Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | środowiskowy | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 1723 przypisów.
umykać się — uciekać od czegoś; unikać czegoś. [przypis edytorski]
umykajże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; umykać czego: odbierać, zabierać co. [przypis edytorski]
Umyśliłem przywieść ją sobie do towarzystwa, wiedząc, iż się ze mną dobrem dzielić będzie i rozmową będzie myśli i teskności mojej… — Mdr 8, 9–16 oraz Mdr 8, 3–7, z opuszczeniami i parafrazami. [przypis edytorski]
Umyślnie zachowaliśmy pisownię oryginału bez zmiany! — w obecnej edycji stosujemy pisownię uwspółcześnioną; zapis oryginalny źródła cytowanego wyżej przez Handelsmana podany w poprzednim przypisie. [przypis edytorski]
umyślny — posłaniec. [przypis edytorski]
umyślny — tu: specjalny; pomyślany w jakimś celu itp. [przypis edytorski]
umysł (daw.) — zamysł, zamiar. [przypis edytorski]
umysł (starop.) — tu: zamysł. [przypis edytorski]
umysłu równość na przypadki — tu: jako zasada stoicyzmu. [przypis edytorski]
umysły były rozerwane — sens: pojawiały się sprzeczne opinie. [przypis edytorski]
umywalnia (daw.) — mebel razem ze sprzętami do mycia się (miednicą, dzbankiem). [przypis edytorski]
Una — imię pochodzenia irlandzkiego, występujące najczęściej w pisowni Úna, rzadziej Oona i Oonagh. [przypis edytorski]
«Un amant, qui craint les voleurs, n'est point digne d'amour.» — franz.: Ein Liebhaber, der Diebe fürchtet, ist der Liebe nicht würdig. [przypis edytorski]
un amateur d'âmes (fr.) — amator dusz; wielbiciel dusz. [przypis edytorski]
unaminiter (łac.) — jednogłośnie. [przypis edytorski]
un amour passant (fr.) — przemijająca miłość. [przypis edytorski]
Unamuno, Azania, Costa — pisarze i myśliciele hiszpańscy tzw. pokolenia 1898, połączeni doświadczeniem hiszpańskiej klęski w wojnie z USA i utraty hiszpańskich kolonii: Miguel de Unamuno y Jugo (1864–1936), filozof, pisarz, dramaturg i poeta; Manuel Azaña y Diaz (1880–1940), polityk, dramaturg i pisarz, drugi i ostatni prezydent (1936–1939) Drugiej Republiki Hiszpańskiej; Joaquín Costa (1846–1911), polityk, prawnik i historyk. [przypis edytorski]
Unamuno y Jugo, Miguel de (1864–1936) — hiszpański pisarz, dramaturg i filozof, należący do tzw. pokolenia 1898. [przypis edytorski]
unanimes in domo (łac.) — zgodni w domu; zwrot z Ps 67, 7: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo (w tłum. Wujka: „Bóg, który czyni, że mieszkają jednych obyczajów w domu”), występujący jako fragment mszy na Zielone Świątki w rycie rzymskim. [przypis edytorski]
unanimitate — jednogłośnie. [przypis edytorski]
unanimitate (łac.) — jednogłośnie, jednomyślnie. [przypis edytorski]
unanimitate (łac.) — jednogłośnie. [przypis edytorski]
unanimitate (łac.) — jednomyślnie, jednogłośnie. [przypis edytorski]
una poenitentium (łac.) — jedna z pokutnic. [przypis edytorski]
una revoluçao, popr.: uma revoluçao (port.) — rewolucja. [przypis edytorski]
una salus victis nullam sperare salutem. (łac.) — jedyny ratunek zwyciężonych: nie spodziewać się znikąd ratunku. (Wergiliusz, Eneida II, w. 354). [przypis edytorski]
U nas inaczej, inaczej! inaczej — tęskna piosenka (dumka) Józefa Bohdana Zaleskiego (1802–1886), przedstawiciela tzw. szkoły ukraińskiej pol. romantyzmu, uczestnika powstania listopadowego, przebywającego od 1831 r. aż do śmierci na emigracji we Francji; dumka wyraża smutek wygnańca i tęsknotę za Ukrainą: „Ludzie nas nudzą i świat cały nudzi; / Cudzo, och, pusto śród świata i ludzi! / Nie ma bo rady dla duszy kozaczej, / U nas inaczej! inaczej! inaczej! / U nas inaczej! Och, Ojczyzna Lasza [tj. polska, Lachów] / Ta wszechsłowiańska królowa i nasza! / Bracia, zginiemy za nią, kiedy skinie, / Ale śnić będziem o swej Ukrainie”. [przypis edytorski]
U nas inaczej! inaczej! inaczej! — tęskna piosenka (dumka) Józefa Bohdana Zaleskiego (1802—1886), przedstawiciela tzw. szkoły ukraińskiej polskiego romantyzmu, uczestnika powstania listopadowego, przebywającego od 1831 aż do śmierci na emigracji we Francji; dumka wyraża smutek wygnańca i tęsknotę za ojczyzną. [przypis edytorski]
una siora maschera (wł.) — zamaskowana pani (siora to skrócenie od signora); formułą „buongiorno, siora maschera” (dzień dobry, pani w masce) podczas karnawału tradycyjnie witano zamaskowaną osobę: przebranie z maską ukrywało tożsamość, płeć i klasę społeczną. [przypis edytorski]
Un assassino! un tradittore! una spia! (wł.) — Zdrajca! zabójca! szpieg! [przypis edytorski]
una voce (wł.) — jednym głosem, jednogłośnie. [przypis edytorski]
Un baiocco, bella signora, un baiocco ai poveri bambini (wł.) — Pieniążek, piękna pani, pieniążek dla biednych dzieci. [przypis edytorski]
un bas bleu (fr.) — niebieska pończocha. [przypis edytorski]
un beau garcon — piękny chłopiec. [przypis edytorski]
unbemerkter Hintergrund (niem.) — niezauważalne tło. [przypis edytorski]
unbemerkter Hintergrund (niem.) — tło zmieszane, niedostrzegalne. [przypis edytorski]
Unbewusste, das (niem.) — podświadomość. [przypis edytorski]
un boitier vert (franc.) — zielone pudełko. [przypis edytorski]
Un bon curé vaut mieux que dix gendarmes (fr.) — dobry ksiądz (proboszcz) wart jest więcej niż dziesięciu żandarmów. [przypis edytorski]
un brigand (fr.) — bandyta, zbój. [przypis edytorski]
un cachet de virginité (fr.) — pieczęć (znak, znak rodowy) dziewictwa. [przypis edytorski]
un certo punto (wł.) — pewnego punktu. [przypis edytorski]
uncja — ang. jednostka objętości lub wagi, ok. 28 cm³ lub 28 g. [przypis edytorski]
uncja — ang. jednostka objętości, ok. 28–29 cm³. [przypis edytorski]
uncja — dawna aptekarka jednostka wagi, równa 30 g. [przypis edytorski]
uncja — jednostka masy lub objętości. [przypis edytorski]
uncja — jednostka masy używana w krajach anglosaskich, ok. 30 g. [przypis edytorski]
uncja — jednostka wagi lub objętości, ok. 30 g; uncyj — dziś popr. forma: uncji. [przypis edytorski]
uncja — jednostka wagi używana w krajach anglosaskich, równa 1/16 funta, tj. ok. 28 gramów. [przypis edytorski]
uncja — jednostka wagi używana w krajach anglosaskich, równa 1/16 funta, tj. ok. 28 gramów. [przypis edytorski]
uncja — jednostka wagi używana w starożytnym Rzymie, a także w krajach anglosaskich, równa ok. 28 gramów. [przypis edytorski]
uncja — jednostka wagi, używana w starożytnym Rzymie, równa 1/12 libry. Waga libry, w zależności od kraju, w którym była stosowana, wahała się od 0,4 do 0,5 kg. [przypis edytorski]
uncja — pozaukładowa jednostka masy, równa ok. 30 g. [przypis edytorski]
un cochon triste (fr.) — smutna świnia. [przypis edytorski]
un coup d’etat (fr.) — zamach stanu. [przypis edytorski]
unctuarium (łac.) — pomieszczenie w łaźni służące do masażu i namaszczania ciała. [przypis edytorski]
und alles für nichts (niem.) — i wszystko na nic. [przypis edytorski]
Und der Heilige krümmt sich — Motiv der Versuchung des hl. Antonius. [przypis edytorski]
und die ganze Welt (niem.) — i cały świat. [przypis edytorski]
unde malum (łac.) — skąd [pochodzi] zło. [przypis edytorski]
un demi-aristo (fr.) — skrócone un demi-aristocrate: półarystokrata. [przypis edytorski]
Underwood — marka pierwszej udanej, nowoczesnej maszyny do pisania, wytwarzanej przez amerykańską firmę Underwood Typewriter Company, która do roku 1939 wyprodukowała 5 milionów egzemplarzy tego urządzenia. [przypis edytorski]
Un dessein si funeste, S'il n'est digne d'Atrée, est digne de Thyeste (fr.) — Zamysł tak zgubny, o ile nie jest godny Atreusza, godny jest Thyestesa (Prosper Jolyot de Crébillon, Atrée et Thyeste, akt V, scena 5; słowa Atreusza). [przypis edytorski]
un, deux (fr.) — raz, dwa. [przypis edytorski]
Un, deux, trois, capitaine et roi! (fr.) — dosł.: raz, dwa, trzy, kapitan i król; fragm. dziecięcej rymowanej wyliczanki, używanej do wykluczania kolejnej osoby z dalszej zabawy. [przypis edytorski]
un, deux, trois (fr.) — raz, dwa, trzy. [przypis edytorski]
unde versus (łac.) — stąd wiersz. [przypis edytorski]
Unding (niem.) — coś niedopuszczalnego, nonsens, absurd. [przypis edytorski]
Und mein Liebchen, was willst du noch mehr (niem.) — I, moja kochana, cóż jeszcze chcesz. [przypis edytorski]
Und morgen die ganze Welt… — fragment popularnej piosenki nazistowskiej napisanej przez Hansa Baumanna. Cytowany wers brzmi: „Denn heute da hört uns Deutschland / Und morgen die ganze Welt” (z niem.: „Więc dziś słyszą nas Niemcy, / a jutro cały świat). [przypis edytorski]
Und niemand klagte, wer genas (niem. ) — Nikt, kto wyzdrowiał, nie skarżył się. [przypis edytorski]
Und so auch fürchte ich (niem.) — Toteż tego się obawiam. [przypis edytorski]
und so weiter (niem.) — i tak dalej. [przypis edytorski]
Und wenn der Mensch (…) wie ich leide (niem.) — A kiedy człek uciszy się w swej męce, trzeba mi boga, by wyrazić swe cierpienie (J.W. Goethe, Torquato Tasso). [przypis edytorski]
undyna — duch żywiołu wody (z łac. unda, tj. fala). [przypis edytorski]
Un état d'esprit vraiment prodigieux (fr.) — naprawdę niesamowity stan umysłu. [przypis edytorski]
une absolue puissance (fr.) — absolutną władzę. [przypis edytorski]
une aventure bien stupide (fr.) — bardzo głupia awantura. [przypis edytorski]
une aventure stupide (fr.) — głupia awantura. [przypis edytorski]
Une belle chance (fr.) — Świetna okazja. [przypis edytorski]
une blennorrhagie, c'est absolument vrai (fr.) — rzeżączkę, to rzecz pewna. [przypis edytorski]
une blennorrhagie (fr.) — popr.: une blennorragie, rzeżączka. [przypis edytorski]
Une bonne blague, hein? (fr.) — Dobry żart, co? [przypis edytorski]
une chanson, quoi (fr.) — taka piosenka, coś takiego. [przypis edytorski]
Une charogne (fr.) — padlina. [przypis edytorski]
une créme du société — śmietanka towarzyska. [przypis edytorski]
une femme charmante (fr.) — urocza kobieta. [przypis edytorski]
Une femme en sait toujours assez… (fr.) — kobieta doszła swych rozumów miary, gdy pozna, co opończa, a co szarawary (Molier, Uczone białogłowy, akt II, scena 7, przemowa Chryzala, tłum. T. Boy-Żeleński). [przypis edytorski]
une fille très gentille (fr.) — bardzo miła panna. [przypis edytorski]
une grande passion (fr.) — wielka pasja, uczucie. [przypis edytorski]
une individualité perfectible (fr.) — osobowość zdolna do doskonalenia się. [przypis edytorski]
une langue bien faite (fr.) — układna mowa, dobrze skonstruowana wypowiedź. [przypis edytorski]
une maison rustique (fr.) — rustykalna chatka, wiejska chatka. [przypis edytorski]
une mignonne (fr.) — pieszczotka. [przypis edytorski]
une peau mieux tannée (fr.) — skórę lepiej wygarbowaną. [przypis edytorski]
Une perte cruelle (fr.) — okrutna strata. [przypis edytorski]
Unerhört! (niem.) — Niesłychane! [przypis edytorski]
une ruelle — przekład wiersza Zaułek. [przypis edytorski]
une scène à faire (fr.) — scena do zrobienia (tu: do obrobienia literackiego). [przypis edytorski]
Une très belle fille (fr.) — Bardzo piękna panna. [przypis edytorski]