Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć ludzie!

Tu Patyczak, Brudne Dzieci Sida! Lubię biegać, lubię grać, ale czytać wprost uwielbiam. Dlatego wspieram skromnym, ale za to regularnym comiesięcznym zleceniem stałym Fundację Wolne Lektury. Napisałem nawet wiersz:

Czy wolisz czytać w domu, czy na łonie natury,
Zapraszam! Wspierajmy razem Fundację Wolne Lektury!

Wspieram Wolne Lektury!
Stanisław Trembecki

Stanisław Trembecki

Sortuj:

O autorze

Stanisław Trembecki
il. Johann Baptist von Lampi the Elder (1751–1830), domena publiczna

Stanisław Trembecki

Ur.
8 maja 1739 r. w Jastrzębnikach k. Pińczowa
Zm.
12 grudnia 1812 roku w Tulczynie (dziś w Ukrainie)
Najważniejsze utwory:
Zofiówka (Sofijówka, 1806), Powązki (1776) Polanka, czyli Poema wiejskie (1779), Bajki niektóre Ezopa w guście de La Fontaine ile możności tłomaczone (1776)

Poeta polski okresu oświecenia, tworzący w stylu klasycyzmu; dworzanin, a następnie sekretarz i szambelan króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (przeszedł na stronę króla podczas konfederacji barskiej i do końca pozostał mu wierny), autor poematów, bajkopisarz, dramatopisarz, tłumacz i historyk. Używał wielu pseudonimów, kryptonimów i allonimów, nie traktując swej twórczości jako profesji; istnieje także inna pisownia nazwiska autora: Trębecki.

Najbardziej znanym spośród jego utworów jest poemat opisowo-filozoficzny Zofiówka (początkowo: Sofiówka) napisany ku czci Zofii Potockiej, dla której mąż, Szczęsny Potocki, stworzył ogromny park krajobrazowy w duchu romantycznym w posiadłości rodowej pod Humaniem. Poemat został napisany na zamówienie gospodarza majątku, a opublikowany pod pseudonimem Jan Nepomucen Czyżewicz. Dzięki tej pracy Trembecki mógł spędzić ostatnie lata życia w ukraińskiej posiadłości magnata w Tulczynie, gdzie został pochowany.

Z innych ważniejszych utworów pióra Trembeckiego należy wymienić: idyllę Powązki, będącą opisem podwarszawskiej rezydencji księżnej Izabeli Czartoryskiej; poemat Polanka, czyli Poema wiejskie na cześć nowoczesnych reform przeprowadzonych przez księcia Stanisława Poniatowskiego (w swoim majątku przeprowadził on m.in. zniesienie pańszczyzny); ody (Oda nie do druku, Oda na ruinę zakonu jezuitów, Do moich Współziomków); a także bajki narracyjne, często będące swobodnymi przeróbkami utworów La Fontaine’a, który z kolei czerpał koncepty i fabuły z bajek Ezopa (m.in. Koń i wilk, Wilk i baranek, Myszka, kot i kogut). Trembecki pisał także utwory erotyczne (obsceniczne, tzw. Obscenae) oraz przetłumaczył m.in. komedię Syn marnotrawny Woltera.

Był przedstawicielem oświecenia w duchu europejskim, deistą, antyklerykałem i zwolennikiem libertynizmu o zabarwieniu wolteriańskim; zajmował się badaniami nad początkami Słowiańszczyzny. Rysy te zaznaczają się w jego twórczości, również w poemacie Zofiówka.