5354 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Epoka: Oświecenie

  1. tłum. Tadeusz Boy-Żeleński
    Cover
    Epoka: Oświecenie Rodzaj: Epika Gatunek: List

    Julie de Lespinasse, francuska dama, stworzyła jeden z najsłynniejszych salonów paryskich XVIII wieku. Nazywana była Muzą Encyklopedystów, którzy odwiedzali ją niemal codziennie.

    Początkowo nic nie wskazywało na to, że panna de Lespinasse odniesie taki sukces — urodziła się jako nieślubna córka hrabiny d'Albon i hrabiego de Vichy, była nieładna i po śmierci matki nie mogła odziedziczyć fortuny. Spotkanie z Madame du Deffand wprowadza ją w świat salonów. Tam rozpoczynają się również jej pierwsze relacje z mężczyznami — między innymi z Hrabią de Guibertem.

    Hrabia de Gubiert był wojskowym i dużo podróżował. Z panną de Lespinasse pozostawał w kontakcie korespondencyjnym — to on jest adresatem zebranych listów. Listów bardzo osobistych, pełnych zwierzeń, tęsknot i rozważań, a także będących doskonałym świadectwem francuskich realiów tamtych czasów. Listy panny de Lespinasse po raz pierwszy zostały opublikowane w 1809 roku, w 1918 zostały przetłumaczone przez Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

  2. tłum. Tadeusz Boy-Żeleński
    Cover
    Epoka: Oświecenie Rodzaj: Dramat Gatunek: Komedia

    Sługa jako postać bardziej złożona, ciekawsza i inteligentniejsza niż jego pan. Sługa — bohater sztuki. A z drugiej strony jego pan, hrabia, pocieszna figura, której wymawia się, że dla zajęcia wysokiej pozycji społecznej nie uczyniła nic więcej niż samo przyjście na świat!

    To była rewolucja na scenie, zanim doszło do rewolucji społecznej i politycznej we Francji. Figaro — niesforny sługa, z pomocą swojej narzeczonej — pokojówki Zuzanny, starają się z pomocą zmyślnej intrygi wybić panu hrabi z głowy resztki sentymentu dla dawnego prawa pierwszej nocy (łac. ius primae noctis), pozwalającego niegdyś, w strukturze feudalnej, panu deflorować świeżo poślubione żony jego podwładnych. Plus perora Marceliny w obronie kobiet posiadających nieślubne dzieci oraz motyw niedoszłego Edypa na wesoło.

  3. tłum. Franciszek Mirandola
    Cover
    Epoka: Oświecenie Rodzaj: Epika Gatunek: Powieść

    Robinson Crusoe to powieść podróżniczo-przygodowa, najsłynniejsza w dorobku autora, Daniela Defoe.

    Opowiada ona historię młodego mężczyzny, który ucieka z domu, bo nie chce wieść nudnego żywota, takiego, jakie wiedzie jego ojciec. Trafia na statek i uczy się sztuki żeglarskiej, prowadzi interesy wraz z żoną zmarłego kapitana, dużo podróżuje, aż podczas jednej z wypraw statek zostaje napadnięty, a załoga uwięziona. Crusoe jednak nie zamierza dokonać żywota w mauretańskiej niewoli.

    Powieść Daniela Defoe zdobyła ogromną popularność — aż do końca XIX wieku, była najczęściej wydawaną i opracowywaną książką w historii. Jej autor był angielskim pisarzem uchodzącym za prekursora powieści nowożytnej, jego twórczość przypada na drugą połowe XVII i pierwszą połowę XVIII wieku. Robinson Crusoe ukazał się po raz pierwszy w 1719 roku.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Aktor (1)

Alkohol (19)

Ambicja (9)

Anioł (1)

Antysemityzm (1)

Artysta (8)

Asceta (4)

B

Bezpieczeństwo (14)

Bieda (18)

Bijatyka (3)

Blizna (1)

Błazen (3)

Błądzenie (2)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogactwo (55)

Bohaterstwo (3)

Bóg (26)

Brat (3)

Broń (4)

Brud (1)

Bunt (2)

Burza (3)

C

Car (1)

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (13)

Chleb (3)

Chłop (25)

Choroba (34)

Chrystus (3)

Ciało (7)

Ciąża (1)

Cień (3)

Cierpienie (12)

Cnota (49)

Córka (6)

Cud (3)

Czary (5)

Czas (13)

Czyn (3)

D

Dama (6)

Dar (5)

Deszcz (1)

Diabeł (2)

Dobro (9)

Dojrzałość (2)

Dom (14)

Dorosłość (2)

Doskonałość (1)

Droga (2)

Drzewo (13)

Duma (6)

Dusza (5)

Dworek (1)

Dworzanin (14)

Dwór (21)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (22)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (3)

Dziki (1)

Dźwięk (2)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (8)

Filozof (36)

Fircyk (2)

Flirt (12)

G

Głód (4)

Głupiec (10)

Głupota (31)

Gniew (9)

Gospodarz (8)

Gość (6)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (9)

Grzech (8)

Grzeczność (17)

Gwiazda (1)

H

Handel (16)

Hańba (4)

Historia (15)

Honor (18)

I

Idealista (3)

Imię (5)

Interes (27)

Ironia (4)

J

Jabłko (2)

Jedzenie (25)

Jesień (4)

Język (9)

K

Kaleka (8)

Kapłan (1)

Kara (30)

Kariera (1)

Katastrofa (4)

Kawiarnia (1)

Klejnot (2)

Klęska (8)

Kłamstwo (16)

Kłótnia (10)

Kobieta (71)

Kobieta "upadła" (9)

Kochanek (22)

Kochanka (1)

Kolonializm (7)

Kondycja ludzka (61)

Konflikt (14)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koń (13)

Korzyść (29)

Kot (4)

Kradzież (10)

Krew (4)

Król (48)

Krzywda (7)

Ksiądz (45)

Książka (46)

Księżyc (2)

Kwiaty (3)

L

Las (2)

Lato (2)

Lek (3)

Lekarz (21)

Lenistwo (14)

List (32)

Literat (28)

Los (34)

Lud (8)

Lustro (2)

Ł

Łzy (6)

M

Małpa (1)

Małżeństwo (52)

Marzenie (3)

Maska (8)

Maszyna (5)

Matka (11)

Matka Boska (1)

Mądrość (54)

Mąż (17)

Melancholia (2)

Mędrzec (21)

Mężczyzna (22)

Miasto (19)

Mieszczanin (8)

Milczenie (6)

Miłosierdzie (2)

Miłość (53)

Miłość niespełniona (5)

Miłość spełniona (5)

Mizoginia (4)

Młodość (16)

Moda (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (4)

Morze (1)

Motyl (1)

Muzyka (12)

N

Nadzieja (2)

Nagroda (2)

Nałóg (2)

Narkotyki (1)

Narodziny (1)

Naród (20)

Natchnienie (1)

Natura (12)

Nauczyciel (7)

Nauka (52)

Niebezpieczeństwo (6)

Niebo (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (3)

Niewola (37)

Noc (2)

Nuda (14)

O

Obcy (11)

Obłok (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (27)

Obyczaje (69)

Obywatel (6)

Odwaga (9)

Ofiara (1)

Ogień (4)

Ogród (2)

Ojciec (25)

Ojczyzna (20)

Okno (1)

Oko (4)

Okrucieństwo (15)

Omen (1)

Opieka (4)

Organizm (2)

Oświadczyny (3)

P

Pamięć (5)

Pan (39)

Państwo (11)

Patriota (16)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (75)

Pies (12)

Piękno (3)

Pijaństwo (13)

Plotka (9)

Pobożność (5)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (27)

Podróż (18)

Podstęp (19)

Poeta (13)

Poezja (7)

Pogarda (8)

Pogrzeb (2)

Pojedynek (9)

Pokora (3)

Pokusa (6)

Pokuta (1)

Polak (7)

Polityka (46)

Polowanie (5)

Polska (13)

Poród (1)

Portret (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (4)

Powstanie (1)

Pozory (30)

Pozycja społeczna (82)

Pożądanie (7)

Praca (45)

Prawda (30)

Prawnik (14)

Prawo (44)

Prorok (1)

Próżność (37)

Przebranie (4)

Przeczucie (1)

Przekupstwo (1)

Przemiana (13)

Przemijanie (13)

Przemoc (52)

Przyjaźń (24)

Przyjemność (3)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (9)

Przywódca (15)

Ptak (15)

Pycha (12)

R

Radość (2)

Raj (5)

Rana (1)

Realista (3)

Religia (72)

Rewolucja (12)

Robak (2)

Robot (1)

Robotnik (2)

Rodzina (9)

Rosja (6)

Rosjanin (3)

Rośliny (5)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (7)

Rozpacz (1)

Rozstanie (4)

Rozum (25)

Rycerz (5)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Salon (5)

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (9)

Samotnik (5)

Samotność (6)

Sarmata (2)

Sąd (8)

Sąsiad (5)

Seks (15)

Sen (8)

Serce (4)

Sędzia (10)

Sielanka (2)

Siła (15)

Siostra (4)

Skarb (1)

Skąpiec (10)

Sława (12)

Słońce (4)

Słowo (26)

Sługa (50)

Służalczość (6)

Smutek (2)

Społecznik (1)

Spotkanie (4)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (52)

Starość (25)

Strach (13)

Strój (7)

Stworzenie (3)

Sumienie (3)

Syn (12)

Szaleństwo (5)

Szantaż (2)

Szczęście (31)

Szkoła (3)

Szlachcic (44)

Szpieg (5)

Sztuka (17)

Ś

Ślub (5)

Śmiech (17)

Śmierć (26)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (8)

Świątynia (2)

Świętoszek (14)

Święty (4)

Świt (3)

T

Tajemnica (13)

Taniec (1)

Tchórzostwo (3)

Teatr (7)

Testament (1)

Tęsknota (3)

Theatrum mundi (8)

Tłum (3)

Tolerancja (4)

Trucizna (4)

Trup (1)

Twórczość (3)

U

Ucieczka (3)

Uczeń (5)

Uczta (1)

Umiarkowanie (29)

Upadek (20)

Uroda (15)

Urzędnik (10)

Utopia (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (11)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (2)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (10)

Wiatr (1)

Wiedza (7)

Wierność (11)

Wierzenia (9)

Wieś (8)

Wieża Babel (1)

Więzienie (2)

Wina (4)

Wino (9)

Wiosna (4)

Władza (92)

Własność (15)

Woda (7)

Wojna (25)

Wojsko (10)

Wolność (30)

Wróg (10)

Wspomnienia (1)

Współczucie (6)

Współpraca (3)

Wstyd (1)

Wychowanie (4)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (5)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (11)

Zabobony (8)

Zapach (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (13)

Zbawienie (3)

Zbrodnia (5)

Zdrada (25)

Zdrowie (9)

Zemsta (15)

Ziemia (9)

Zima (2)

Zło (12)

Złodziej (13)

Zmysły (5)

Zwierzę (4)

Zwierzęta (18)

Zwycięstwo (8)

Ż

Żałoba (4)

Żart (1)

Żebrak (3)

Żołnierz (21)

Żona (29)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (13)

Żywioły (1)

Epoka: Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

Oświecenie w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie