Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 484 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 7868 przypisów.
adamaszkowy — wykonany z adamaszku, tj. wzorzystej tkaniny, której błyszczące części są na rewersie matowe. [przypis edytorski]
adamaszkowy — wykonany z adamaszku: wzorzystej tkaniny, której błyszczące części są na rewersie matowe. [przypis edytorski]
Adamello — włoskie zdrobnienie od imienia Adam (Adamo). [przypis edytorski]
adamici — określenie różnych chrześcijańskich grup religijnych z II–IV w., naśladujących nagość Adama jako pierwotną czystość człowieka. [przypis edytorski]
Adamie… — ta strofa pieśni została dopisana później. [przypis edytorski]
Adamowa — Adamowa Czartoryska. [przypis redakcyjny]
Adamów (daw.) — Adamowy, Adama. [przypis edytorski]
Adamów — dziś popr. forma dzierżawcza: Adamowy. [przypis edytorski]
Adams, Thomas (1818–1905) — fotograf ze State Island, zainspirowany przez meksykańskiego generała, który miał w zwyczaju żuć kawałki chicle, wyprodukował pierwszą gumę, używając tego surowca; pierwsza partia trafiła do sprzedaży w lutym 1871 r. [przypis edytorski]
adaptowany — przystosowany. [przypis redakcyjny]
Adar — dwunasty miesiąc żydowskiego kalendarza religijnego i szósty miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego. Wg kalendarza gregoriańskiego przypada na luty–marzec. [przypis edytorski]
adar — miesiąc pory deszczowej, mniej więcej odpowiada marcowi. [przypis tłumacza]
Adasia uściskaj, pani Arturowej złóż moje uszanowanie — hrabina Arturowa Potocka i syn jej Adam. [przypis redakcyjny]
Adaś, właśc. Salo Kanał — członek żydowskiego ruchu oporu, należał do pierwszej piątki, która wyruszyła do lasu; zginął w czasie wojny. [przypis edytorski]
Adda — rzeka w górnych Włoszech, lewy dopływ Padu. [przypis redakcyjny]
Adde (…) potitus — Lucretius, De rerum natura, III, 1050. [przypis tłumacza]
Addio amore! (wł.) — do widzenia, kochany. [przypis edytorski]
Addio, signora, addio! (wł.) — żegnaj, pani, żegnaj! [przypis edytorski]
addio, signora (wł.) — żegnaj, pani. [przypis edytorski]
addio (wł.) — do widzenia. [przypis edytorski]
addio (wł.) — do widzenia; żegnaj. [przypis edytorski]
addio (wł.) — żegnaj. [przypis edytorski]
addio (wł.) — żegnam. [przypis edytorski]
addio (wł.) — żegnam, żegnaj. [przypis edytorski]
Addison, Joseph (1672–1719) — angielski dramaturg, publicysta i polityk; pionier nowożytnego dziennikarstwa: w 1711 założył z Richardem Steelem dziennik „The Spectator”, najważniejsze czasopismo angielskiego oświecenia. [przypis edytorski]
Addison, Joseph (1672–1719) — angielski pisarz, publicysta i polityk. Uważany za twórcę nowożytnego dziennikarstwa. [przypis tłumacza]
Addisona, który (…) nie odróżnił wypadków, w których przystoi poecie naśladować artystę (…) — w rozmaitych miejscach swojej podróży i swojej rozmowy o monetach starożytnych. [przypis redakcyjny]
addo (łac.) — dołączam, dodaję. [przypis redakcyjny]
addo (łac.) — dołączam. [przypis redakcyjny]
Adejmantos, syn Leuklofa — admirał floty ateńskiej, którą haniebnie zdradzi za kilka miesięcy, wydając ją na łup Spartanom pod Ajgospotamoj, czym zgotuje zgubę Aten. Arystofanesa pocisk był bardzo celny. Poeta znał swoich ludzi. [przypis tłumacza]
Adejmantos syn Leukolofidesa (V w. p.n.e.) — ateński dowódca wojskowy; po bitwie pod Ajgospotamoj (405) jako jedyny z jeńców ateńskich nie został przez skazany na śmierć, gdyż wcześniej jako jedyny na ateńskim Zgromadzeniu Ludowym sprzeciwiał się dekretowi o odcinaniu prawych rąk pojmanym wrogom; ponieważ ocalał, niektórzy oskarżali go później o zdradę floty ateńskiej (zob. Ksenofont, Hellenika II 1.32). [przypis edytorski]
Adejmantos ze Skambonidaj — z tego samego demu co Alkibiades, razem z nim oskarżony o bluźnierstwo przeciw misteriom, uciekł przed sądem; skazany zaocznie na śmierć i konfiskatę majątku. Wybrany strategiem na r. 408/7 obok innych dziewięciu, z których autor wymienił dotychczas czterech. Był jeszcze strategiem w r. 406/5, po złożeniu z urzędu wodzów, którzy brali udział w bitwie pod Arginuzami (zob. ust. 3, początek) i w r. 405/4, i wtedy popadł w podejrzenie, że w bitwie pod Ajgospotamoj zdradził Ateny (zob. ust. 4, początek). — Aristokratesa i Adejmanta przydał lud do boku Alkibiadesa widocznie na jego żądanie. [przypis tłumacza]
adekwat — odpowiednik. [przypis edytorski]
Adelajda — duże miasto w płd. Australii. [przypis edytorski]
adelante (hiszp.) — naprzód. [przypis edytorski]
Adelbert von Chamisso (1781–1838) — niem. poeta oraz autor noweli Peter Schlemihls wundersame Geschichte (Historia cudowna Piotra Schlemihla); przyrodnik i podróżnik, wziął udział w podróży dookoła świata na ros. statku Rurik, zajmując się systematyzacją roślin; wyprawę tę opisał w pamięnikarskiej książce Beschreibung einer Reise um die Welt (Opis podróży dookoła świata). [przypis edytorski]
Adelung, Johann Christoph (1732–1806) — leksykograf, gramatyk i filologa niemiecki, autor m.in. pięciotomowego opisowego słownika języka niemieckiego (właśc. języków: wysokoniemieckiego, częściowo dolnoniemieckiego, archaizmów, słownictwa fachowego, wyd. 1774–1786), a także monumentalnego dzieła z zakresu językoznawstwa ogólnego prezentującego opis pięciuset języków świata, opublikowanego w Berlinie w czterech tomach w l. 1806–1817 pod tytułem Mithridates, oder allgemeine Sprachenkunde mit dem Vater Unser als Sprachprobe in bey nahe fünfhundert Sprachen und Mundarten. [przypis edytorski]
Ademar — biskup z Puy, legat papieski. [przypis redakcyjny]
Aden — miasto portowe w płd.-zach. Jemenie, nad Zatoką Adeńską, główny port morski kraju; w latach 1839–1962 kolonia brytyjska. [przypis edytorski]
Adena, właśc. Étaín — postać mityczna, przedstawicielka plemienia Tuatha Dé Danann. [przypis edytorski]
adeo (…) deos — Livius Titus, Ab Urbe condita, XXVII, 23. [przypis tłumacza]
adeo (…) formidat (łac.) — „Strach krępuje nawet myśl o ratunku” (Quintus Curtius, Historiae Alexandri Magni, III, 11; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
adeo nihil est ex omni parte beatum — nie ma doskonałego szczęścia na ziemi. [przypis tłumacza]
adeo (…) probabile est (łac.) — „Bo żadna gwałtowna zmiana tego, co prastare, nie jest pochwały godna” (Livius Titus, Ab Urbe condita, XXIV, 54; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
adeo regum stipator inseparabilis amor est, cui stipendium clementia penditur (łac.) — do tego stopnia nieodstępną towarzyszką królów jest miłość, której żołd płaci się łaską. [przypis redakcyjny]
adept — człowiek zgłębiający daną dziedzinę wiedzy. [przypis edytorski]
adept — uczeń, zwolennik. [przypis redakcyjny]
Adesso parla! (wł.) — teraz mów! [przypis redakcyjny]
adeste qui omnia humana prae divitiis spernitis (…) (łac.) — słuchajcie wy, co dla bogactw wszystkimi sprawami ludzkimi gardzicie, mniemając, że nie ma ani zaszczytu wielkiego, ani cnoty bez opływania w dostatki: jedyna nadzieja narodu rzymskiego, Cyncynnat, uprawiał rolę za Tybrem cztery morgi wynoszącą; tam czy to kopiąc rów, czy orząc, został pozdrowiony i pozdrowił posłów, którzy go poprosili, żeby w todze wysłuchał rozkazów senatu; zdziwiony, każe żonie Hacylii przynieść togę z chaty, którą przywdział, obtarłszy się równocześnie z kurzu i potu; winszują mu posłowie dyktatury i wiodą do miasta. [przypis redakcyjny]
Adę — w wersecie Ks. Rodzaju 26:34 Tora podaje inne imiona żon Esawa: Jehudyta i Bosmata, ale komentatorzy identyfikują Adę jako Bosmatę, a Oholibamę jako Jehudytę, gdyż miały one po dwa imiona, zob. Raszi oraz Radak do 36:2. [przypis edytorski]
adherent (łac.) — zwolennik. [przypis edytorski]
adherent — stronnik, poplecznik. [przypis edytorski]
adherent — stronnik, poplecznik. [przypis redakcyjny]
adherent — stronnik, poplecznik, sprzymierzeniec. [przypis edytorski]
adherent — stronnik, zwolennik. [przypis edytorski]
adherentom — zwolennikom, stronnikom. [przypis redakcyjny]
Adhuc (…) vulvae — Iuvenalis, Satirae VI, 128. [przypis tłumacza]
Adiabena — Ἀδιαβηνή, ziemia asyryjska nad Wielkim Zabem, syr. Chadjab, pozostająca w zależności od Partów (p. Starożytności XX, II, 1). [przypis tłumacza]
adiaforia — może: obojętność; por. adiafora (z gr.): rzecz obojętna (szczególnie pod względem moralnym). [przypis edytorski]
adie (fr. adieu) — żegnaj, pożegnanie. [przypis redakcyjny]
Adie! (z fr. adieu) — do widzenia. [przypis edytorski]
adie (z fr. adieu) — do widzenia, żegnaj. [przypis edytorski]
adie (z fr. adieu) — żegnaj. [przypis edytorski]
adieu (fr.) — do widzenia (dosł.: z Bogiem). [przypis edytorski]
adieu (fr.) — do widzenia. [przypis edytorski]
Adieu! (fr.) — do widzenia! [przypis edytorski]
adieu (fr.) — do widzenia. [przypis redakcyjny]
adieu — fr. formuła pożegnania, dosł.: z Bogiem. [przypis edytorski]
adieu (fr.) — żegnaj (dosł.: z Bogiem). [przypis edytorski]
adieu (fr.) — żegnaj. [przypis edytorski]
Adieu! (fr.) — Żegnaj! [przypis edytorski]
adieu (fr.) — żegnam. [przypis edytorski]
adieu, madame (fr.) — do widzenia pani. [przypis edytorski]
Adieu, mon frere (fr. frère) — do widzenia, bracie. [przypis redakcyjny]
Adieu! Pardon! (fr.) — żegnaj(cie), przepraszam. [przypis edytorski]
adieu, peut-etre pour toujours (fr.) — żegnaj, może na zawsze. [przypis edytorski]
Adieu — z fr. żegnaj. [przypis edytorski]
Adio (wł.) — żegnaj. [przypis edytorski]
adio (wł.) — żegnaj. [przypis edytorski]
Adios (hiszp.) — do widzenia (dosł.: z Bogiem). [przypis edytorski]
Adios! (hiszp.) — Żegnaj! [przypis edytorski]
Adios, viejo! (hiszp.) — Żegnaj, stary! [przypis edytorski]
Adirondack — pasmo górskie położone w płn.-wsch. części stanu Nowy Jork, niedaleko granicy z Kanadą. [przypis edytorski]
aditum (łac.) — wolny przystęp. [przypis redakcyjny]
Aditum nocendi perfido praestat (łac.) — „Wiarołomnemu daje człek wierzący okazję szkody” (Seneca [Minor], Oedipus, III, 686; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
adiu (popr. fr. adieu) — bądź zdrów, do widzenia. [przypis edytorski]
adiu (z fr. adieu) — do widzenia (dosł.: z Bogiem). [przypis edytorski]
Adiu (z fr.) — zniekształcone „adieu”, tj.: żegnaj. [przypis edytorski]
adiusy — wyrazy pożegnania, od fr. formuły pożegnania Adieu (dosł: z Bogiem). [przypis edytorski]
adiutant — oficer do dyspozycji dowódcy. [przypis edytorski]
adiutant — oficer pozostający do dyspozycji dowódcy. [przypis edytorski]
adiutant — oficer przyboczny, pomocnik dowódcy. [przypis edytorski]
adiutant — oficer przydzielony do wyższego dowódcy, niedowodzący jednostka polową. [przypis edytorski]
adiutant (z łac. adiutare: pomagać) — wojskowy asystujący wyższemu oficerowi, roznoszący rozkazy i spełniający inne funkcje pomocnicze. [przypis edytorski]
adiutor — pomocnik. [przypis autorski]
Adiutorium nostrum in nomine Domini… (łac.) — Wspomożenie nasze w imieniu Pana… Panie, wysłuchaj modlitwy mojej (fragm. tekstu mszy katolickiej w rycie rzymskim). [przypis edytorski]
adiuwant (z łac.) — pomocnik, pomagający. [przypis edytorski]
adjectivum cum substantivo (łac.) — przymiotnik z rzeczownikiem. [przypis edytorski]
adjectivum cum substantivo (łac.) — przymiotnik z rzeczownikiem. [przypis redakcyjny]
adjoint militaire d'Autriche-Hongrie (fr.) — austro-węgierski adiutant. [przypis edytorski]
