Wolne Lektury potrzebują pomocy...


Potrzebujemy Twojej pomocy!

Na stałe wspiera nas 425 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x

6504 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Jędrzej Kitowicz

  • Jędrzej Kitowicz X
  1. Dzieło Jędrzeja Kitowicza cenione jest przede wszystkim za realistyczne i szczegółowe oddanie życia epoki polskiego baroku. Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III to prawdziwe „zwierciadło na gościńcu”, ustawione tak, by odbijać codzienność zdarzeń na ulicach miast, wiejskich drożynach — ale także w budynkach prywatnych i publicznych.

    Jędrzej Kitowicz przez zaczarowane drzwi swej opowieści wprowadza w samo sedno dawnej Polski — będącej w punkcie jednocześnie bujnego rozkwitu i w przededniu nieuniknionego upadku. Jak słusznie zauważono o autorze we wstępie do Opisu obyczajów: „Nie osądza on ludzi i obyczajów, ale po prostu wchodzi w sam środek społeczeństwa, towarzyszy mu na każdym kroku: uczy się w szkole, ćwiczy się w palestrze, rozgląda się po dworach i pałacach, biesiaduje, politykuje, podpatruje garnki i sypialnie, ubiera się z księżmi, panami, wojskowymi i kobietami, zachodzi do kościołów i klasztorów, bywa na kapitułach, jeździ po odpustach, zdradza zabawy i zachcianki, gra w karty, prawi o dygnitarzach, przypatruje się mieszczanom i chłopom — słowem nic nie uchodzi jego bystrej a życzliwej ciekawości; wszystko zaś odtwarza z taką prawdziwością i jasnością, że pozwala nam ciągle patrzeć na przedziwnie wierne, a zawsze bardzo ciekawe obrazy i obrazki. Pośrednio potwierdza on szczegóły, przez innych podawane, ale inaczej je naświetla i znacznie więcej widzi, a widzi tak, że my z nim patrząc mamy przed sobą nie tyle opis rzeczy i ich osąd, ale niejako rzeczy same”.

    Tekst niestety nie zachował się w całości: „brak początku rozdziału pierwszego i końca rozdziału dziewiętnastego, prawdopodobnie ostatniego, w którym pisze o chłopach. Według zapowiedzi podanej na końcu rozdz. III, pozostali jeszcze Żydzi i Cyganie”.

    Opracowanie redaktorskie pomyślane zostało tak, aby nie mnożyć niepotrzebnie objaśnień, uwspółcześnić tekst poboczny (wstęp i przypisy źródła), natomiast zachować melodię i koloryt barokowego języka tekstu głównego, tj. dzieła Jędrzeja Kitowicza. Przystosowane jedynie w niezbędnym zakresie do przyjętych standardów WL erudycyjne, obszerne przypisy autorstwa dr. UJ Michała Janika stanowią podstawę tego opracowania.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (11)

Ambicja (3)

Antysemityzm (1)

B

Bijatyka (6)

Błazen (1)

Błoto (4)

Bogactwo (5)

Bohaterstwo (1)

Broń (5)

Brud (3)

Bunt (1)

C

Chleb (1)

Chłop (6)

Chrystus (1)

Chrzest (1)

Ciało (5)

Cierpienie (5)

Czarownica (1)

Czary (2)

Czas (3)

D

Dama (4)

Dar (2)

Diabeł (1)

Dom (2)

Dworzanin (5)

Dwór (4)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (2)

Dziedzictwo (2)

Dźwięk (1)

E

Erotyzm (1)

F

Fałsz (1)

Filozof (1)

Flirt (2)

G

Głód (1)

Głupota (1)

Gospodarz (1)

Gość (1)

Gra (8)

Grzeczność (3)

H

Handel (2)

Hańba (1)

Historia (7)

Honor (2)

I

Interes (2)

Ironia (1)

J

Jedzenie (21)

K

Kara (12)

Karnawał (1)

Kat (2)

Klejnot (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (21)

Kobieta "upadła" (1)

Kondycja ludzka (2)

Konflikt (3)

Konflikt wewnętrzny (2)

Koń (1)

Korzyść (3)

Kradzież (2)

Król (11)

Krzywda (1)

Ksiądz (11)

Kuchnia (1)

L

Lato (1)

Lekarz (1)

Lenistwo (1)

Lud (1)

M

Małżeństwo (1)

Maska (2)

Maszyna (1)

Mądrość (1)

Mąż (1)

Mężczyzna (18)

Miasto (3)

Mieszczanin (4)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (2)

Młodość (2)

Moda (27)

Modlitwa (2)

Muzyka (2)

N

Narodziny (1)

Nauka (8)

Niewola (1)

O

Obcy (1)

Obraz świata (1)

Obrzędy (1)

Obyczaje (109)

Obywatel (5)

Ogień (2)

Ogród (1)

Okrucieństwo (3)

Omen (1)

Opieka (2)

Opinia (1)

P

Pamięć (1)

Pan (5)

Państwo (11)

Pieniądz (10)

Pijaństwo (13)

Plotka (1)

Pobożność (1)

Podróż (2)

Podstęp (5)

Pogarda (1)

Pogrzeb (1)

Pojedynek (1)

Polak (23)

Polityka (12)

Polowanie (1)

Polska (46)

Porwanie (1)

Pozory (2)

Pozycja społeczna (27)

Praca (7)

Praca organiczna (1)

Prawnik (3)

Prawo (6)

Proroctwo (1)

Prorok (1)

Próżność (1)

Przekupstwo (2)

Przemiana (3)

Przemoc (9)

Przywódca (3)

Pycha (3)

R

Religia (37)

Rosja (1)

Rozstanie (1)

Rozum (1)

S

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Sąd (15)

Seks (1)

Sędzia (2)

Słowo (5)

Sługa (7)

Sprawiedliwość (2)

Strój (35)

Szkoła (9)

Szlachcic (44)

Sztuka (2)

Ś

Śmiech (1)

Śmierć (3)

Święto (7)

T

Taniec (1)

Teatr (1)

U

Uczeń (2)

Uczta (8)

Upadek (2)

Uroda (3)

Urzędnik (9)

V

Vanitas (1)

W

Walka (9)

Walka klas (1)

Warszawa (6)

Wiara (1)

Wierność (1)

Wierzenia (1)

Wieś (1)

Więzień (1)

Wina (3)

Wino (3)

Wiosna (2)

Władza (13)

Własność (1)

Woda (4)

Wojna (3)

Wojsko (8)

Wolność (4)

Wróg (2)

Z

Zabawa (22)

Zabobony (3)

Zbrodnia (1)

Zdrowie (1)

Zima (2)

Zwierzęta (1)

Ż

Żart (2)

Żebrak (2)

Żołnierz (29)

Żona (3)

Żyd (4)

Autor: Jędrzej Kitowicz

Ur.
ur. 25 listopada 1728 w Warszawie
Zm.
zm. 3 kwietnia 1804 w Rzeczycy
Najważniejsze dzieła:
Opis obyczajów za panowania Augusta III (t. 1--4, wyd. 1840--1841), Pamiętniki, czyli Historia polska (t.1--6, wyd. 1840--1845)

Ksiądz i konfederat barski, pamiętnikarz, korespondent polityczny, historyk-amator doby późnego baroku, działający również jeszcze na początku oświecenia.
Jego pisma, operujące stylem barwnym, swobodnym, gawędowym, niestroniącym od anegdot ilustrującym tok wywodu stanowią ciekawe źródło wiedzy na temat epoki; często wiedzy szczegółowej i dotyczącej sfer rzeczywistości nigdzie indziej nieopisywanych.

Jędrzej Kitowicz w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie