Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geografia, geograficzny | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | norweski | polski | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 3893 przypisów.
inwestytura (daw.) — nadanie lenna a. danie władzy. [przypis edytorski]
inwestytura (z łac.) — uroczyste nadanie władzy lennej. [przypis redakcyjny]
inwestytura (z łac.) — uroczyste przejęcie władzy. [przypis edytorski]
inwidia (daw., z łac.) — nienawiść. [przypis edytorski]
inwidia (daw., z łac.) — nienawiść, zawiść, zazdrość. [przypis edytorski]
inwidia (łac.) — zazdrość, zawiść. [przypis edytorski]
inwidia — z łac. invidia: zawiść. [przypis edytorski]
inwidia (z łac.) — zazdrość. [przypis edytorski]
inwidia (z łac.) — zazdrość, zawiść. [przypis edytorski]
inwigilacja — tajne obserwowanie, nadzorowanie jakiejś osoby lub grupy osób przez policję lub inne służby. [przypis edytorski]
inwigilować — śledzić. [przypis redakcyjny]
inwit — w brydżu, wiście: odzywka do partnera zachęcająca do licytowania gry premiowanej. [przypis edytorski]
inwitacja (daw., z łac.) — zaproszenie. [przypis edytorski]
inwitacja (z łac.) — zaproszenie. [przypis edytorski]
inwitacja (z łac.) — zaproszenie. [przypis redakcyjny]
inwitacje — zaproszenia. [przypis edytorski]
inwitować — nawiedzać, nachodzić; odwiedzać, składać wizytę. [przypis edytorski]
inwitować (z łac.) — zapraszać. [przypis redakcyjny]
inwitować — zapraszać. [przypis redakcyjny]
inwitowany — (daw.) zaproszony. [przypis edytorski]
inwokacja — wezwanie, przywołanie. [przypis redakcyjny]
inwokacja (z łac.) — wezwanie, przywołanie. [przypis redakcyjny]
inwolucja (łac.) — cofanie się w rozwoju. [przypis edytorski]
inwolucja (z łac.) — rozwój wsteczny, zanik fizjologiczny lub powrót organu do uprzednich rozmiarów. [przypis edytorski]
inżynierowie złożyli wielką maciorę — Rodzaj maszyny wojennej używanej przed wynalezieniem prochu. [przypis tłumacza]
io fatto lui un figlio (wł.) — zrobiłem jej syna. [przypis edytorski]
Io l'amo — kocham go. [przypis tłumacza]
Io (mit. gr.) — córka boga rzeki Inachosa, najstarszego króla Argos, którą zakochany Zeus zamienił w jałówkę, by ukryć ją przed swoją małżonką Herą; wg innej wersji została z zemsty zamieniona w jałówkę przez Herę. [przypis edytorski]
Io (mit. gr., mit. rzym.) — córka króla Argos, którą zakochany Zeus (rzym. Jowisz) zamienił w jałówkę, by ukryć ją przed swoją małżonką Herą (rzym. Junoną); wg innej wersji została z zemsty zamieniona w jałówkę przez Herę; ojciec Io, Inachos, był bogiem i uosobieniem rzeki. [przypis edytorski]
Io (mit. gr.) — nimfa, córka Melii (jednej z okeanid) i Inachosa (syna Okeanosa i Tetydy), boga rzeki o tej samej nazwie, płynącej w Argolidzie, najstarszego króla Argos. Io była kapłanką Hery w Argos; zakochał się w niej Zeus i, aby ukryć swój romans przed żoną Herą, otaczał całą okolicę chmurą (a. zbliżał się do Io pod postacią chmury). W jednej z wersji mitu zamienił swoją wybrankę w krowę, również w celu ukrycia swego związku z Io (Ioną) przed Herą; inna wersja podaje, że to zazdrosna Hera, dowiedziawszy się o niewierności Zeusa, przemieniła Io w krowę, a następnie zażądała od męża, aby ta właśnie krowa została jej poświęcona; bogini umieściła Io w swej świątyni i postawiła przy niej na straży stuokiego, wiecznie czuwającego olbrzyma Argosa. Zeus wykradł Io przy pomocy Hermesa, który uśpił Argosa grą na flecie (a. opowieściami), uciął mu głowę i uwolnił Io. Wówczas Hera zesłała na przemienioną w krowę Io szał (pod postacią gza, który ją dokuczliwie kąsał), który gnał ją po świecie. Ostatecznie Io dotarła do Egiptu, gdzie Zeus przywrócił jej ludzką postać. Wówczas urodziła syna (była w ciąży z Zeusem) Epafosa i poślubiła króla Egiptu, po którym jej syn odziedziczył tron. Io bywa też utożsamiana z boginią księżyca, będąc przedstawiana jako kobieta o rogach ze złota. [przypis edytorski]
Io (mit. gr.) — nimfa, kapłanka Hery, uwiedziona przez Zeusa (Jowisza), następnie zamieniona w krowę. [przypis edytorski]
Io (mit. gr.) — nimfa, kapłanka Hery, uwiedziona przez Zeusa, następnie zamieniona w krowę. [przypis edytorski]
Io (mit. gr.) — nimfa, kochanka Zeusa. [przypis edytorski]
Io (mit. gr.) — zakochany Zeus zamienił ją w jałówkę, by uratować przed zazdrosną Herą. [przypis edytorski]
Io (mit. rzym.) — córka argiwskiego króla Inacha; zakochał się w niej Jowisz, ale zazdrosna Junona zamieniła królewnę w krowę i kazała jej strzec stuokiemu potworowi Argusowi. [przypis edytorski]
Io! — okrzyk bachantek. [przypis edytorski]
io t'amo (wł.) — kocham cię. [przypis edytorski]
Io t'amo (wł.) — Kocham cię. [przypis redakcyjny]
Io ti ringratio, bel messere. Cosi Facendo tu m' hai esparmiata la speza d'un servitiale — Dziękuję wam, zacny panie. Tak czyniąc, oszczędziłeś mi wydatku na lewatywę. [przypis tłumacza]
Io triumphe — Wykrzyknik używany w pieniach do Bachusa. [przypis autorski]
Ioannes Tertius (łac.) — Jan Trzeci. [przypis redakcyjny]
iocus (łac.) — żart. [przypis edytorski]
Iohanna — Joanna D'Arc (1412–1431), święta, mistyczka, patronka Francji. Prowadziła wojska francuskie do walki przeciw Anglikom, skłaniając je do przyjęcia bardziej ofensywnej taktyki. Ostatecznie została wydana Anglikom, osądzona za herezję i spalona na stosie. [przypis edytorski]
Iole — córka Euryta, króla Ojchalii, branka Heraklesa. Poeta mylnie zamiast Omfali wprowadza tu Iole. [przypis redakcyjny]
Ion — wędrowny grecki rapsod (zawodowy deklamator, głównie poematów Homera), tytułowy bohater dialogu Platona, w którym rozmawia z Sokratesem o relacji pomiędzy poezją a wiedzą. [przypis edytorski]
iotas i jarabe — tańce meksykańskie. [przypis autorski]
Iovis incunabula Creten — Ovidius, Metamorphoses, XIII, 99. [przypis tłumacza]
Iowa — równinny stan w centralnej części Stanów Zjednoczonych, wcześniej terytorium francuskie, przyjęty do Unii w 1846. [przypis edytorski]
Ipekakuana prawdziwa (a. wymiotnica prawdziwa; łac. Cephaelis ipecacuanha) — gatunek wiecznie zielonego półkrzewu należący do rodziny marzanowatych. Występuje w stanie dzikim w wilgotnych lasach tropikalnych Panamy, Kolumbii i Brazylii. Jest używana w celach leczniczych. [przypis edytorski]
iperyt — gaz musztardowy, grupa bojowych środków chemicznych o działaniu parzącym, przeciwko ludziom zastosowana po raz pierwszy w 1917 r. pod Ypres w Belgii. [przypis edytorski]
iperyt — związek chemiczny, stosowany jako bojowy gaz trujący. [przypis edytorski]
ipé a. poui, pau d'arco (łac. Handroanthus) — rodzaj drzewa występującego w Amazonii. [przypis edytorski]
IPN (żywych stworów) — (IP): Istnienie Poszczególne, stwór żywy cielesno-osobowy; (N): liczba mnoga. [przypis autorski]
Ipohorski-Lenkiewicz, Zygmunt Stanisław (1912–1944) — bojówkarz oenerowski, dziennikarz, poeta, dyrektor warszawskich teatrów jawnych w czasie okupacji (od 1943 Teatru Rozmaitości Jar) i organizator zawodów bokserskich w lokalach teatrów, członek AK, płatny stały współpracownik Gestapo. Jako dziennikarz i literat związany był z czasopismami: „ABC” (red. działu literackiego dziennika od 1936), „Szarża” (tygodnik satyryczny, w którym publikował wiersze), „Żołnierz Polski” (tygodnik wojskowy, gdzie ukazywały się jego wiersze i opowiadania), a w czasie wojny „gadzinówek” niemieckich, jak „Nowy Kurier Warszawski”. 13 stycznia 1938 w kawiarni Ziemiańska dwukrotnie spoliczkował Antoniego Słonimskiego z powodu wiersza Dwie ojczyzny, który uznał za „znieważający Polskę”. Plagiat, o którym tu mowa dotyczy wiersza Pierwszy śnieg Ipohorskiego, wzorowanym na Dwóch wiatrach Tuwima (sprawę wyjaśniał autor splagiatowanego utworu w artykule Wiatr i śnieg, „Wiadomości Literackie” 1938, nr 5). Ipohorski został zlikwidowany 25 maja 1944 przez AK z wyroku Sądu Specjalnego Cywilnego Okręgu Warszawskiego w ramach akcji „Kośba” za kolaborację z okupantem. [przypis edytorski]
ippokreńską rosą — wodą ze źródła Hipokreny. [przypis redakcyjny]
Ipsa (…) attritio — Augustinus Aurelius, De civitate Dei, XI, 22. [przypis tłumacza]
Ipsa (…) equis — Petronius, Fragmenta. [przypis tłumacza]
ipsa (…) familiam — Terentius, Adelphoe, IV, 7, 43. [przypis tłumacza]
ipsa (…) implicat — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium, 44. [przypis tłumacza]
ipsa (…) lubrica — Cicero, Academica, II, 21. [przypis tłumacza]
Ipsa (…) premit — Seneca, Epistulae morales ad Lucilium, LXXIV. [przypis tłumacza]
ipsae res verba rapiunt (łac.) — Rzecz sama przyciąga na język wyrazy (Cicero, De finibus bonorum et malorum, III, 5; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
Ipsara — wyspa na M. Egejskim; mieszkańcy brali udział w powstaniu greckim w 1821, później wojska tur. dokonały na nich rzezi. [przypis edytorski]
Ipse ego (…) eram — Ovidius, Metamorphoses, XV, 160. [przypis tłumacza]
Ipse haec ego scripsi et spolia Celtica dicavi (łac.) — sam to napisałem i łupy celtyckie ofiarowałem. [przypis redakcyjny]
Ipse (…) supra est — Vergilius, Aeneida VII, 783. [przypis tłumacza]
Ipsi (…) obtundant — Cicero, Tusculanae quaestiones [Tusculanae disputationes], I, 33. [przypis tłumacza]
Ipsilantis, Aleksandros (1792–1828) — jeden z przywódców walk z Turkami o niepodległość Grecji. [przypis redakcyjny]
Ipsilantis, Dimitrios (1793–1832) — grecki żołnierz, brat Aleksandrosa Ipsilantisa; jeden z przywódców powstania o niepodległość Grecji. [przypis edytorski]
ipsissima verba (łac.) — te same słowa. [przypis edytorski]
ipso die festi Beatissimae Mariae Virginis (łac.) — w sam dzień święta (narodzenia) Najświętszej Marii Panny; obchodzone 8 września. [przypis redakcyjny]
ipso facto (Latin) — by the very same act. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.) — na mocy samego faktu. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.) — na mocy samego faktu; tym samym. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.) — przez sam fakt. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.: przez sam fakt) — z tego powodu, w konsekwencji. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.) — samo przez się, na mocy samego faktu. [przypis edytorski]
ipso facto (łac.) — tym samym. [przypis edytorski]
Ipsum thema (…) praestaret (łac.) — samo zagadnienie wymagało takiego badania, w którym by nasamprzód rozważono związek między metafizyką a etyką; lecz autor pominął to, czego się najusilniej domagano: sądził, że żądano postawienia jakiejś zasady etyki; tak więc umieścił tę część swojej rozprawy, w której wyprowadził związek między zasadą etyki przedłożoną przez siebie a swoją metafizyką tylko dodatkowo, jako coś, w czym daje więcej, niż żądano. [przypis tłumacza]
Ir taip, sietyns ant dangaus kol regėti. — Lietuviai turėjo savo ypatingą laiko apskaitymą — metų, mėnesių ir valandų (Žiūrėk Kotzebue, t. I., p. 35 iki 68). [przypis autorski]
ira brevis furor (łac.) — właśc. Ira furor brevis est: animum rege, qui nisi paret, imperat: gniew to krótkotrwały szał: panuj nad umysłem, który jeśli nie jest ci uległy, rządzi tobą (z Listów Horacego, I, 2, 62). [przypis edytorski]
ira pigra (…) alkibingarum — nazwiska apteczne leków dawnych. [przypis redakcyjny]
irald (daw.) — herold. [przypis redakcyjny]
Irarumque (…) habenas — Vergilius, Aeneida, XII, 499. [przypis tłumacza]
iratus est (łac.) — Iz 5, 25: „jest zagniewany”. [przypis tłumacza]
Irawadi — najdłuższa rzeka Mjanmy (Birmy). [przypis edytorski]
ircha — rodzaj zamszu. [przypis edytorski]
irchą — skórką baranią lub wielbłądzią. [przypis redakcyjny]
irchowy — wykonany z irchy (rodzaj zamszu). [przypis edytorski]
irdyniecki bród — mowa o Irdyniu, lewym dopływie rzeki Taśminy na Ukrainie, który płynie przez ogromne bagna. [przypis edytorski]
Irena — córeczka autora. [red. WL]. [przypis redakcyjny]
Irena Konopacka-Semadeni ps. „dr Konstancja” (1901–1984) — lekarka-stomatolożka, żołnierz ZWZ/AK, m.in. organizowała aklimatyzację dla cichociemnych w Warszawie, w powstaniu (w którym polegli jej mąż i syn) w Sanitariacie Okręgu Warszawskiego AK, po wojnie mieszkała w Gdańsku, Szczecinie i Warszawie. [przypis edytorski]
Irena Kowalska ps. „Irka” (1920–1944) — harcerka, uczestniczka kampanii 1939 r., w konspiracji służyła w Grupach Szturmowych, w powstaniu łączniczka w batalionie Zośka, zamordowana 24 września przez Niemców. [przypis edytorski]
Irena z Aten (ok. 752–803) — cesarzowa bizantyńska (797–802), sprawowała samodzielnie rządy jako pierwsza kobieta w historii Bizancjum. [przypis edytorski]
Iribarne (Yribarne) e Uraburu, Juan — teolog z Aragonii, kwalifikator Inkwizycji, przełożony prowincjalny bernardynów; publikował w l. 1614–1643. [przypis edytorski]
Iris a. Iryda (mit. gr.) — uskrzydlona posłanka bogów, uosabiająca tęczę. [przypis edytorski]
Iris (gr.) — po polsku również: Iryda. [przypis edytorski]
Iris (mit. gr.) — uskrzydlona posłanka bogów, personifikacja tęczy. [przypis edytorski]
Iris (mit. gr.) — uskrzydlona posłanka bogów, uosabiająca tęczę. [przypis edytorski]
Irka — córka Brzozowskiego. [przypis edytorski]
