Blackout

Wolne Lektury nie otrzymały dofinansowania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z priorytetu Kultura Cyfrowa.

To oznacza, że nasza trudna sytuacja właśnie stała się jeszcze trudniejsza.

Dziś z Wolnych Lektur korzysta ok. 6 milionów (!) czytelników. Nie ma w Polsce popularniejszej biblioteki, ani internetowej, ani papierowej. Roczne koszty prowadzenia Wolnych Lektur są naprawdę niewysokie - porównywalne z kosztami prowadzenia niewielkiej, osiedlowej biblioteki publicznej.

Będziemy się odwoływać od tej decyzji i liczymy na to, że Premier odwołanie uwzględni ze względu na ważny interes społeczny.

Jak nam pomóc?

1. Wpłacając darowiznę. Niewielkie, ale stałe wpłaty mają wielką moc! Z góry dziękujemy za wsparcie!

2. Przekazując na Wolne Lektury 1% podatku. To nic nie kosztuje, wystarczy podać w formularzu PIT numer KRS: 0000070056 i organizacja: fundacja Nowoczesna Polska

3. Zamieszczając informację o zbiórce na Wolne Lektury w mediach społecznościowych. Czasami wystarczy jedno dobre słowo!

W Wolnych Lekturach często mawiamy, że nasza praca to "czytanie dzieciom książek". Robimy to od 12 lat. Dziś Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy - bez wsparcia nie będziemy mogli tego robić dalej.

Tak, chcę pomóc Wolnym Lekturom!
Nie chcę pomagać, chcę tylko czytać
Wesprzyj nas

Wesprzyj nas!

x

5569 free readings you have right to

Language

Period: Oświecenie

  1. Monachomachia to poemat heroikomiczny autorstwa Ignacego Krasickiego. Osią jego treści jest spór między dwoma zakonami — karmelitami i dominikanami.

    W poemacie odkryte zostały wady charakteryzujące duchownych. Pobudziło to do ostrych głosów krytyki wobec autora, który sam do duchowieństwa należał. Krasicki nie występował jednak, jak mu zarzucano, przeciw religii i zakonnikom w ogóle, ale piętnował największe ułomności — pijaństwo, zacofanie, obłudę. Pierwotnie, w 1778 roku, utwór został wydany anonimowo, szybko jednak skojarzono go z Krasickim.

    Ignacy Krasicki to biskup warmiński, poeta, prozaik i publicysta, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Autor pierwszej polskiej powieści (Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki),a także wielu bajek, satyr i poematów heroikomicznych. Tworzył w imię zasady i śmiech niekiedy może być nauką, kiedy się z przywar, nie z osób natrząsa.

  2. Dramat Gottholda Ephraima Lessinga z 1779 roku, napisany po tym, jak cenzura zabroniła mu dalszej polemiki z teologiem Johannem Melchiorem Goeze.

    Sztuka jest pochwałą tolerancji religijnej, a jej centralnym dla wymowy ideowej punktem jest przypowieść o cudownym pierścieniu, którym ojciec miał obdarować ukochanego syna. Ponieważ nie mógł się zdecydować na żadnego z trzech potomków, wręczył im wszystkim identyczne pierścienie, więc nie było wiadomo, który jest cudowny. Tak samo zdaniem Lessinga nie można rozróżnić, która z trzech wielkich religii monoteistycznych (judaizm, chrześcijaństwo czy islam) jest prawdziwa.

    Te i inne rozważania filozoficzne i teologiczne opakowane zostały w schemat fabularny, w którym młody templariusz ułaskawiony przez Saladyna zakochuje się w Resze, córce Natana – zaś w ostatnim akcie okazuje się bratankiem Saladyna i bratem Rechy.

  3. Krytyka czystego rozumu (wyd. I 1781, wyd. II rozszerzone 1787, wyd. pol. 1904) jest pierwszą z trzech prac, obok Krytyki praktycznego rozumu (1788, wyd. pol. 1911) i Krytyki władzy sądzenia (1791, wyd. pol. 1964), które prezentują krytyczną filozofię Kanta, poddając analizie filozoficzne podstawy ludzkiego poznania i stanowią podwaliny klasycznej filozofii niemieckiej.

    Krytyka czystego rozumu przynosi m.in. podważenie teologicznych dowodów Tomasza z Akwinu o istnieniu Boga, przesuwając idee Boga, wolności i nieśmiertelności ze świata zjawisk do dziedziny „rzeczy samych w sobie” (noumenów) — z zasady niepoznawalnych i istniejących poza świadomością. Temu zapewne książka ta zawdzięcza umieszczenie na Indeksie ksiąg zakazanych (w 1827 r.). W epoce cyfryzacji istnienie indeksu nie ma racji bytu, każdy więc może zapoznać się z subtelnością umysłu filozofa z Królewca.

    Przekład Piotra Chmielowskiego przynosi dodatkową wartość: we wstępie i przypiskach tłumacz odwołuje się do przemyśleń i terminów polskiego filozofa, Bronisława Trentowskiego. Dzięki temu można się przekonać, czemu nie mógł zyskać poczytności dorobek tego myśliciela, który na swe nieszczęście poddał swój warsztat wpływom i obróbce językowej poety romantycznego Zygmunta Krasińskiego.

All matching works

Motifs and themes

A

Aktor (1)

Alkohol (21)

Ambicja (9)

Anioł (1)

Antysemityzm (1)

Artysta (9)

Asceta (4)

B

Bezpieczeństwo (14)

Bieda (18)

Bijatyka (3)

Blizna (1)

Błazen (3)

Błądzenie (3)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogactwo (55)

Bohaterstwo (3)

Bóg (30)

Brat (3)

Broń (4)

Brud (1)

Bunt (2)

Burza (3)

C

Car (1)

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (14)

Chleb (3)

Chłop (25)

Choroba (39)

Chrystus (3)

Chrzest (2)

Ciało (33)

Ciąża (1)

Cień (3)

Cierpienie (13)

Cnota (56)

Córka (6)

Cud (3)

Czary (5)

Czas (13)

Czyn (3)

D

Dama (6)

Dar (5)

Deszcz (1)

Diabeł (2)

Dobro (10)

Dojrzałość (2)

Dom (14)

Dorosłość (2)

Doskonałość (1)

Droga (2)

Drzewo (13)

Duma (6)

Dusza (32)

Dworek (1)

Dworzanin (14)

Dwór (22)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (25)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (3)

Dziki (1)

Dźwięk (2)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (8)

Filozof (59)

Fircyk (2)

Flirt (12)

G

Głód (5)

Głupiec (11)

Głupota (31)

Gniew (9)

Gospodarz (8)

Gość (6)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (9)

Grzech (8)

Grzeczność (17)

Gwiazda (1)

H

Handel (16)

Hańba (4)

Historia (17)

Honor (18)

I

Idealista (5)

Imię (5)

Interes (27)

Ironia (4)

J

Jabłko (2)

Jedzenie (28)

Jesień (4)

Język (9)

K

Kaleka (8)

Kapłan (1)

Kara (32)

Kariera (1)

Katastrofa (4)

Kawiarnia (1)

Klejnot (2)

Klęska (8)

Kłamstwo (16)

Kłótnia (10)

Kobieta (78)

Kobieta "upadła" (9)

Kochanek (22)

Kochanka (1)

Kolonializm (7)

Kondycja ludzka (94)

Konflikt (14)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koń (13)

Korzyść (29)

Kot (4)

Kradzież (10)

Krew (4)

Król (48)

Krzywda (7)

Ksiądz (49)

Książka (55)

Księżyc (2)

Kwiaty (3)

L

Las (2)

Lato (2)

Lek (3)

Lekarz (29)

Lenistwo (15)

List (32)

Literat (29)

Los (34)

Lud (8)

Lustro (3)

Ł

Łzy (7)

M

Małpa (1)

Małżeństwo (53)

Marzenie (4)

Maska (8)

Maszyna (12)

Matka (12)

Matka Boska (1)

Mądrość (55)

Mąż (17)

Melancholia (2)

Mędrzec (24)

Mężczyzna (27)

Miasto (20)

Mieszczanin (8)

Milczenie (6)

Miłosierdzie (2)

Miłość (57)

Miłość niespełniona (5)

Miłość spełniona (5)

Mizoginia (4)

Młodość (19)

Moda (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (4)

Morze (1)

Motyl (1)

Muzyka (12)

N

Nadzieja (2)

Nagroda (2)

Nałóg (2)

Narkotyki (2)

Narodziny (2)

Naród (20)

Natchnienie (1)

Natura (24)

Nauczyciel (7)

Nauka (66)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (3)

Niewola (37)

Noc (2)

Nuda (15)

O

Obcy (11)

Obłok (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (35)

Obrzędy (2)

Obyczaje (73)

Obywatel (6)

Odwaga (11)

Ofiara (1)

Ogień (5)

Ogród (2)

Ojciec (25)

Ojczyzna (20)

Okno (1)

Oko (5)

Okrucieństwo (16)

Omen (1)

Opieka (4)

Organizm (2)

Oświadczyny (3)

P

Pamięć (5)

Pan (39)

Państwo (11)

Patriota (16)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (76)

Pies (12)

Piękno (3)

Pijaństwo (13)

Plotka (9)

Pobożność (5)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (27)

Podróż (18)

Podstęp (19)

Poeta (13)

Poezja (7)

Pogarda (8)

Pogrzeb (3)

Pojedynek (9)

Pokora (3)

Pokusa (6)

Pokuta (1)

Polak (7)

Polityka (46)

Polowanie (5)

Polska (13)

Poród (1)

Portret (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (6)

Powstanie (1)

Pozory (31)

Pozycja społeczna (84)

Pożądanie (9)

Praca (46)

Prawda (35)

Prawnik (14)

Prawo (46)

Prorok (1)

Próżność (37)

Przebranie (4)

Przeczucie (1)

Przekupstwo (1)

Przemiana (15)

Przemijanie (13)

Przemoc (56)

Przyjaźń (25)

Przyjemność (3)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (9)

Przywódca (15)

Ptak (15)

Pycha (12)

R

Radość (5)

Raj (5)

Rana (1)

Realista (3)

Religia (91)

Rewolucja (13)

Robak (4)

Robot (1)

Robotnik (2)

Rodzina (9)

Rosja (6)

Rosjanin (3)

Rośliny (7)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (19)

Rozpacz (2)

Rozstanie (4)

Rozum (37)

Rycerz (5)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Salon (5)

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (9)

Samotnik (6)

Samotność (7)

Sarmata (2)

Sąd (8)

Sąsiad (5)

Seks (16)

Sen (12)

Serce (4)

Sędzia (10)

Sielanka (2)

Siła (15)

Siostra (4)

Skarb (1)

Skąpiec (10)

Sława (13)

Słońce (4)

Słowo (32)

Sługa (50)

Służalczość (7)

Smutek (2)

Społecznik (1)

Spotkanie (4)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (52)

Starość (27)

Strach (13)

Strój (7)

Stworzenie (3)

Sumienie (11)

Syn (13)

Szaleństwo (7)

Szantaż (3)

Szczęście (38)

Szkoła (3)

Szlachcic (44)

Szpieg (5)

Sztuka (21)

Ś

Ślub (5)

Śmiech (17)

Śmierć (30)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (8)

Świątynia (2)

Świętoszek (14)

Święty (4)

Świt (3)

T

Tajemnica (13)

Taniec (1)

Tchórzostwo (4)

Teatr (7)

Testament (1)

Tęsknota (3)

Theatrum mundi (8)

Tłum (3)

Tolerancja (4)

Trucizna (5)

Trup (3)

Twórczość (5)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (5)

Uczta (2)

Umiarkowanie (32)

Upadek (20)

Uroda (16)

Urzędnik (12)

Utopia (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (12)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (2)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (12)

Wiatr (1)

Wiedza (16)

Wierność (11)

Wierzenia (9)

Wieś (8)

Wieża Babel (1)

Więzienie (2)

Więzień (3)

Wina (4)

Wino (10)

Wiosna (4)

Wizja (2)

Władza (96)

Własność (15)

Woda (7)

Wojna (25)

Wojsko (10)

Wolność (32)

Wróg (10)

Wspomnienia (1)

Współczucie (6)

Współpraca (3)

Wstyd (1)

Wychowanie (4)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (5)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (11)

Zabobony (9)

Zapach (1)

Zaświaty (2)

Zazdrość (13)

Zbawienie (3)

Zbrodnia (6)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (25)

Zdrowie (13)

Zemsta (15)

Ziarno (1)

Ziemia (10)

Zima (2)

Zło (12)

Złodziej (13)

Zmysły (5)

Zwierzę (10)

Zwierzęta (26)

Zwycięstwo (9)

Ż

Żałoba (4)

Żart (1)

Żebrak (3)

Żołnierz (22)

Żona (29)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (13)

Żywioły (1)

Period: Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

Oświecenie in Wikipedia
Close

* Loading