Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
pożywa — dziś raczej: pożywka; pożywienie. [przypis edytorski]
pożywa — pożywienie. [przypis edytorski]
pożywać (daw.) — dziś: spożywać. [przypis edytorski]
pożywać (daw.) — pokonywać, zwycieżać. [przypis edytorski]
pożywać (daw.) — spożywać. [przypis edytorski]
pożywać (daw.) — tu: korzystać z czegoś; zażywać. [przypis edytorski]
pożywać (daw.) — zwalczać, pokonywać. [przypis edytorski]
pożywać — dziś raczej: spożywać. [przypis edytorski]
pożywać — dziś: spożywać; jeść, korzystać. [przypis edytorski]
pożywać — dziś: spożywać; jeść. [przypis edytorski]
pożywać — spożywać. [przypis edytorski]
pożywać (starop.) — używać. [przypis edytorski]
pożywać swego państwa (starop.) — używać swojego panowania; korzystać ze swej władzy. [przypis edytorski]
pożywać swej wolej (starop.) — zażywać swawoli. [przypis edytorski]
pożywamy — dziś popr.: spożywamy. [przypis edytorski]
pożywany — dziś: spożywany; forma pożywać nosi dziś cechę stylu biblijnego. [przypis edytorski]
pożywita (gw.) — pożywicie. [przypis edytorski]
pódą (gw.) — pójdą. [przypis edytorski]
póde (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]
pódę (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]
pódzi (gw.) — chodź. [przypis edytorski]
pódzi (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]
pódzie (forma gw.) — pójdzie. [przypis edytorski]
pódziema (gw.) — pójdziemy. [przypis edytorski]
pódzies (gw.) — pójdziesz. [przypis edytorski]
pódziesz (gw.) — odejdź, uciekaj (do psa). [przypis edytorski]
pódź (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]
pódźcie — daw. forma trybu rozkazującego, dziś: pójdźcie. [przypis edytorski]
Pódźcie do mnie wszyscy, którzyście się upracowali, a ja miłościwie i ochłodzę was, i pocieszę was — por. Mt 11, 28. [przypis edytorski]
pódźcie (starop. forma) — dziś popr.: pójdźcie. [przypis edytorski]
pódźcież ino (gw.) — chodźcie tylko. [przypis edytorski]
pódźmy (starop. forma) — pójdźmy. [przypis edytorski]
pódźwa (gw.) — pójdźmy; -wa jest końcówką daw. liczby podwójnej. [przypis edytorski]
pójdem — dziś popr.: pójdę. [przypis edytorski]
Pójdę do nich za tobą — Pójdę do nich w Twojej sprawie. [przypis edytorski]
pójdę odważony (starop.) — pójdę odważnie. [przypis edytorski]
pójdzie jak po mydle — żart. przekształcenie zwrotu „pójdzie jak po maśle”. [przypis edytorski]
pójdziem (daw.) — dziś: pójdziemy. [przypis edytorski]
Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg — pobrzmiewa tu nawiązanie do ważnego motywu z Wesela Wyspiańskiego. [przypis edytorski]
pójdziemli wszyscy (starop. forma) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli pójdziemy wszyscy. [przypis edytorski]
pójdziemyż — czy pójdziemy. [przypis edytorski]
pójdziemyż — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy pójdziemy. [przypis edytorski]
pójdziesz za sukienkę korzeniu… — owiną twoimi kartami ważone w sklepie przyprawy. [przypis edytorski]
pójdziewa (gw.) — pójdziemy. [przypis edytorski]
pójdziewa (gw.) — pójdziemy; tu: pójdźmy. [przypis edytorski]
pójdź (daw.) — chodź. [przypis edytorski]
pójdź — dziś: chodź. [przypis edytorski]
pójdź sam (daw.) — chodź tu. [przypis edytorski]
pójdźcie (daw.) — dziś w zdaniu rozkazującym: chodźcie tu. [przypis edytorski]
Pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem — Adam Mickiewicz, Powrót taty. [przypis edytorski]
pójdźcie tu — w znaczeniu: podejdźcie tu. [przypis edytorski]
pójdźma (daw. forma) — pójdźmy. [przypis edytorski]
pójdźma (forma gw.) — pójdźmy. [przypis edytorski]
pójdźwa (gw.) — pójdźmy, chodźmy. [przypis edytorski]
pójdźże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
pójrzeć — spojrzeć, popatrzyć. [przypis edytorski]
pójść do Kanossy (fraz.) — przyznać się do błędu; nawiązanie do wydarzeń z 1077, kiedy to cesarz niemiecki udał się pieszo do włoskiej miejscowości Kanossa, aby poprosić papieża o zdjęcie rzuconej na niego klątwy. [przypis edytorski]
pójść na haki — forma średniowiecznej egzekucji. [przypis edytorski]
Pójść na marionetki — pójść na przedstawienie teatrzyku lalkowego. [przypis edytorski]
pójść po proszonym chlebie — zacząć żebrać. [przypis edytorski]
pójść w dutepasy — uciec. [przypis edytorski]
pójść w odwłokę — odwlec się, przeciągnąć. [przypis edytorski]
pójść w parobki — zostać parobkiem, sługą w czyimś gospodarstwie. [przypis edytorski]
pójść w rekruty — zostać przymusowo wcielonym do wojska. [przypis edytorski]
pójść w smak (daw.) — spodobać się. [przypis edytorski]
póka żyw — dopóki żyje. [przypis edytorski]
Póki jeszcze trzymam miecz w prawicy, Możecie, dzieci, zdrowo spać! — dwa ostatnie wersy należy zaśpiewać dwukrotnie. [przypis edytorski]
póki nie oschły — dziś: obeschły. [przypis edytorski]
póki stołu stawa (daw.) — póki starczy stołu. [przypis edytorski]
póki (…) zstawa — póki starcza; póki jest. [przypis edytorski]
póki życia — w domyśle: póki życia starczy. [przypis edytorski]
pókim dobrą (daw.) — dziś z M.: pókim dobra. [przypis edytorski]
pókiś — przykład konstrukcji z czasownikiem „być” skróconym do końcówki fleksyjnej dodanej do spójnika; znaczenie: póki jesteś. [przypis edytorski]
pókiś żyw a cały! — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i „a” w funkcji spójnika łącznego, dziś: póki jesteś żyw i cały. [przypis edytorski]
pókiśmy nie stanęli — póki nie stanęliśmy. [przypis edytorski]
pókiż (daw.) — jak długo, do jakiego czasu. [przypis edytorski]
pókiż (daw.) — tu: dokąd, pokąd. [przypis edytorski]
pókiż tego będzie — sens: jak długo jeszcze będzie trwać ta zabawa? [przypis edytorski]
pókiż — tu: jak długo. [przypis edytorski]
pól każde miasto otaczających — «Ponieważ każda ziemia chroni swoje plony, [ludzie] wkładają do [spichlerza] z ziarnem nieco gleby z danego miejsca, co zabezpiecza plon przed gniciem», zob. Raszi do 41:48. [przypis edytorski]
póliki (gw.) — policzki. [przypis edytorski]
pół czwarta a. półczwarta (daw.) — trzy i pół. [przypis edytorski]
pół godziny czasu — pleonazm; dziś tylko pół godziny. [przypis edytorski]
Pół jarmarkuś swojej Maryś skupił — dziś: „Pół jarmarku swojej Marysi skupiłeś”; konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika. [przypis edytorski]
pół litry — dziś popr.: pół litra. [przypis edytorski]
pół łokcia (starop.) — daw. miara długości; łokieć dzielił się na dwie stopy, zatem pół łokcia to stopa (ok. 28–30 cm). [przypis edytorski]
pół mile — dziś popr.: pół mili. [przypis edytorski]
pół ósma (daw.) — siedem i pół. [przypis edytorski]
pół pensa — w dawnym angielskim systemie pieniężnym półpensówka była najdrobniejszą monetą. [przypis edytorski]
pół-piętnasta (daw. forma) — czternaście i pół. [przypis edytorski]
pół rubla — ok. 3 złote 10 groszy. [przypis edytorski]
pół szekla — hebr. בֶּקַע (beka), biblijna miara wagi. Jeden szekel to około 11 gramów, pół szekla, czyli beka, to około 5,5 gramów. [przypis edytorski]
półbabek — podstarzała kobieta. [przypis edytorski]
półbławacie — materiał częściowo bławatny; bławat: daw. cenna tkanina jedwabna. [przypis edytorski]
półboże — dziś: półbóg. [przypis edytorski]
półczwarta (daw.) — trzy i pół. [przypis edytorski]
półczwarta (daw.) — trzy i pół; zwrot jeszcze niekiedy spotykany. [przypis edytorski]
półczwarta — trzy i pół. [przypis edytorski]
półczwartej (daw.) — trzy i pół. [przypis edytorski]
półczwartej stopy — trzy i pół stopy. [przypis edytorski]
