1%
Logo akcji 1%

Czy wiesz, że możesz pomóc nam rozwijać Wolne Lektury, przekazując 1% swojego podatku? To bardzo proste - wystarczy, że w zeznaniu podatkowym podasz nasz numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5536 free readings you have right to

Language

Author: Stanisław Staszic

  • Stanisław Staszic X
  1. Przestrogi dla Polski to rozprawa Stanisława Staszica, która została opublikowana w trakcie trwania Sejmu Czteroletniego. Autor postuluje w niej wprowadzenie zmian, które miałyby wpłynąć na poprawę sytuacji w kraju.

    Wśród jego sugestii znajdują się: zniesienie liberum veto, nadanie prawa wolności osobistej chłopom, objęcie prawami mieszczan, utworzenie sojuszu między arystokracją a mieszczanami, odwołanie się do republikańskiej myśli oświeceniowej. Rozprawa po raz pierwszy została opublikowana anonimowo.

    Stanisław Staszic był polskim działaczem oświeceniowym, pisarzem, publicystą, filozofem, przyrodnikiem, a także księdzem katolickim. Na początku XIX wieku pełnił wiele funkcji publicznych w Królestwie Polskim. Obok Przestróg dla Polski do jego najważniejszych dzieł należy również pierwsza publikacja zawierająca jego koncepcję, Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego.

All matching works

Stanisław Staszic

Przestrogi dla Polski

Motifs and themes

A

Alkohol (2)

Ambicja (1)

Antysemityzm (1)

B

Bezpieczeństwo (2)

Bieda (1)

Bogactwo (3)

Bohaterstwo (1)

Bóg (3)

Brat (1)

Bunt (1)

C

Car (1)

Chciwość (3)

Chleb (1)

Chłop (15)

Cierpienie (2)

Cnota (3)

D

Dojrzałość (1)

Dom (1)

Dziecko (1)

F

Fałsz (2)

G

Głupota (1)

Gniew (2)

H

Handel (3)

Historia (3)

Honor (2)

I

Interes (12)

J

Jedzenie (1)

K

Kara (2)

Kłamstwo (2)

Kobieta (2)

Kondycja ludzka (6)

Konflikt (2)

Konflikt wewnętrzny (1)

Kradzież (1)

Krew (1)

Król (7)

Krzywda (3)

Ksiądz (4)

Książka (1)

L

Lenistwo (1)

Lud (2)

M

Małżeństwo (1)

Marzenie (2)

Mądrość (4)

Miasto (4)

Mieszczanin (4)

Mizoginia (1)

N

Naród (11)

Natura (1)

Nauka (3)

Niebezpieczeństwo (1)

Niewola (9)

O

Obcy (2)

Obowiązek (1)

Obraz świata (2)

Obyczaje (4)

Obywatel (1)

Ojczyzna (2)

Okrucieństwo (5)

Organizm (1)

P

Pan (10)

Patriota (6)

Pieniądz (8)

Pijaństwo (1)

Pobożność (1)

Pochlebstwo (1)

Podróż (1)

Pogarda (1)

Polak (1)

Polityka (23)

Polska (6)

Pozycja społeczna (16)

Praca (6)

Prawnik (1)

Prawo (12)

Przekupstwo (1)

Przemoc (7)

Przyjemność (1)

Przysięga (3)

Pycha (2)

R

Religia (8)

Rewolucja (2)

Rodzina (2)

Rosja (3)

S

Samolubstwo (2)

Sarmata (1)

Sąd (1)

Sąsiad (1)

Siła (1)

Siostra (1)

Słowo (1)

Społecznik (1)

Sprawiedliwość (20)

Strach (1)

Strój (1)

Sumienie (1)

Szczęście (1)

Szlachcic (15)

Ś

Świątynia (1)

Świętoszek (2)

T

Tłum (1)

U

Upadek (2)

W

Wierność (1)

Wieś (1)

Władza (19)

Własność (10)

Wojna (3)

Wojsko (9)

Wolność (7)

Wróg (1)

Współczucie (2)

Wychowanie (3)

Z

Zbrodnia (2)

Zdrada (3)

Ziemia (6)

Zmysły (1)

Ż

Żołnierz (6)

Żona (1)

Żyd (4)

Author: Stanisław Staszic

Ur.
przed 6 listopada 1755 w Pile
Zm.
20 stycznia 1826 w Warszawie
Najważniejsze dzieła:
Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, Przestrogi dla Polski, O ziemorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski

Syn burmistrza Piły, duchowny katolicki, jeden z najwybitniejszych działaczy społecznych epoki oświecenia. Edukację swoją uzupełniał we Francji i w Niemczech. Zwolennik i propagator reform państwa, Przestrogi dla Polski pisał w czasie Sejmu Wielkiego. Za kluczowe dla polskiej niepodległości uważał wzmocnienie gospodarki przez oddanie chłopom na własność uprawianej przez nich ziemi, aby nieefektywną i niehumanitarną pańszczyznę zastąpić czynszem. Z tą myślą stworzył pierwszą w Polsce spółdzielnię rolniczą, Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Postulował też ograniczenie przywilejów ekonomicznych klas nieprodukujących, a szczególnie Żydów i duchowieństwa. Współpracował z Andrzejem Zamoyskim i był wychowawcą jego synów. Odkrył i wspierał talent Abrahama Sterna, wynalazcy maszyn arytmetycznych. Jako geolog i jako organizator przyczynił się do rozwoju przemysłu, zwłaszcza górnictwa i hutnictwa. Przełożył także na polski Iliadę oraz francuskie prace naukowe. Ufundował Szpital Dzieciątka Jezus w Warszawie oraz dom zarobkowy dla ubogich, wspierał finansowo i organizacyjnie wiele innych placówek i inicjatyw mających na celu edukację i rozwój społeczeństwa.

Stanisław Staszic in Wikipedia
Close

* Loading