Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 486 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 9066 przypisów.
zrodzona z toni Afrodyta (mit. gr.) — bogini miłości, kwiatów, pożądania i płodności. Afrodyta nie miała rodziców, narodziła się z piany morskiej u wybrzeży Cypru. [przypis edytorski]
zrodzony z Feba — syn Apollina, Eskulap. [przypis edytorski]
zrok (daw.) — umówione miejsce i czas spotkania. [przypis edytorski]
zron (neol.) — spadanie; od czas. ronić, tj. upuszczać, powodować spadanie. [przypis edytorski]
zronić — zgubić, upuścić. [przypis edytorski]
zrosiła — hebr. הִשְׁקָה (hiszka): 'nawadniała'. [przypis edytorski]
zrosły — dziś: zrośnięty. [przypis edytorski]
zrospaczony — dziś popr. pisownia: zrozpaczony. [przypis edytorski]
zrostą — dziś: zrosną. [przypis redakcyjny]
zrość — dziś: zrosnąć. [przypis edytorski]
zrozumialny — dziś: zrozumiały. [przypis edytorski]
zrozumiał je, ocenił i przedstawił Ferrero — [Guglielmo Ferrero], La ruine de la civilisation antique, 1921. [przypis autorski]
Zrozumiałem łatwo, że ta akademia i nagroda to doraźny wymysł celem zamaskowania plagiatu w oczach publiczności — Rousseau myli się: Jacques Balexert a. Ballexserd (1726–1774) za swoją pracę Dissertation sur l'éducation physique des enfans depuis leur naissance jusqu'à jusqu'à l'âge de puberté (Dysertacja o wychowaniu fizycznym dzieci od urodzenia do wieku dojrzałości, 1762) rzeczywiście otrzymał nagrodę Holenderskiego Towarzystwa Nauk w Haarlem. [przypis edytorski]
zrozumiałżeś — czy zrozumiałeś. [przypis edytorski]
zrozumią — dziś popr. forma: zrozumieją. [przypis edytorski]
zrozumią — dziś popr.: zrozumieją. [przypis edytorski]
zrozumiejcie — tu: porozumiejcie. [przypis redakcyjny]
Zrozumienie tego było punktem wyjścia do badań i rozważań naszych… — por. ibid., s. 208. [przypis autorski]
zrozumiesz — hebr. שָׁמַע (szama): ‘słyszeć’, tu jest odczytywane w znaczeniu ‘rozumieć, pojmować’, zob. Raszi, Radak, Raszbam do 41:15. [przypis edytorski]
zrozumże — wyraz zrozum z dodaną partykułą -że użytą dla wzmocnienia nacisku. [przypis edytorski]
Zróbmy (…) treściwe zestawienie — porównanie było ulubioną formą krasomówczą i literacką; mowa O Wieńcu jest jednym porównaniem. [przypis tłumacza]
zróbże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że-; znaczenie: zrób koniecznie, zrób nareszcie itp. [przypis edytorski]
zrósł — dziś: wzrósł, wyrósł. [przypis edytorski]
zrównać — dorównać. [przypis redakcyjny]
zrównać — dziś popr.: dorównać. [przypis edytorski]
zrównać — tu: dorównać. [przypis edytorski]
zrównał ich pod względem † praw — krzyżyk oznacza, że tekst jest w tym miejscu zepsuty; Dindorf: ἐξ ισοτιμίας, tymczasem Niese: ἐξ ἴσου μοίρας. [przypis tłumacza]
zrównanie (daw.) — równanie (matematyczne). [przypis edytorski]
zrównanie — daw. równanie. [przypis edytorski]
zrównanie dnia z nocą — równonoc; długość dnia jest taka sama jak długość nocy, ma to miejsca dwa razy do roku: 20/21 marca oraz 22/23 września. [przypis edytorski]
zróżniczkować (daw.) — zróżnicować. [przypis edytorski]
zróżniczkować — dziś poza znaczeniem matematycznym: zróżnicować. [przypis edytorski]
zróżniczkowane — dziś popr.: zróżnicowane. [przypis edytorski]
zróżniczkowanie — dziś popr.: zróżnicowanie. [przypis edytorski]
zróżniczkowany — dziś poza znaczeniem matematycznym: zróżnicowany. [przypis edytorski]
zruca — dziś: zrzuca. [przypis edytorski]
zrucano — wyd. lwow. ma: zrzucano. [przypis redakcyjny]
zruci — zrzuci (z żołądka); zwymiotuje. [przypis edytorski]
zrucić (daw.) — zburzyć. [przypis edytorski]
zrucili — dziś popr.: zrzucili (w domyśle: ze stanowiska). [przypis edytorski]
zrucił me (reg.) — zrzucił mnie. [przypis edytorski]
zruć (daw. forma) — zrzuć. [przypis edytorski]
Zruć go z pychy do końca z Nabuchodozorem — i dalej: Nabuchodonozor trawę żarł jak wół, por. 1, 21: kara za bluźnierstwo, wedle Daniela rozdz. 7. [przypis redakcyjny]
zrugać — nawymyślać komuś, gniewnie go skrytykować; zbesztać, złajać. [przypis edytorski]
zrugać — obrzucić obelgami. [przypis edytorski]
zruta (daw.) — ruina. [przypis redakcyjny]
zrutenizowany — poddany wpływom ruskim; od śrdw. łac. Ruthenia: Ruś. [przypis edytorski]
zrychtować (reg.) — wykonać, skonstruować. [przypis edytorski]
zrywał się ostatnimi wysiłkami — w oryg. niem. raffte sich zur letzten Anstrengung auf: zdobył się na ostatni wysiłek. [przypis edytorski]
zrywałaś listki akacji, a potem byłaś smutna, bo wypadło: „nie dba” — nawiązanie do zwyczaju wróżenia przez obrywanie akacjowych listków rosnących na jednej łodyżce, powtarza się przy tym wyliczankę: kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, żartuje, w myśli, w mowie, w sercu, na ślubnym kobiercu, aż do zerwania ostatniego listka. Podobnie wróżono z kwiatu margerytki. [przypis edytorski]
zrywam (…) lilią (daw.) — dziś: zrywam lilię. [przypis edytorski]
Zrywam się, biegną, składam na pamięć wyrazy… — niezupełnie dokładny cytat z sonetu Mickiewicza Mówię z sobą… (1826): „Zrywam się, biegę, składam na pamięć wyrazy.” [przypis redakcyjny]
zrzebiec (daw.) — źrebak. [przypis edytorski]
zrzecze się — dziś: zrzeknie się. [przypis edytorski]
zrzeczywistnienie — dziś: urzeczywistnienie. [przypis edytorski]
zrzekła się pierwszej dziewiczej miłości — mowa o Wilhelmie Habsburgu zwanym Uprzejmym (ok. 1370–1406). [przypis edytorski]
zrzenice — dziś: źrenice, oczy; twarz Dziewicy przemienia się w trupią czaszkę z pustymi oczodołami. [przypis edytorski]
zrzenice — dziś: źrenice. [przypis edytorski]
zrzeńca (daw. forma) — źrenica. [przypis redakcyjny]
zrzeńca — źrenica. [przypis redakcyjny]
zrzetelnie (daw.) — w sposób widoczny. [przypis edytorski]
zrzezać się (daw.) — ponieść stratę. [przypis edytorski]
zrzęda — tu: upór. [przypis redakcyjny]
zrzęda — tu: zrzędliwość. [przypis edytorski]
zrzęda — zrzędzenie; narzekanie. [przypis edytorski]
zrzódło (daw.) — źródło; Słowacki stosuje niekonsekwentnie i zamiennie obie formy. [przypis edytorski]
zrzódło — dziś popr.: źródło. [przypis edytorski]
zrzuciła — tzn. poroniła. [przypis edytorski]
zrzuta (daw.) — ruina. [przypis edytorski]
zrzuta (daw.) — ruina. [przypis redakcyjny]
zrzuta (daw.) — ruina, upadek. [przypis redakcyjny]
zrzynek — okrawek, ścinek. [przypis edytorski]
zseła — zsyła. [przypis edytorski]
zsiadły — tu: stały (o stanie skupienia ciał fizycznych). [przypis edytorski]
zsieść — dziś popr.: zsiąść. [przypis redakcyjny]
zskapieć (daw.) — znikczemnieć, podupaść. [przypis edytorski]
zskrzytwieć (gw.) — zmarznąć. [przypis edytorski]
ZSL — Zjednoczone Stronnictwo Ludowe. [przypis edytorski]
ZSP — Zrzeszenie Studentów Polskich, organizacja studencka powstała w 1950 r. [przypis edytorski]
zstać — dziś popr.: stać. [przypis edytorski]
zstać się (starop.) — stać się (czas. dokonany). [przypis edytorski]
zstać się (starop.) — stać się; przydarzyć się (czas. dokonany). [przypis edytorski]
zstać (starop.) — stać. [przypis edytorski]
zstaje — wystarcza. [przypis redakcyjny]
zstało (starop.) — stało. [przypis edytorski]
zstawa (starop.) — starcza. [przypis redakcyjny]
zstawa (strop.) — nie brak. [przypis redakcyjny]
zstawy (daw.) — podstawy, fundamenty. [przypis edytorski]
zstąp do świątyni — osobliwość wiersza Ad Venerem polega na tym, że w starożytnej poezji podobne prośby do bogów przyzywały ich do miasta lub do konkretnej świątyni. Tu zaś jest mowa raczej o kapliczce (lararium) umieszczonej w rzymskim domu. [przypis edytorski]
Zstąpię też i zobaczę — «To uczy sędziów, że nie powinni wydawać decyzji w sprawach dotyczących kary śmierci, zanim wnikliwie nie zbadają sprawy», zob. Raszi do 18:21. [przypis edytorski]
Zstąpił Eneasz w państwo nieśmiertelne (…) — Od w. 1 do 43. Tu Dante, z czym się często spotykamy w jego Boskiej Komedii, chcąc uzmysłowić i silniej wrazić w duszę czytelnika swoje wysokie idee, bierze porównania i obrazy, jak mu na myśl przychodzą, zarazem z mitów starożytności pogańskiej i z Pisma Świętego. Tak Eneasz zstąpił w świat podziemny, ażeby tam zasięgnąć wieści przepowiedni o założeniu Rzymu a z nim rzymskiego państwa, stolicy namiestników Chrystusowych; św. Paweł porwany był duchem do nieba, ażeby tym, co tam widział, rozszerzył liczbę wierzących i umocnił ich w wierze. Eneasz i św. Paweł za życia jeszcze obaj wprowadzeni byli do królestwa leżącego poza granicą żywota ziemskiego i jego błędów; ponieważ Opatrzność wybrała ich obu do objawienia i spełnienia swoich wysokich celów. Ale poeta, uznając w sobie krewkość i ułomność ludzką, powątpiewa o swej godności wewnętrznej i o skutku usiłowań, jakie w nim z namowy rozumu powstały, i poczyna chwiać się w powziętym zamiarze. [przypis redakcyjny]
zstąpił — hebr. וַיֵּרֶד (wajered): ‘zstąpił’, od rdzenia יָרַד (jarad): ‘schodzić w dół’; kto udaje się z Ziemi Izraela do Micraim (Egiptu), ‘schodzi w dół’, ponieważ Ziemia Izraela położona jest wyżej niż Micraim , a kto wraca z Micraim do Izraela ten ‘wstępuje’, co określane jest czasownikiem עָלָה (ala): ‘wznosić się, iść do góry/ku górze’. To 'schodzenie w dół' oraz 'wznoszenie się' może być także rozumiane w wymiarze duchowym. [przypis edytorski]
zstąpił Wiekuisty na górę Synaj — „Można by pomyśleć, że [Bóg] rzeczywiście zstąpił na górę, ale dalej werset mówi: „z nieba przemawiał do was” (por. Wj 20:19), to uczy że [Bóg] pochylił górne i dolne niebiosa i rozpostarł je na górze jak posłanie na łożu, a tron chwały Bożej zstąpił na nie”, Raszi do 19:20. [przypis tradycyjny]
Zstąpiłem do ziemskich ślubów — najważniejsze znaczenie dla Męża miały „śluby duchowe” — niebiańskie. Śluby ziemskie zatem były pewnego rodzaju „zniżeniem”, zstąpieniem z wyżyn niebiańskich do ziemskiej rzeczywistości. [przypis redakcyjny]
zstąpmy — «W swej niezwykłej skromności [Bóg] naradzał się ze swoim Boskim Trybunałem». Midrasz uczy, że była to kara „miara za miarę”: «oni powiedzieli „oto zbudujmy” , więc On wymierzył im podobną [karę] i powiedział „oto zstąpmy…itd.”», zob. Raszi do 11:7. [przypis edytorski]
zstępowała (…) do różnych działów wiedzy, objętych wówczas wspólną filozofii nazwą — [por.] Socrates, Historiae ecclesiasticae [Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła], lib. VII, cap. 16. [przypis autorski]
zstokrotniać — dziś: ustokrotniać. [przypis edytorski]
zstrętwiałość (starop.) — odrętwiałość. [przypis edytorski]
zsunęła się —u Cylkowa: 'spuściła się'; uzasadnienie korekty: uniknięcie śmieszności. [przypis edytorski]
zsyłać — tu: wysyłać listy. [przypis edytorski]
