Przypisy

odi profanum volgus — „nienawidzę pospolitego tłumu”; początek słynnej ody [III, 1] Horacego; volgus: późniejsze vulgus. [przypis redakcyjny]

odio praesentium suis quoque periculis laetantur (łac.)— nienawiścią tchnąc dla rzeczy istniejących, cieszą się z własnych nawet niebezpieczeństw. [przypis redakcyjny]

Odirum exitium mortalibus, o nihil unquam (łac.) — o straszliwa zgubo śmiertelników, zazdrości, co nigdy niczemu wzrosnąć i wielkim wznieść się sławom nie dozwalasz. [przypis redakcyjny]

odiskać (starop.; tu forma 3 os., lp, r.m.: odiskał) — odszukał. [przypis redakcyjny]

odium (łac.) — nienawiść. [przypis redakcyjny]

odium (łac.) — nienawiść, wstręt. [przypis redakcyjny]

odkładać — zwlekać. [przypis redakcyjny]

odkładasz — w domyśle: odkładasz wizytę. [przypis redakcyjny]

odkrycie (daw. przysłówek) — w sposób jawny. [przypis redakcyjny]

odkrycie — (przysłówek) [w sposób jawny, otwarcie] [przypis redakcyjny]

odkrycie — (przysłówek) w sposób jawny; otwarcie. [przypis redakcyjny]

odkrycie — (przysłówek) [w sposób otwarty; otwarcie; jawnie]. [przypis redakcyjny]

odkrycie — (przysłówek) [w sposób otwarty; otwarcie]. [przypis redakcyjny]

odkryłem (…) Grandisona — Dzieje imć pana Karola Grandisona (1745), powieść epistolarna Samuela Richardsona. [przypis redakcyjny]

odkryły świat (starop.) — [tu] w znaczeniu biernym: odkryty, jasny świat. [przypis redakcyjny]

odkupy — arenda, wyszynk wódki monopolowej. [przypis redakcyjny]

odkwitnęły dni — minęło życie [przypis redakcyjny]

odlata (3 os. lp cz.ter.) — dziś popr.: odlatuje. [przypis redakcyjny]

odłożyć — tu odbić (od lądu), odpłynąć (z galarami). [przypis redakcyjny]

odmienić — tu: przemienić. [przypis redakcyjny]

odmieniec — istota „nieczysta” (por. lud. „z piekła odmieniec”). [przypis redakcyjny]

odmiennie — tu: niestale, niejednakowo. [przypis redakcyjny]

odmienność (starop.) — zmienność. [przypis redakcyjny]

odmienny (starop.) — zmienny, niestały. [przypis redakcyjny]

odmienny (starop.) — zmienny. [przypis redakcyjny]

odmienny (starop.) — zmienny, zmieniającej się. [przypis redakcyjny]

odmładnia — odmładza. [przypis redakcyjny]

odmowę głosujących — odmowa uchwalenia rządowi pruskiemu podatków była powodem rozwiązania sejmu pruskiego. [przypis redakcyjny]

odmówione godności — Staszic sam, jak twierdzi w Krótkim rysie życia, był ofiarą tych stosunków. [przypis redakcyjny]

odmyślił — przemyślał. [przypis redakcyjny]

Odnajduję typ kołtuna (…) w panu 120 — w adwokacie Ciabatta, mieszkającym pod numerem 120 przy ulicy Vignaccia; Stendhal nazywa go także Battacia. [przypis redakcyjny]

odniało (daw.) — dzień się zrobił. [przypis redakcyjny]

odniało (starop.) — dzień się zrobił. [przypis redakcyjny]

odnosi od niej — [tu:] oddala [się]. [przypis redakcyjny]

Odnośnie do sądów pańskich, Ludwik Św., pozwalając im zadać fałsz, chciał, aby sprawa szła przed trybunał króla — Ale, jeżeli kto nie zadał fałszu, a chciał apelować, nie przyjmowano apelacji. [przypis redakcyjny]

odnową — powtórzeniem. [przypis redakcyjny]

Odoard — mąż Gildylippy, bohater chrześcijański. [przypis redakcyjny]

Odoard — O. Malaguzzi z Reggio, krewny Ariosta, nie spełnił pokładanych w nim nadziei poety. [przypis redakcyjny]

odoratus (łac.) — wonie, zapachy. [przypis redakcyjny]

odpadnie ostatecznie serce od kopuły pękniętej — Kościół św. Piotra, aluzja do Legendy Krasińskiego. [przypis redakcyjny]

odpieją — skończą piać. [przypis redakcyjny]

odpierać czemu (starop.) — opierać się czemu; odpierać płaczowi: powstrzymywać się do płaczu. [przypis redakcyjny]

odpierać nieprzyjołom (starop. konstrukcja) — dziś: odpierać nieprzyjaciół. [przypis redakcyjny]

odpierał (starop.) — opierał się (Hunnowi). [przypis redakcyjny]

odpis W. Żeleńskiej — w papierach matki mojej znalazłem przepisane ustępy listów Narcyzy, wśród nich niektóre takie, których oryginału nie znalazłem. Te podaję z odpisu, zaznaczając ich pochodzenie. [przypis redakcyjny]

odpoczynać (neol.) — od nowa poczynać, rozpoczynać. [przypis redakcyjny]

odpoczynie — dziś popr. forma 3.os.lp: odpocznie. [przypis redakcyjny]

odpomnić — przypomnieć sobie. [przypis redakcyjny]

odpomnieć — przypomnieć sobie. [przypis redakcyjny]

odpowiadać — tu: odgrażać się. [przypis redakcyjny]

odpowieda — wyzywa do walki. [przypis redakcyjny]

odpowiedać — odgrażać się. [przypis redakcyjny]

odpowiedział udzielnemu Narodowi w oczy, że już Sejm nic stanowić nie może, bo on tego nie podpisze — w wydaniu z 1816 r.: odpowiedział w głos: Sejm nic stanowić nie może, bo ja tak chcę i tego nie podpiszę. Tego byłem naocznym świadkiem. To ostatnie stwierdzenie nieścisłe; może to być dopisek źle umieszczony w składzie druku; wydaje się odnosić do karciarstwa Ponińskiego. [przypis redakcyjny]

Odpowiedź na wezwanie — drukowana była 15 maja 1925 r. w „Harcerzu”, dwutygodniku młodzieży harcerskiej (w Warszawie), w numerze (Nr. 9) poświęconym Mazurom pruskim [przypis redakcyjny]

odpowiedź — pojedynek (wyzwanie na pojedynek). [przypis redakcyjny]

odprawić — tu: odpędzić. [przypis redakcyjny]

odprawić (…) wiek swój (starop.) — zakończyć swoje życie. [przypis redakcyjny]

odpuścić (starop.) — przebaczyć. [przypis redakcyjny]

odraz — dziś: odraza; tu: niekorzystne wrażenie. [przypis redakcyjny]

Odrzucony od poselstwa w województwie poznańskiem — w województwie rodzinnym Ponińskiego, gdzie znano go dobrze, posłem nie obrany, mimo że kandydował: marzec 1773 r. [przypis redakcyjny]

odsaczyć — tu: oddalić, odciąć. [przypis redakcyjny]

odskoczy się (starop.) — dziś: odskoczy. [przypis redakcyjny]

Odsłoń mu usta, niech twą piękność drugą pozna na końcu — To jest: przemów, a daj mu co prędzej poznać piękność nauki bożej. [przypis redakcyjny]

odsyłając mi — tysiąc franków, posłanych Orpiszewskiemu. [przypis redakcyjny]

Odsyłam zgorszonego czytelnika do książki G. Sorela Les illusions du progrés i do I rozdziału znakomitego małego podręcznika Vilfreda Pareto Di Economica politica, Milano 1906 — wreszcie do pism Al. Herzena, który kiedyś zajmie pośród wszechświatowych klasyków miejsce tuż obok Montaigne'a. [przypis redakcyjny]

Odszedł leniwo, niestety, po czasie — Wąż, który był złodziejem za życia, zranił w okolicy pępka innego złodzieja, który się zjawił w ludzkiej postaci. Gdy wąż upadł, z jego pyska i z rany ukąszonego bucha dym, zamieniają obydwa swe postacie, członek po członku, człowiek („grzesznik”) staje się wężem, wąż („gad”) człowiekiem. [przypis redakcyjny]

ODTGPU — policja polityczna — dawna czeka. [przypis redakcyjny]

Odtoczę im od czopa, zastąpię od spasi! — por. VIII 117, przeszkodzę im. [przypis redakcyjny]

odtoczyć od czopu (daw., pot.) — dać się we znaki, wet za wet oddać, jak IX, 270. [przypis redakcyjny]

odwach (z niem. Hauptwache: straż główna) — wartownia, kordegarda. [przypis redakcyjny]

odwaga (audacia) (…) tchórzliwość (pusillanimitas]) — Zob. Przyp. do Tw. 51, wskazany dopiero pod 42. [przypis redakcyjny]

odważony (starop. forma) — odważny. [przypis redakcyjny]

odwet — tu: odwzajemnienie się. [przypis redakcyjny]

odwieczerze a. odwieczerz — czas popołudniowy. [przypis redakcyjny]

odwieczerze frysztu — czas wolny do wieczora (niem. Frist). [przypis redakcyjny]

odwieść na stronę (starop.) — odbić na bok. [przypis redakcyjny]

odwieść (starop.) — odbić na bok. [przypis redakcyjny]

odwieść (starop.) — odbić na stronę [miecz]. [przypis redakcyjny]

odwodem (daw.) — cofając się, ustępując. [przypis redakcyjny]

odwodem — w rękopisie: dowodem. [przypis redakcyjny]

odwód — tu: odwrót. [przypis redakcyjny]

odwód — tu: ustępowanie, odwrót. [przypis redakcyjny]

odwróciłeś ode mnie oblicze — por. Psalmy Dawidowe: „Nie zakrywajże oblicza twego od sługi swego, bom jest w utrapieniu”. (Ps. 69:17). [przypis redakcyjny]

ody (tur.) — koszary. [przypis redakcyjny]

odziać pióry — pokryć piórami. [przypis redakcyjny]

odziane lasy — pokryte lasami (Góry Świętokrzyskie) lub może: lasy piękne (liściaste). [przypis redakcyjny]

odziemek — tu: pień pozostały w ziemi po ścięciu drzewa. [przypis redakcyjny]

odzyszczę — dziś popr. forma 1 os. lp cz.przysz.: odzyskam. [przypis redakcyjny]

odźwierny — dozorca. [przypis redakcyjny]

of being too great an admirer of milady L. — czuć zbyt wielkie uwielbienie dla milady L. [przypis redakcyjny]

of God and the Church (ang.) — Boga i Kościoła. [przypis redakcyjny]

of wanting of a thousand franc — że mógłbym potrzebować tysiąca franków. [przypis redakcyjny]

ofensa — uraza. [przypis redakcyjny]

offensa Maiestatis (łac.) — obraza majestatu. [przypis redakcyjny]

offensa — uraza. [przypis redakcyjny]

officit nostra libertas (łac.) — zawadza wolność nasza. [przypis redakcyjny]

officjalista — urzędnik; tu: kanclerz związkowy. [przypis redakcyjny]

Ofiarę czarnego byka (…) odbył publicznie, jeszcze w r. 1520 (…) — warto przypomnieć, że w Rzymie 1522 roku dla oddalenia moru za pozwoleniem zwierzchności — papież i kardynałowie opuścili dla zarazy miasto — Greczyn niejakiś czarnego byka ofiarował!! [przypis redakcyjny]

oficer francuski — w czasie ofensywy Armii Czerwonej przybyła do Warszawy wojskowa misja francuska dla udzielenia pomocy dowództwu polskiemu. [przypis redakcyjny]

oficja — urzędy duchowne. [przypis redakcyjny]