Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Oferta dla Przyjaciół

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur. Kliknij, by przejść do strony płatności!

x
X
Support!
Help free the book!George Orwell - Rok 1984
collected: 14742.50 złneeded: 18750.00 złuntil fundraiser end:
Help free the book!

5647 free readings you have right to

Language Language

Period: Oświecenie

  1. W połowie XVIII wieku pewien zdolny i wszechstronnie wykształcony lekarz napisał bodajże pierwszy traktat prezentujący — z całą swobodą i naturalnością bez brwi groźnie zmarszczonej — światopogląd czysto materialistyczny, „darwinowski” sto lat przed Darwinem, otwierający drogę dla psychologii, szczególnie behawioralno-poznawczej, uznający godność zwierząt, jako równie zdolnych do odczuwania, rozumienia i odruchów moralnych, jak człowiek.

    Któż o tym dziś pamięta?

    Sam Voltaire był zgorszony brakiem politycznej poprawności autora „Człowieka-maszyny” w nieskrępowanym wyrażaniu swoich poglądów na temat „Istoty Najwyższej” I pewnie z ulgą przyjął wieść o przedwczesnej śmierci niewygodnego sąsiada na poletku filozoficznym. Inni oburzeni z satysfakcją podtrzymywali plotkę, że bezbożnik i hedonista zmarł przejadłszy się pasztatem truflowym, i pozwolili nad imieniem Juliana Offray'a de la Mettriego zapaść kurtynie milczenia na wieki.

    Niniejszą publikacją uchylamy jej rąbek tej zakurzonej zasłony.

  2. Zbiór bajek wzorowanych na tych autorstwa La Fontaine'a i Ezopa. Po raz pierwszy został wydany w 1830 roku.

    Bohaterami krótkich, wierszowanych opowiastek są zarówno ludzie, jak i zwierzęta. To zbiór historyjek, które nie mają za zadanie jedynie dawać rozrywkę, mają także pouczać i pokazywać wzorce pożądanych zachowań. W bajkach piętnowane są niewłaściwe postawy — takie jak chciwość, pycha, brak rozsądku, a pochwalane m. in. skromność, uczciwość i umiar.

    Ignacy Krasicki to biskup warmiński, poeta, prozaik i publicysta, jeden z najważniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Autor pierwszej polskiej powieści (Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki), a także wielu bajek, satyr i poematów heroikomicznych. Tworzył w imię zasady sformuowanej w jednej z pieśni Monachomachii: „i śmiech niekiedy może być nauką, kiedy się z przywar, nie z osób natrząsa”.

All matching works

Motifs and themes

A

Aktor (1)

Alkohol (21)

Ambicja (9)

Anioł (1)

Antysemityzm (1)

Artysta (9)

Asceta (4)

B

Bezpieczeństwo (14)

Bieda (18)

Bijatyka (3)

Blizna (1)

Błazen (3)

Błądzenie (3)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogactwo (55)

Bohaterstwo (3)

Bóg (30)

Brat (3)

Broń (4)

Brud (1)

Bunt (2)

Burza (3)

C

Car (1)

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (14)

Chleb (3)

Chłop (25)

Choroba (39)

Chrystus (3)

Chrzest (2)

Ciało (33)

Ciąża (1)

Cień (3)

Cierpienie (13)

Cnota (56)

Córka (6)

Cud (3)

Czary (5)

Czas (13)

Czyn (3)

D

Dama (6)

Dar (5)

Deszcz (1)

Diabeł (2)

Dobro (10)

Dojrzałość (2)

Dom (14)

Dorosłość (2)

Doskonałość (1)

Droga (2)

Drzewo (13)

Duma (6)

Dusza (32)

Dworek (1)

Dworzanin (14)

Dwór (22)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (25)

Dziedzictwo (6)

Dziewictwo (3)

Dziki (1)

Dźwięk (2)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (3)

F

Fałsz (8)

Filozof (59)

Fircyk (2)

Flirt (12)

G

Głód (5)

Głupiec (11)

Głupota (31)

Gniew (9)

Gospodarz (8)

Gość (6)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (9)

Grzech (8)

Grzeczność (17)

Gwiazda (1)

H

Handel (16)

Hańba (4)

Historia (17)

Honor (18)

I

Idealista (5)

Imię (5)

Interes (27)

Ironia (4)

J

Jabłko (2)

Jedzenie (28)

Jesień (4)

Język (9)

K

Kaleka (8)

Kapłan (1)

Kara (31)

Kariera (1)

Katastrofa (4)

Kawiarnia (1)

Klejnot (2)

Klęska (8)

Kłamstwo (16)

Kłótnia (10)

Kobieta (78)

Kobieta "upadła" (9)

Kochanek (22)

Kochanka (1)

Kolonializm (7)

Kondycja ludzka (94)

Konflikt (14)

Konflikt wewnętrzny (4)

Koń (13)

Korzyść (29)

Kot (4)

Kradzież (10)

Krew (4)

Król (48)

Krzywda (7)

Ksiądz (49)

Książka (55)

Księżyc (2)

Kwiaty (3)

L

Las (2)

Lato (2)

Lek (3)

Lekarz (29)

Lenistwo (15)

List (32)

Literat (29)

Los (34)

Lud (8)

Lustro (3)

Ł

Łzy (7)

M

Małpa (1)

Małżeństwo (53)

Marzenie (4)

Maska (8)

Maszyna (12)

Matka (12)

Matka Boska (1)

Mądrość (55)

Mąż (17)

Melancholia (2)

Mędrzec (24)

Mężczyzna (27)

Miasto (20)

Mieszczanin (8)

Milczenie (6)

Miłosierdzie (2)

Miłość (57)

Miłość niespełniona (5)

Miłość spełniona (5)

Mizoginia (4)

Młodość (19)

Moda (8)

Modlitwa (4)

Morderstwo (4)

Morze (1)

Motyl (1)

Muzyka (12)

N

Nadzieja (2)

Nagroda (2)

Nałóg (2)

Narkotyki (2)

Narodziny (2)

Naród (20)

Natchnienie (1)

Natura (24)

Nauczyciel (7)

Nauka (66)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (3)

Niewola (37)

Noc (2)

Nuda (15)

O

Obcy (11)

Obłok (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (35)

Obrzędy (2)

Obyczaje (73)

Obywatel (6)

Odwaga (11)

Ofiara (1)

Ogień (5)

Ogród (2)

Ojciec (25)

Ojczyzna (20)

Okno (1)

Oko (5)

Okrucieństwo (16)

Omen (1)

Opieka (4)

Organizm (2)

Oświadczyny (3)

P

Pamięć (5)

Pan (39)

Państwo (11)

Patriota (16)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (76)

Pies (12)

Piękno (3)

Pijaństwo (13)

Plotka (9)

Pobożność (5)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (27)

Podróż (18)

Podstęp (19)

Poeta (13)

Poezja (7)

Pogarda (8)

Pogrzeb (3)

Pojedynek (9)

Pokora (3)

Pokusa (6)

Pokuta (1)

Polak (7)

Polityka (46)

Polowanie (5)

Polska (13)

Poród (1)

Portret (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (6)

Powstanie (1)

Pozory (31)

Pozycja społeczna (84)

Pożądanie (9)

Praca (46)

Prawda (35)

Prawnik (14)

Prawo (46)

Prorok (1)

Próżność (38)

Przebranie (4)

Przeczucie (1)

Przekupstwo (1)

Przemiana (15)

Przemijanie (13)

Przemoc (55)

Przyjaźń (25)

Przyjemność (3)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (9)

Przywódca (14)

Ptak (15)

Pycha (12)

R

Radość (5)

Raj (5)

Rana (1)

Realista (3)

Religia (91)

Rewolucja (13)

Robak (4)

Robot (1)

Robotnik (2)

Rodzina (9)

Rosja (6)

Rosjanin (3)

Rośliny (7)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (19)

Rozpacz (2)

Rozstanie (4)

Rozum (37)

Rycerz (5)

Rywalizacja (2)

Rzeka (5)

S

Salon (5)

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (9)

Samotnik (6)

Samotność (7)

Sarmata (2)

Sąd (8)

Sąsiad (5)

Seks (16)

Sen (12)

Serce (4)

Sędzia (10)

Sielanka (2)

Siła (15)

Siostra (4)

Skarb (1)

Skąpiec (10)

Sława (13)

Słońce (4)

Słowo (32)

Sługa (50)

Służalczość (7)

Smutek (2)

Społecznik (1)

Spotkanie (4)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (52)

Starość (27)

Strach (13)

Strój (7)

Stworzenie (3)

Sumienie (11)

Syn (13)

Szaleństwo (7)

Szantaż (3)

Szczęście (38)

Szkoła (3)

Szlachcic (44)

Szpieg (5)

Sztuka (21)

Ś

Ślub (5)

Śmiech (17)

Śmierć (30)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (8)

Świątynia (2)

Świętoszek (14)

Święty (4)

Świt (3)

T

Tajemnica (13)

Taniec (1)

Tchórzostwo (4)

Teatr (7)

Testament (1)

Tęsknota (3)

Theatrum mundi (8)

Tłum (3)

Tolerancja (4)

Trucizna (5)

Trup (3)

Twórczość (5)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (5)

Uczta (2)

Umiarkowanie (32)

Upadek (20)

Uroda (16)

Urzędnik (12)

Utopia (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (12)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (2)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (12)

Wiatr (1)

Wiedza (16)

Wierność (11)

Wierzenia (9)

Wieś (8)

Wieża Babel (1)

Więzienie (2)

Więzień (3)

Wina (4)

Wino (10)

Wiosna (4)

Wizja (2)

Władza (95)

Własność (15)

Woda (7)

Wojna (25)

Wojsko (10)

Wolność (32)

Wróg (10)

Wspomnienia (1)

Współczucie (6)

Współpraca (3)

Wstyd (1)

Wychowanie (4)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (5)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (11)

Zabobony (9)

Zapach (1)

Zaświaty (2)

Zazdrość (13)

Zbawienie (3)

Zbrodnia (6)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (25)

Zdrowie (13)

Zemsta (15)

Ziarno (1)

Ziemia (10)

Zima (2)

Zło (12)

Złodziej (13)

Zmysły (5)

Zwierzę (10)

Zwierzęta (27)

Zwycięstwo (9)

Ż

Żałoba (4)

Żart (1)

Żebrak (3)

Żołnierz (22)

Żona (29)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (13)

Żywioły (1)

Period: Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

Oświecenie in Wikipedia
Close

* Loading