Wesprzyj

Wspieraj Wolne Lektury

x

5558 free readings you have right to

Language

Period: Oświecenie

  1. Twórcą, który w doskonały sposób wytykał różne wady współczesnym mu Polakom, był Ignacy Krasicki. Satyry to kolejny dowód kunsztu artystycznego tego autora.

    Po raz kolejny wyśmiewa on takie wady jak pijaństwo, uleganie modzie, skąpstwo, a także ukazuje różne oblicza różnych życiowych sytuacji, np. małżeństwa lub podróży. Tym razem używa do tego gatunku, jakim jest satyra, łącząca w sobie elementy epiki, liryki i dramatu, jej zadaniem jest ukazanie rzeczywistości w krzywym zwierciadle.

    Ignacy Krasicki to biskup warmiński, poeta, prozaik i publicysta, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Autor pierwszej polskiej powieści (Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki),a także wielu bajek, satyr i poematów heroikomicznych. Tworzył w imię zasady „i śmiech niekiedy może być nauką, kiedy się z przywar, nie z osób natrząsa”.

  2. Listy perskie to powieść epistolarna autorstwa Charlesa de Montesquieu. Składa się ze 161 listów wymienianych między Persami, Usbekiem i Riką, którzy podróżują po świecie, a ich bliskimi i przyjaciólmi pozostałymi w Persji.

    Usbek i Rika to muzułmanie, a ich podróż wynika z chęci poznania świata. Gdy przez kilka lat mieszkają we Francji, próbują oswoić nowy styl życia, z którym przyszło im się zetknąć. Listy perskie w interesujący sposób ukazują różnice obyczajowe, kulturowe i społeczne między dwoma kulturami — muzułmańską i chrześcijańską. Powieść to dla autora doskonała okazja, by podkreślić różne wady obu społeczeństw.

    Charles de Montesquieu, znany bardziej jako Monteskiusz, był jednym z najsłynniejszych autorów francuskiego oświecenia. Był również prawnikiem, filozofem i wolnomularzem. Zasłynął przede wszystkim z popularyzacji koncepcji trójpodziału władzy.

  3. Najsłynniejsza powieść autobiograficzna w literaturze światowej.

    Nie są to typowe, znane od wieków pamiętniki i wspomnienia, w których autor jest świadkiem, a nierzadko współtwórcą historii. W tym przypadku zdarzenia historyczne stanowią zaledwie mgliście zarysowane tło. Rousseau bowiem zamierzył swoje Wyznania jako utwór literacki zupełnie innego, nowego rodzaju, jako bezprecedensowe w swojej szczerości studium ludzkiej duszy: „ Chcę pokazać moim bliźnim człowieka w całej prawdzie jego natury; a tym człowiekiem będę ja”. Z bezlitosną prawdomównością opowiada o swoim życiu, począwszy od dzieciństwa i lekkomyślnej młodości. Opisuje wydarzenia stawiające go w korzystnym świetle, ale nie skrywa także intymnych i wstydliwych faktów, niskich, godnych potępienia uczynków. „Powiem głośno: oto co czyniłem, co myślałem, czym byłem. Wyznałem dobre i złe równie szczerze”.

All matching works

Motifs and themes

A

Aktor (1)

Alkohol (21)

Ambicja (9)

Anioł (1)

Antysemityzm (1)

Artysta (9)

Asceta (4)

B

Bezpieczeństwo (14)

Bieda (18)

Bijatyka (3)

Blizna (1)

Błazen (3)

Błądzenie (3)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogactwo (55)

Bohaterstwo (3)

Bóg (30)

Brat (3)

Broń (4)

Brud (1)

Bunt (2)

Burza (3)

C

Car (1)

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (14)

Chleb (3)

Chłop (25)

Choroba (39)

Chrystus (3)

Chrzest (2)

Ciało (33)

Ciąża (1)

Cień (3)

Cierpienie (13)

Cnota (56)

Córka (6)

Cud (3)

Czary (5)

Czas (13)

Czyn (3)

D

Dama (6)

Dar (5)

Deszcz (1)

Diabeł (2)

Dobro (10)

Dojrzałość (2)

Dom (14)

Dorosłość (2)

Doskonałość (1)

Droga (2)

Drzewo (13)

Duma (6)

Dusza (32)

Dworek (1)

Dworzanin (14)

Dwór (22)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (25)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (3)

Dziki (1)

Dźwięk (2)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (8)

Filozof (59)

Fircyk (2)

Flirt (12)

G

Głód (5)

Głupiec (11)

Głupota (31)

Gniew (9)

Gospodarz (8)

Gość (6)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (9)

Grzech (8)

Grzeczność (17)

Gwiazda (1)

H

Handel (16)

Hańba (4)

Historia (17)

Honor (18)

I

Idealista (5)

Imię (5)

Interes (27)

Ironia (4)

J

Jabłko (2)

Jedzenie (28)

Jesień (4)

Język (9)

K

Kaleka (8)

Kapłan (1)

Kara (32)

Kariera (1)

Katastrofa (4)

Kawiarnia (1)

Klejnot (2)

Klęska (8)

Kłamstwo (16)

Kłótnia (10)

Kobieta (78)

Kobieta "upadła" (9)

Kochanek (22)

Kochanka (1)

Kolonializm (7)

Kondycja ludzka (94)

Konflikt (14)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koń (13)

Korzyść (29)

Kot (4)

Kradzież (10)

Krew (4)

Król (48)

Krzywda (7)

Ksiądz (49)

Książka (55)

Księżyc (2)

Kwiaty (3)

L

Las (2)

Lato (2)

Lek (3)

Lekarz (29)

Lenistwo (15)

List (32)

Literat (29)

Los (34)

Lud (8)

Lustro (3)

Ł

Łzy (7)

M

Małpa (1)

Małżeństwo (53)

Marzenie (4)

Maska (8)

Maszyna (12)

Matka (12)

Matka Boska (1)

Mądrość (55)

Mąż (17)

Melancholia (2)

Mędrzec (24)

Mężczyzna (27)

Miasto (20)

Mieszczanin (8)

Milczenie (6)

Miłosierdzie (2)

Miłość (57)

Miłość niespełniona (5)

Miłość spełniona (5)

Mizoginia (4)

Młodość (19)

Moda (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (4)

Morze (1)

Motyl (1)

Muzyka (12)

N

Nadzieja (2)

Nagroda (2)

Nałóg (2)

Narkotyki (2)

Narodziny (2)

Naród (20)

Natchnienie (1)

Natura (24)

Nauczyciel (7)

Nauka (66)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (3)

Niewola (37)

Noc (2)

Nuda (15)

O

Obcy (11)

Obłok (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (35)

Obrzędy (2)

Obyczaje (73)

Obywatel (6)

Odwaga (11)

Ofiara (1)

Ogień (5)

Ogród (2)

Ojciec (25)

Ojczyzna (20)

Okno (1)

Oko (5)

Okrucieństwo (16)

Omen (1)

Opieka (4)

Organizm (2)

Oświadczyny (3)

P

Pamięć (5)

Pan (39)

Państwo (11)

Patriota (16)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (76)

Pies (12)

Piękno (3)

Pijaństwo (13)

Plotka (9)

Pobożność (5)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (27)

Podróż (18)

Podstęp (19)

Poeta (13)

Poezja (7)

Pogarda (8)

Pogrzeb (3)

Pojedynek (9)

Pokora (3)

Pokusa (6)

Pokuta (1)

Polak (7)

Polityka (46)

Polowanie (5)

Polska (13)

Poród (1)

Portret (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (6)

Powstanie (1)

Pozory (31)

Pozycja społeczna (84)

Pożądanie (9)

Praca (46)

Prawda (35)

Prawnik (14)

Prawo (46)

Prorok (1)

Próżność (37)

Przebranie (4)

Przeczucie (1)

Przekupstwo (1)

Przemiana (15)

Przemijanie (13)

Przemoc (56)

Przyjaźń (25)

Przyjemność (3)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (9)

Przywódca (15)

Ptak (15)

Pycha (12)

R

Radość (5)

Raj (5)

Rana (1)

Realista (3)

Religia (91)

Rewolucja (13)

Robak (4)

Robot (1)

Robotnik (2)

Rodzina (9)

Rosja (6)

Rosjanin (3)

Rośliny (7)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (19)

Rozpacz (2)

Rozstanie (4)

Rozum (37)

Rycerz (5)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Salon (5)

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (9)

Samotnik (6)

Samotność (7)

Sarmata (2)

Sąd (8)

Sąsiad (5)

Seks (16)

Sen (12)

Serce (4)

Sędzia (10)

Sielanka (2)

Siła (15)

Siostra (4)

Skarb (1)

Skąpiec (10)

Sława (13)

Słońce (4)

Słowo (32)

Sługa (50)

Służalczość (7)

Smutek (2)

Społecznik (1)

Spotkanie (4)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (52)

Starość (27)

Strach (13)

Strój (7)

Stworzenie (3)

Sumienie (11)

Syn (13)

Szaleństwo (7)

Szantaż (3)

Szczęście (38)

Szkoła (3)

Szlachcic (44)

Szpieg (5)

Sztuka (21)

Ś

Ślub (5)

Śmiech (17)

Śmierć (30)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (8)

Świątynia (2)

Świętoszek (14)

Święty (4)

Świt (3)

T

Tajemnica (13)

Taniec (1)

Tchórzostwo (4)

Teatr (7)

Testament (1)

Tęsknota (3)

Theatrum mundi (8)

Tłum (3)

Tolerancja (4)

Trucizna (5)

Trup (3)

Twórczość (5)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (5)

Uczta (2)

Umiarkowanie (32)

Upadek (20)

Uroda (16)

Urzędnik (12)

Utopia (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (12)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (2)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (12)

Wiatr (1)

Wiedza (16)

Wierność (11)

Wierzenia (9)

Wieś (8)

Wieża Babel (1)

Więzienie (2)

Więzień (3)

Wina (4)

Wino (10)

Wiosna (4)

Wizja (2)

Władza (96)

Własność (15)

Woda (7)

Wojna (25)

Wojsko (10)

Wolność (32)

Wróg (10)

Wspomnienia (1)

Współczucie (6)

Współpraca (3)

Wstyd (1)

Wychowanie (4)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (5)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (11)

Zabobony (9)

Zapach (1)

Zaświaty (2)

Zazdrość (13)

Zbawienie (3)

Zbrodnia (6)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (25)

Zdrowie (13)

Zemsta (15)

Ziarno (1)

Ziemia (10)

Zima (2)

Zło (12)

Złodziej (13)

Zmysły (5)

Zwierzę (10)

Zwierzęta (26)

Zwycięstwo (9)

Ż

Żałoba (4)

Żart (1)

Żebrak (3)

Żołnierz (22)

Żona (29)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (13)

Żywioły (1)

Period: Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

Oświecenie in Wikipedia
Close

* Loading