Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 129446 przypisów.

pokojowiec — służący, pilnujący porządku w pokoju pana. [przypis edytorski]

pokojowo usposobieni dla nas — «Mimo, że zgwałciłem ich siostrę», zob. Radak do 34:21. [przypis edytorski]

pokojówka — kobieta wykonująca zawód sprzątaczki w pomieszczeniach mieszkalnych. [przypis edytorski]

Pokole (mit. litew.) — Poklus, bóg piekła i zemsty. [przypis edytorski]

Pokolenia roślinneGenera Plantarum Karola Linneusza, wydane pierwszy raz w 1737 r., tu mowa wydaniu uzupełnionym przez Johanna Christiana Daniela Schrebera (1739–1810). [przypis edytorski]

pokolenie Dany — chodzi o Tuatha Dé Danann, w mitologii irlandzkiej plemię bogini Dany. [przypis edytorski]

Pokolenie — dwutygodnik Związku Młodzieży Polskiej, wydawany w Warszawie w l. 1948–1953. [przypis edytorski]

pokolenie — przen.: ród, szczep, plemię; tu o pluskwiakach jako tworzących odrębny rząd (kategorię) owadów. [przypis edytorski]

pokonywa — dziś 3. os. lp raczej: pokonuje. [przypis edytorski]

pokonywa — dziś raczej: pokonuje. [przypis edytorski]

pokorzyć się — stanąć w pokorze, okazać pokorę. [przypis edytorski]

pokorzylim (gw.) — pokorzyliśmy; pokonaliśmy. [przypis edytorski]

pokost — wytwarzana z oleju szybkoschnąca substancja do pokrywania powierzchni drewna; daw.: lakier; tu przen. [przypis edytorski]

pokost — zagęszczony olej lniany z dodatkiem substancji przyspieszających wysychanie. [przypis edytorski]

pokosy — pas skoszonego zboża. [przypis edytorski]

pokoszczony (starop.) — nasączony pokostem; pomalowany. [przypis edytorski]

pokosztować — spróbować. [przypis edytorski]

pokotem — jeden obok drugiego rzędem. [przypis edytorski]

pokój Boży — średniowieczny kościelny zakaz starć zbrojnych w określonych dniach tygodnia oraz okresach liturgicznych, mający na celu ograniczenie wojen pomiędzy panami feudalnymi. [przypis edytorski]

pokój Chrystusów (daw. forma D.) — pokój Chrystusowy. [przypis edytorski]

pokój Filokratesa (346 p.n.e.) — zawarty pomiędzy Macedonią a Atenami, zatwierdzający stan posiadania stron w chwili jego zawarcia; w szczególności obejmował rezygnację Aten z roszczeń do Amfipolis. [przypis edytorski]

pokój królewski (387 p.n.e.) — traktat zawarty pomiędzy Spartą a królem Persji Artakserksesem II, kończący wojnę koryncką, prowadzoną przez koalicję Aten, Koryntu, Beocji i Argos przeciwko Sparcie; zwany również pokojem Antalkidasa od imienia wysłannika Sparty. Na jego mocy wyzwolone wcześniej greckie miasta na wybrzeżu Azji Mniejszej oraz Cypr przeszły pod panowanie perskie, w zamian za co Sparta utrzymała hegemonię w Grecji: Persja zerwała sojusze z wrogami Sparty, rozwiązano wszystkie związki miast-państw, z wyjątkiem Związku Peloponeskiego. [przypis edytorski]

pokój Nikiasza — podpisany w 421 p.n.e., kończył pierwszy okres wojny peloponeskiej; został zawarty na 50 lat, przetrwał jedynie do 415 p.n.e. [przypis edytorski]

Pokój, pry, mój dawam wam, pokój mój zostawuję wam — J 14, 27. [przypis edytorski]

pokój — tu w zanczeniu: spokój. [przypis edytorski]

pokój w Tylży — wraz z traktatami tylżyckimi podpisanymi w dniach 7 i 9 lipca 1807 stanowił porozumienie między cesarstwem Francji a Rosją i Prusami, w wyniku którego m.in. zostało utworzone Księstwo Warszawskie (z części ziem zajętych przez Prusy podczas rozbiorów Polski) oraz Wolne Miasto Gdańsk; natomiast Francja w osobie Napoleona I uznała formalnie aneksję przez Rosję departamentu białostockiego. [przypis edytorski]

pokraśnieć (daw.) — zaczerwienić się. [przypis edytorski]

pokraśnieć — tu: zaczerwienić się. [przypis edytorski]

pokrewny — dziś: krewny; dawniej uważano, że zostając ojcem chrzestnym, wchodzi się do rodziny, podobnie jak przez małżeństwo. [przypis edytorski]

pokręcając wąsa — dziś raczej: podkręcając wąsa. [przypis edytorski]

pokryciem pozoru — hebr. כְּסוּת עֵינַיִם (kesut ejnajim): 'zakrycie oczu'. Jako dowód, że Abimelech nie dotknął Sary; Targum Onkelos odczytuje to jako: 'szata honorowa'. [przypis edytorski]

pokryć — tu: pochować, ukryć. [przypis edytorski]

Pokryłeś dudki — ukryłeś pieniądze. [przypis edytorski]

pokryły się — raczej: rozbłysły. [przypis edytorski]

pokrytość (daw.) — obłuda. [przypis edytorski]

pokrzepiliśmy się (…) i zaczerpnęli — inaczej: pokrzepiliśmy się i zaczerpnęliśmy. [przypis edytorski]

pokrzepione — wzmocnione. [przypis edytorski]

pokrzyk (łac. Atropa belladonna) — wilcza jagoda; roślina trująca, wykorzystywana w lecznictwie. [przypis edytorski]

pokrzyk — wilcza jagoda; roślina trująca, wykorzystywana w lecznictwie. [przypis edytorski]

pokrzywnica — mały ptak z rzędu wróblowych. [przypis edytorski]

Pokucie — kraina hist. nad górnym Prutem, na terenie ob. płd.-zach. Ukrainy; jej nazwa pochodzi od miasta Kut. [przypis edytorski]

pokumać się (daw., gw.) — zostać czyimś kumem, tj. ojcem chrzestnym jego dziecka a. teściem tego dziecka; wejść z kimś w jakieś istotne relacje (dziś: dogadać się z kimś, nierzadko w złych zamiarach). [przypis edytorski]

pokumać się z kimś — zaznajomić, zaprzyjaźnić się z kimś. [przypis edytorski]

pokup (daw.) — popyt na jakiś towar; mieć pokup: być poszukiwanym przez nabywców. [przypis edytorski]

pokup (daw.) — popyt na jakiś towar. [przypis edytorski]

pokup (daw.) — popyt, zainteresowanie. [przypis edytorski]

pokup (daw.) — popyt; zapotrzebowanie. [przypis edytorski]

pokup — pokupność; popularność wśród nabywców. [przypis edytorski]

pokup — popyt, zapotrzebowanie na jakiś towar. [przypis edytorski]

pokup — popyt, zapotrzebowanie na rynku na jakiś towar. [przypis edytorski]

pokupił winę (daw.) — „zyskał” winę, zawinił; por. też daw. wina: grzywna, kara pieniężna. [przypis edytorski]

pokupki (z ros.) — zakupy. [przypis edytorski]

pokurć a. pokurcz — gatunek psa, mieszaniec charta i brytana. [przypis edytorski]

pokurć — pogardliwie o niedużych, dość brzydkich zwierzętach. [przypis edytorski]

pokurć — pogardliwie o niedużym, dość brzydkim zwierzęciu. [przypis edytorski]

pokusić (starop.) — spróbować. [przypis edytorski]

pokusy piekielne (starop.) — [tu:] diabły. [przypis edytorski]

pokuszać się na co (starop.) — skusić się na co. [przypis edytorski]

pokuszę się (starop.) — spróbuję. [przypis edytorski]

pokutił niemnożeczko (z ros. кутить: hulać, lumpować) — pohulałem troszeczkę. [przypis edytorski]

pokutnej — hebr. אָשָׁם (aszam): wina. [przypis edytorski]

pokutnik — człowiek odbywający pokutę, często wyróżniający się specjalnym odzieniem pokutnym. [przypis edytorski]

pokutować — tu: tkwić (na jaju), musieć wysiadywać. [przypis edytorski]

pokwapić się (daw.) — pospieszyć się. [przypis edytorski]

POL. — I'll speak to him again. What do you read, my lord… HAM. — Words, words, words! (ang.) — POLONIUSZ: Pomówię z nim znowu. Co czytasz, mój panie? HAMLET: Słowa, słowa, słowa. [przypis edytorski]

Pol, Wincenty (1807–1872) — poeta, geograf i etnograf, uczestnik powstania listopadowego. [przypis edytorski]

Pol, Wincenty (1807–1872) — poeta, geograf-samouk, kawaler orderu Virtuti Militari uzyskanego w powstaniu listopadowym. [przypis edytorski]

Pol, Wincenty (1807–1872) — poeta, twórca wierszy o tematyce i stylizacji ludowej, także patriotycznych (zob. Pieśń o ziemi naszej wyd. 1843; Mohort 1855); uczestnik powstania listopadowego; ciężko poturbowany podczas rabacji galicyjskiej (1846) porzucił wcześniejsze poglądy na romantyczną modłę chłopomańskie i demokratyczne i stał się zwolennikiem konserwatywnego programu społecznego; największe zasługi położył jako przyrodnik i geograf. [przypis edytorski]

Pol, Wincenty (1807–1872) — polski poeta i geograf. [przypis edytorski]

pola dyktyjskie — od Dikte, góry na Krecie. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie a. Elizjum (mit. gr.) — kraina wiecznego spokoju i pośmiertnej szczęśliwości, stanowiąca część Hadesu; zmarli trafiali tam w nagrodę za dobre życie. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie a. Elizjum (mit. gr.) — kraina wiecznego szczęścia, gdzie po śmierci przebywają dusze sprawiedliwych ludzi. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie, fr. Champs Élysées (pot.) — reprezentacyjna aleja Paryża, łącząca plac Zgody z placem Gwiazdy (od 1970: plac Charles'a de Gaulle'a), na którym znajduje się Łuk Triumfalny. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie — fr. Champs Élysées, reprezentacyjna aleja w Paryżu. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie (mit. gr.) — a. Elizjum miejsce wiecznego szczęścia i wiecznej wiosny, stanowiące część Hadesu; zmarli trafiali tam w nagrodę za dobre życie. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie (mit. gr.) — kraina w której przebywali po śmierci wybrani przez Zeusa bohaterowie. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie (mit. gr.) — kraina wiecznego spokoju i pośmiertnej szczęśliwości, stanowiąca część Hadesu; zmarli trafiali tam w nagrodę za dobre życie. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie (mit. gr.) — miejsce pośmiertnego przebywania zmarłych bohaterów. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie — reprezentacyjna aleja w Paryżu, łącząca plac Zgody z placem De Gaulle'a (dawniej plac Gwiazdy), na którym znajduje się Łuk Triumfalny. [przypis edytorski]

Pola Elizejskie — w mitologii greckiej kraina wiecznej szczęśliwości, do której po śmierci udawały się dusze dobrych i sprawiedliwych ludzi. [przypis edytorski]

pola Elizu — pola elizejskie; w mit. gr. część Hadesu, Elizjum, gdzie przebywały dusze dobrych zmarłych, głównie herosów; tu: zaświaty, niebo. [przypis edytorski]

pola Elizyjskie — Elizejskie Pola. [przypis edytorski]

pola guzowskie — miejsce bitwy stoczonej 5 lipca 1607 między wojskami królewskimi a armią rokoszu Zebrzydowskiego. [przypis edytorski]