Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 14508 przypisów.
podeśli (starop. forma) — podeszli; w podeszłym wieku. [przypis edytorski]
podė — krikštamotė. [przypis edytorski]
Podfilipski, Zygmunt — tytułowy bohater powieści Józefa Weyssenhoffa Żywot i myśli Zygmunta Podfilipskiego, wydanej po raz pierwszy w 1898 r. [przypis edytorski]
podgardłki (starop.) — podbródki. [przypis edytorski]
Podgórz — część wsi Wiatowice w woj. małopolskim, w powiecie wielickim. [przypis edytorski]
Podgórze — dawniej samodzielne miasto, obecnie dzielnica Krakowa. [przypis edytorski]
Podgórze — dzielnica Krakowa; w latach 1784-1915 samodzielne, wolne, królewskie miasto. [przypis edytorski]
podgryźli robacy — dziś popr.: pogryzły robaki. [przypis edytorski]
Podhalańczycy — Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich (SBSP) — brygada piechoty Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie utworzona 4 stycznia 1940 roku. Wzięła udział w bitwie pod Narwikiem w maju 1940 r. W czerwcu tegoż roku odesłana do Bretanii we Francji, gdzie walcząc z przeważającymi siłami niemieckimi uległa rozproszeniu. Część jej żołnierzy zdołała przedostać się do Wielkiej Brytanii. Oficjalnie rozwiązana 21 sierpnia 1940 r. [przypis edytorski]
Podhale — góralski region kulturowy w południowej Polsce, u podnóża Tatr. [przypis edytorski]
podhalski — dziś popr.: podhalański. [przypis edytorski]
podjadszy — dziś popr. forma imiesłowu przysł.: podjadłszy. [przypis edytorski]
podjazd (wojsk.) — rodzaj zwiadu w wojsku, zwykle konnego, mającego na celu m.in. rozpoznanie sił przeciwnika. [przypis edytorski]
podjąć pod nogi — dawny sposób wyrażania szacunku. [przypis edytorski]
podjąć śmierć (starop.) — ponieść śmierć. [przypis edytorski]
podjąć — tu: podnieść. [przypis edytorski]
podjął się — tu: podniósł się. [przypis edytorski]
podjąłem się — u Cylkowa: 'przedsięwziąłem'; hebr. הוֹאַלְתִּי (hoalti) ‘zacząć, okazać chęć, podjąć się, zdecydować’. [przypis edytorski]
podjezdek (daw.) — niewielki koń wierzchowy używany przez służbę obozową i posłańców. [przypis edytorski]
podjezdek — koń mniej wart, słaby a. młody. [przypis edytorski]
podjezdek — koń mniejszej wartości, słaby a. młody. [przypis edytorski]
podjezdek — koń wierzchowy używany przez służbę. [przypis edytorski]
podjezdek — mały a. marny koń. [przypis edytorski]
podjezdek — młody, dopiero ujeżdżany koń. [przypis edytorski]
podjezdek — młody, dopiero ujeżdżany koń; tu: żart. użycie określenia. [przypis edytorski]
podjezdek — określenie młodego, nieujeżdżonego całkowicie, konia. [przypis edytorski]
podjudzać — podburzać, namawiać do złych czynów, wzburzając w kimś złość, gniew. [przypis edytorski]
podjudzać — prowokować, namawiać kogoś do zrobienia czegoś złego. [przypis edytorski]
podjźrenie — dziś popr.: podejrzenie. [przypis edytorski]
podkasany (daw.) — tu: swawolny, frywolny. [przypis edytorski]
podkasany — o koniu: mający brzuch o małej objętości, mocno podciągnięty ku górze. [przypis edytorski]
podkomorzy (daw.) — zarządca książęcego dworu. [przypis edytorski]
podkomorzy — od XIV w. urzędnik ziemski rozstrzygający spory graniczne. [przypis edytorski]
podkomorzy — urzędnik zarządzający dworem. [przypis edytorski]
podkomorzy — urzędnik zarządzający dworem władcy. [przypis edytorski]
podkomorzy — wysoki urzędnik dworski, zarządzający dobrami publicznymi. [przypis edytorski]
Podkomorzyc — syn Podkomorzego, Walery. [przypis edytorski]
podkoszulek tałesowy — mężczyźni na co dzień pod ubraniem noszą „mały tałes”, rodzaj podkoszulka z frędzlami (cyces). [przypis edytorski]
podkoszulki tałesowe — „małe tałesy”, rodzaj podkoszulków noszonych na co dzień pod ubraniem, z frędzlami (hebr. cicit, jid. cyces) przy rogach. [przypis edytorski]
Podkowiński, Władysław (1866—1895) — malarz i ilustrator, prekursor impresjonizmu polskiego, następnie symbolista. Najbardziej znany jego obraz, Szał uniesień, przedstawia nagą kobietę na stającym dęba koniu; pierwszemu wystawieniu Szału, w warszawskiej „Zachęcie” (1894), towarzyszyła atmosfera skandalu i publicznego oburzenia. [przypis edytorski]
Podkowiński, Władysław (1866–1895) — malarz i ilustrator, prekursor impresjonizmu polskiego, następnie symbolista. Najbardziej znany jego obraz, Szał uniesień, przedstawia nagą kobietę na stającym dęba koniu; pierwszemu wystawieniu Szału, w warszawskiej „Zachęcie” (1894), towarzyszyła atmosfera skandalu i publicznego oburzenia. [przypis edytorski]
Podkowiński, Władysław (1866–1895) — malarz tworzący w okresie Młodej Polski. [przypis edytorski]
podkrzesywanie — usuwanie najniższych gałęzi w celu eliminacji potencjalnych sęków z surowca drzewnego. [przypis edytorski]
podkurek — posiłek nocny, spożywany, kiedy kur, tj. kogut, pieje. [przypis edytorski]
podkurek — posiłek przed snem, po kolacji. [przypis edytorski]
podkurek — posiłek spożywany w nocy (przed pianiem kura, czyli koguta). [przypis edytorski]
podkuwać — zakładać podkowy, czyli metalowe części przybijane na spód kopyt konia; kóz się nie podkuwa. [przypis edytorski]
Podlasiak — mieszkaniec Podlasia, historycznej krainy położonej w centralnej Polsce. [przypis edytorski]
Podlasie — historyczna kraina położona w centralnej Polsce. [przypis edytorski]
podlata — dziś popr. forma: podlatuje. [przypis edytorski]
podlący — tu: przywodzący innych do podłych postępków a. podłego bytowania. [przypis edytorski]
podle czego (starop.) — obok czego. [przypis edytorski]
podle (daw., gw.) — obok, wzdłuż, pod. [przypis edytorski]
podle (daw., gw.) — wzdłuż, obok, nieopodal. [przypis edytorski]
podle (daw.) — niedaleko, naprzeciw [przypis edytorski]
podle (daw.) — obok. [przypis edytorski]
podle (daw.) — obok. [przypis edytorski]
podle (daw.) — obok, w pobliżu. [przypis edytorski]
podle (daw.) — obok, według. [przypis edytorski]
podle (daw.) — obok, wzdłuż. [przypis edytorski]
podle (daw.) — pod; wzdłuż. [przypis edytorski]
podle (daw.) — w pobliżu. [przypis edytorski]
podle (daw.) — wzdłuż, pod; tu: obok. [przypis edytorski]
podle (gw.) — wzdłuż, obok. [przypis edytorski]
podle — podług, wedle, obok. [przypis edytorski]
podle (starop.) — obok, przy. [przypis edytorski]
podle (starop.) — obok. [przypis edytorski]
podle (starop.) — pod, u (progu). [przypis edytorski]
podle — tu: podług, obok. [przypis edytorski]
podlec — człowiek podły. [przypis edytorski]
Podlega wielu nędz — dziś popr.: Podlega wielu nędzom; nędza (daw.): nieszczęście, niedola. [przypis edytorski]
podległości Dworowi Moskiewskiemu — w wydaniu z 1816 r.: w podległości obcym. [przypis edytorski]
podlejsześ losy znosiło [o, serce] — inaczej: podlejsze losy znosiłoś (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika, tu w rodzaju nijakim). [przypis edytorski]
podlejszy (daw.) — mniej wartościowy, gorszy. [przypis edytorski]
podlejszy (daw.) — niższego stanu, gorszy. [przypis edytorski]
Podlesie — obecnie Wólka-Podlesie, polska wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Lipce Reymontowskie. [przypis edytorski]
podleżaszczeje (…) priedłożenii (ros.) — podmiotem nazywamy przedmiot, o którym mówi się w zdaniu. [przypis edytorski]
podlot — nastolatek, człowiek dorastający. [przypis edytorski]
podlotek — dorastająca dziewczyna. [przypis edytorski]
podłabić (daw.) — zdławić a. pozabijać. [przypis edytorski]
podłość — tu: uniżoność. [przypis edytorski]
podłota — dziś popr.: podłość. [przypis edytorski]
podłota — podłość. [przypis edytorski]
podłożyłem był — [przypis edytorski]
podług (daw.) — według. [przypis edytorski]
podług (daw.) — według. [przypis edytorski]
podług (daw.) — według. [przypis edytorski]
podług (daw.) — według. [przypis edytorski]
podług — dziś: według. [przypis edytorski]
podług — przestarz. wtedy. [przypis edytorski]
podług rachunków gwiazdziarskich za trzy tysiące lat wszystkie gwiazdy po wielkim okręgu na swoje miejsca powrócą (…) — w tym miejscu na marginesie poniższego wywodu znajduje się adnotacja: „Trzytysięcznych lat zmartwychwstanie”. [przypis edytorski]
podług słów waszych być powinno — «Rzeczywiście prawo jest takie, jak powiedzieliście, ale ja postąpię łagodniej», zob. Radak do 44:10. [przypis edytorski]
podług ustaw toru — według prawem wyznaczonego przebiegu sprawy sądowej. [przypis edytorski]
podługowaty — podłużny. [przypis edytorski]
podłużnych, karmazynowych kwiatów (…) — storczyk samczy (Orchis masculus), którego „sprośność” kryła się nie w amarantowo-fioletowych kwiatach, lecz bulwach korzeniowych o kształcie jąder; sporządzano z nich substancje mające wzmagać popęd płciowy u mężczyzn, obok lubczyku dodawano też do naparów mających wzbudzić miłość ukochanego. [przypis edytorski]
podły (daw.) — niskiego stanu. [przypis edytorski]
podły gmin — nisko urodzeni, przedstawiciele ludu. [przypis edytorski]
podły — tu: marny, lichy. [przypis edytorski]
podły — tu: niskiego stanu. [przypis edytorski]
podmalówka — pierwsza warstwa farby nakładana na zagruntowane płótno, nadająca ogólną tonację kolorystyczną; czasem służąca jako rodzaj szkicu malarskiego, często uproszczonego i jednobarwnego, który pozwala artyście przy wykonywaniu drugiej warstwy skoncentrować się na detalach i kolorystyce. [przypis edytorski]
