiwać. [przypis edytorski]
przebłyska — dziś raczej: przebłyskuje. [przypis edytorski]
przebłysk bezgranic — tu: przebłysk, prześwit miejsca, którego nie blokują żadne granice. [przypis edytorski]
prze Bóg (daw.) — wykrzyknienie: na Boga. [przypis edytorski]
przebóg (przestarz.) — wykrzyknienie wyrażające zdziwienie, przerażenie itp.; na Boga. [przypis edytorski]
prze Bóg — w imię Boga. [przypis edytorski]
przebóść (gw.) — przebić. [przypis edytorski]
przebóść — przebić, przekłuć. [przypis edytorski]