Świdryga i Midryga → ← Ballada dziadowska

Spis treści

Bóg: 1
Podróż: 1
Sen: 1
Stworzenie: 1
Zwierzęta: 1

Uwspółcześnienia:

Pisownia łączna/rozdzielna: w niebogłosy > wniebogłosy; nie długo > niedługo.

Interpunkcja, np.: I ziewnął wniebogłosy i splunął i zasnął > I ziewnął wniebogłosy, i splunął, i zasnął

Bolesław LeśmianŁąkaBalladyDusiołek

PodróżSzedł po świecie Bajdała [1],

Co go wiosna zagrzała —

Oprócz siebie — wiódł szkapę [2], oprócz szkapy — wołu,

Tyleż tędy, co wszędy [3], szedł z nimi pospołu [4].

SenZachciało się Bajdale

Przespać upał w upale,

Wypatrzył zezem ściółkę ze mchu popod [5] lasem,

Czy dogodna dla karku — spróbował obcasem.

Poległ cielska tobołem

Między szkapą a wołem,

Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął,

I ziewnął wniebogłosy, i splunął, i zasnął.

Nie wiadomo dziś wcale,

Co się śniło Bajdale?

Lecz wiadomo, że szpecąc przystojność [6] przestworza,

Wylazł z rowu Dusiołek [7], jak półbabek [8] z łoża.

Pysk miał z żabia ślimaczy —

(Że też taki żyć raczy!) —

A zad tyli [9], co kwoka, kiedy znosi jajo.

Milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają [10]!

Ogon miał ci z rzemyka,

Podogonie [11] zaś z łyka [12].

Siadł Bajdale na piersi, jak ten kruk na snopie —

Póty [13] dusił i dusił, aż coś warkło [14] w chłopie!

Warkło, trzasło, spotniało!

Coć [15] się stało, Bajdało?

Dmucha w wąsy ze zgrozy, jękiem złemu przeczy —

Słuchajta [16], wszystkie wierzby, jak chłop przez sen beczy!

Sterał we śnie Bajdała

Pół duszy i pół ciała,

Lecz po prawdzie [17] niedługo ze zmorą marudził —

Wyparskał ją nozdrzami, zmarszczył się i zbudził.

ZwierzętaRzekł Bajdała do szkapy:

Czemu zwieszasz swe chrapy [18]?

Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić,

Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!

Rzekł Bajdała do wołu:

Czemuś skąpił [19] mozołu?

Trzebać było rogami Dusiołka postronić [20],

Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!

Bóg, StworzenieRzekł Bajdała do Boga:

O, rety — olaboga![21]

Nie dość ci, żeś potworzył [22] mnie, szkapę i wołka,

Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka?

Przypisy

[1]

bajdała — ktoś, kto lubi bajdurzyć, opowiadać bajki. [przypis edytorski]

[2]

szkapa — z politowaniem o koniu, zwłaszcza lichym, zabiedzonym. [przypis edytorski]

[3]

wszędy (daw.) — wszędzie. [przypis edytorski]

[4]

pospołu (daw.) — wspólnie, razem. [przypis edytorski]

[5]

popod (daw.) — pod. [przypis edytorski]

[6]

przystojność (przestarz.) — piękno. [przypis edytorski]

[7]

dusiołek — demon odwiedzający nocą śpiących i próbujący ich dusić, potrafi przybierać postać jakiegoś przedmiotu lub istoty żywej. [przypis edytorski]

[8]

półbabek — podstarzała kobieta. [przypis edytorski]

[9]

tyli — tu: tak duży. [przypis edytorski]

[10]

wyłajać — skrzyczeć. [przypis edytorski]

[11]

podogonie — część ciała zwierzęcia znajdująca się pod ogonem; zad. [przypis edytorski]

[12]

łyko — włóknista tkanka roślinna przewodząca wodę. [przypis edytorski]

[13]

póty — tak długo. [przypis edytorski]

[14]

warkło — dziś popr.: warknęło. [przypis edytorski]

[15]

coć (daw.) — co ci. [przypis edytorski]

[16]

słuchajta (gw.) — słuchajcie. [przypis edytorski]

[17]

po prawdzie — prawdę mówiąc. [przypis edytorski]

[18]

chrapa — fałd skóry otaczający nozdrza. [przypis edytorski]

[19]

czemuś skąpił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: czemu skąpiłeś. [przypis edytorski]

[20]

postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski]

[21]

olaboga! (daw.) — wykrzyknienie wyrażające emocjonalną reakcję na coś. [przypis edytorski]

[22]

potworzyć — stworzyć, utworzyć wiele czegoś. [przypis edytorski]

Jednorazowo Miesięcznie

Inna kwota

Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard

Dane do przelewu tradycyjnego:

nazwa odbiorcy

Fundacja Wolne Lektury

adres odbiorcy

ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

numer konta

75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

tytuł przelewu

Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

wpłaty w EUR

PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

Wpłaty w USD

PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

SWIFT

WBKPPLPP

Zamknij

Proszę czekać...

Czytaj w przypisie dolnym

Zaloguj się / Załóż konto

Słuchaj od tego miejsca

Wspiera nas mniej niż 1% naszych czytelników :( Przekaż 1,5% swojego podatku na Wolne Lektury!

KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Wolne Lektury

Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

Kto raz pokocha czytanie, już nigdy nie będzie całkiem sam. Książki ratują życie. W Wolnych Lekturach znajdziecie ich bez liku.

Paulina Młynarska

Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

Kliknij obrazek, by subskrybować!

Nasi Przyjaciele pomagają nam stałymi, comiesięcznymi wpłatami. Jeśli będzie ich wystarczająco dużo, biblioteka będzie działać stabilnie, bez obaw o przyszłość. Kliknij i dorzuć się!

Czy wiesz, że wystarczyłoby 1000 osób, udzielających nam regularnego wsparcia, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby Wolnych Lektur? Kliknij i dorzuć się!

Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.