Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 433 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5981 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Epoka: Oświecenie,
rodzaj: Epika

  • Epika X
  1. Krytyka czystego rozumu (wyd. I 1781, wyd. II rozszerzone 1787, wyd. pol. 1904) jest pierwszą z trzech prac, obok Krytyki praktycznego rozumu (1788, wyd. pol. 1911) i Krytyki władzy sądzenia (1791, wyd. pol. 1964), które prezentują krytyczną filozofię Kanta, poddając analizie filozoficzne podstawy ludzkiego poznania i stanowią podwaliny klasycznej filozofii niemieckiej.

    Krytyka czystego rozumu przynosi m.in. podważenie teologicznych dowodów Tomasza z Akwinu o istnieniu Boga, przesuwając idee Boga, wolności i nieśmiertelności ze świata zjawisk do dziedziny „rzeczy samych w sobie” (noumenów) — z zasady niepoznawalnych i istniejących poza świadomością. Temu zapewne książka ta zawdzięcza umieszczenie na Indeksie ksiąg zakazanych (w 1827 r.). W epoce cyfryzacji istnienie indeksu nie ma racji bytu, każdy więc może zapoznać się z subtelnością umysłu filozofa z Królewca.

    Przekład Piotra Chmielowskiego przynosi dodatkową wartość: we wstępie i przypiskach tłumacz odwołuje się do przemyśleń i terminów polskiego filozofa, Bronisława Trentowskiego. Dzięki temu można się przekonać, czemu nie mógł zyskać poczytności dorobek tego myśliciela, który na swe nieszczęście poddał swój warsztat wpływom i obróbce językowej poety romantycznego Zygmunta Krasińskiego.

  2. Babuk, mieszkaniec Scyty, dostaje polecenie od anioła Ituriela, aby pojechać do Persepolis i ocenić, czy miasto zasługuje na potępienie, czy jednak na ratunek.

    Posłaniec udaje się tam i wkrótce przekonuje, że wcale nie jest łatwo ocenić, gdyż w Persepolis cnotliwość miesza się z niemoralnością. Wolter w powiastce Tak toczy się światek porusza problem niemożliwości dokonania jednoznacznej i sprawiedliwej oceny. Pod maską Persepolis ukrywa Paryż wraz z mentalnością jego mieszkańców.

    Tak toczy się światek to jedna z licznych powiastek filozoficznych Woltera, jednego z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych filozofów francuskiego oświecenia. Została napisana w 1746 roku.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Aktor (1)

Alkohol (31)

Ambicja (12)

Antysemityzm (2)

Artysta (7)

Asceta (4)

B

Bezpieczeństwo (14)

Bieda (14)

Bijatyka (9)

Błazen (4)

Błądzenie (3)

Błoto (5)

Bogactwo (55)

Bohaterstwo (3)

Bóg (23)

Brat (2)

Broń (7)

Brud (4)

Bunt (3)

Burza (3)

C

Car (1)

Carpe Diem (1)

Cenzura (3)

Chciwość (13)

Chleb (4)

Chłop (31)

Choroba (39)

Chrystus (2)

Chrzest (3)

Ciało (37)

Ciąża (1)

Cień (3)

Cierpienie (18)

Cnota (50)

Córka (2)

Cud (2)

Czarownica (1)

Czary (6)

Czas (16)

Czyn (1)

D

Dama (10)

Dar (4)

Deszcz (1)

Diabeł (3)

Dobro (10)

Dojrzałość (2)

Dom (15)

Dorosłość (2)

Doskonałość (1)

Droga (1)

Drzewo (12)

Duma (4)

Dusza (31)

Dworek (1)

Dworzanin (19)

Dwór (26)

Dzieciństwo (6)

Dziecko (24)

Dziedzictwo (8)

Dziewictwo (3)

Dziki (1)

Dźwięk (3)

E

Egoizm (1)

Emigrant (1)

Erotyzm (4)

F

Fałsz (9)

Filozof (60)

Fircyk (2)

Flirt (11)

G

Głód (6)

Głupiec (10)

Głupota (31)

Gniew (9)

Gospodarz (5)

Gość (7)

Góra (1)

Góry (1)

Gra (15)

Grzech (8)

Grzeczność (19)

Gwiazda (1)

H

Handel (18)

Hańba (5)

Historia (24)

Honor (20)

I

Idealista (4)

Imię (2)

Interes (22)

Ironia (5)

J

Jabłko (2)

Jedzenie (48)

Jesień (4)

Język (6)

K

Kaleka (8)

Kapłan (1)

Kara (43)

Kariera (1)

Karnawał (1)

Kat (2)

Katastrofa (4)

Kawiarnia (1)

Klejnot (3)

Klęska (8)

Kłamstwo (13)

Kłótnia (9)

Kobieta (88)

Kobieta "upadła" (10)

Kochanek (20)

Kochanka (1)

Kolonializm (7)

Kondycja ludzka (91)

Konflikt (17)

Konflikt wewnętrzny (6)

Koń (13)

Korzyść (30)

Kot (4)

Kradzież (12)

Krew (4)

Król (59)

Krzywda (8)

Ksiądz (60)

Książka (49)

Księżyc (2)

Kuchnia (1)

Kwiaty (1)

L

Las (2)

Lato (3)

Lek (2)

Lekarz (30)

Lenistwo (15)

List (31)

Literat (27)

Los (31)

Lud (9)

Lustro (3)

Ł

Łzy (7)

M

Małpa (1)

Małżeństwo (44)

Marzenie (4)

Maska (10)

Maszyna (13)

Matka (9)

Matka Boska (1)

Mądrość (52)

Mąż (15)

Melancholia (1)

Mędrzec (24)

Mężczyzna (42)

Miasto (23)

Mieszczanin (12)

Milczenie (7)

Miłosierdzie (4)

Miłość (39)

Miłość niespełniona (4)

Miłość spełniona (5)

Mizoginia (4)

Młodość (22)

Moda (32)

Modlitwa (6)

Morderstwo (4)

Morze (1)

Motyl (1)

Muzyka (14)

N

Nadzieja (2)

Nagroda (2)

Nałóg (2)

Narkotyki (2)

Narodziny (2)

Naród (15)

Natchnienie (1)

Natura (24)

Nauczyciel (8)

Nauka (71)

Niebezpieczeństwo (7)

Niebo (1)

Niemiec (1)

Nienawiść (3)

Nieśmiertelność (3)

Niewola (36)

Noc (1)

Nuda (15)

O

Obcy (11)

Obłok (2)

Obowiązek (9)

Obraz świata (33)

Obrzędy (3)

Obyczaje (182)

Obywatel (13)

Odwaga (11)

Ofiara (1)

Ogień (5)

Ogród (3)

Ojciec (16)

Ojczyzna (12)

Okno (1)

Oko (3)

Okrucieństwo (19)

Omen (2)

Opieka (5)

Opinia (1)

Organizm (2)

P

Pamięć (6)

Pan (38)

Państwo (28)

Patriota (14)

Piekło (3)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (85)

Pies (12)

Piękno (3)

Pijaństwo (25)

Plotka (9)

Pobożność (6)

Pocałunek (1)

Pochlebstwo (22)

Podróż (20)

Podstęp (21)

Poeta (13)

Poezja (5)

Pogarda (7)

Pogrzeb (4)

Pojedynek (10)

Pokora (3)

Pokusa (6)

Pokuta (1)

Polak (29)

Polityka (53)

Polowanie (6)

Polska (56)

Poród (1)

Porwanie (1)

Postęp (1)

Poświęcenie (5)

Pozory (31)

Pozycja społeczna (106)

Pożądanie (8)

Praca (49)

Praca organiczna (1)

Prawda (29)

Prawnik (15)

Prawo (60)

Proroctwo (1)

Prorok (2)

Próżność (39)

Przebranie (4)

Przeczucie (1)

Przekupstwo (3)

Przemiana (16)

Przemijanie (13)

Przemoc (60)

Przyjaźń (22)

Przyjemność (3)

Przyroda nieożywiona (3)

Przysięga (9)

Przywódca (12)

Ptak (15)

Pycha (15)

R

Radość (5)

Raj (5)

Realista (3)

Religia (120)

Rewolucja (13)

Robak (4)

Robot (1)

Robotnik (1)

Rodzina (9)

Rosja (7)

Rosjanin (2)

Rośliny (7)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (19)

Rozpacz (2)

Rozstanie (5)

Rozum (36)

Rycerz (5)

Rywalizacja (2)

Rzeka (4)

S

Salon (5)

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (10)

Samotnik (7)

Samotność (7)

Sarmata (1)

Sąd (23)

Sąsiad (5)

Seks (17)

Sen (10)

Serce (2)

Sędzia (12)

Sielanka (1)

Siła (14)

Siostra (3)

Skarb (1)

Skąpiec (10)

Sława (12)

Słońce (4)

Słowo (35)

Sługa (48)

Służalczość (7)

Smutek (2)

Społecznik (1)

Spotkanie (3)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (51)

Starość (27)

Strach (11)

Strój (41)

Stworzenie (3)

Sumienie (11)

Syn (9)

Szaleństwo (6)

Szantaż (1)

Szczęście (36)

Szkoła (12)

Szlachcic (86)

Szpieg (5)

Sztuka (23)

Ś

Ślub (5)

Śmiech (18)

Śmierć (31)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (7)

Świątynia (1)

Święto (7)

Świętoszek (14)

Święty (4)

Świt (3)

T

Tajemnica (9)

Taniec (2)

Tchórzostwo (4)

Teatr (8)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Theatrum mundi (8)

Tłum (3)

Tolerancja (4)

Trucizna (4)

Trup (3)

Twórczość (5)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (7)

Uczta (10)

Umiarkowanie (30)

Upadek (22)

Uroda (19)

Urzędnik (22)

Utopia (2)

V

Vanitas (1)

W

Walka (17)

Walka klas (1)

Warszawa (6)

Wąż (1)

Wdowa (3)

Wdowiec (1)

Wdzięczność (2)

Wesele (1)

Wiadomość (1)

Wiara (13)

Wiatr (1)

Wiedza (16)

Wierność (11)

Wierzenia (10)

Wieś (7)

Wieża Babel (1)

Więzienie (2)

Więzień (4)

Wina (7)

Wino (12)

Wiosna (6)

Wizja (2)

Władza (104)

Własność (15)

Woda (10)

Wojna (27)

Wojsko (18)

Wolność (34)

Wróg (9)

Wspomnienia (1)

Współczucie (6)

Współpraca (3)

Wstyd (1)

Wychowanie (4)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (2)

Wyrzuty sumienia (5)

Wzrok (4)

Z

Zabawa (33)

Zabobony (11)

Zapach (1)

Zaświaty (2)

Zazdrość (12)

Zbawienie (3)

Zbrodnia (7)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (20)

Zdrowie (13)

Zemsta (14)

Ziarno (1)

Ziemia (10)

Zima (4)

Zło (13)

Złodziej (13)

Zmysły (5)

Zwierzę (10)

Zwierzęta (28)

Zwycięstwo (7)

Ż

Żałoba (4)

Żart (3)

Żebrak (5)

Żołnierz (52)

Żona (28)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (14)

Żywioły (1)

Epoka: Oświecenie

Czas
koniec XVII (w Polsce poł. XVIII) — pocz. XIX w.
Najwybitniejsi twórcy
Voltaire, J. J. Rousseau, D. Diderot, D. Defoe, J. Swift, H. Fielding; I. Krasicki, A. Naruszewicz, S. Trembecki
Reprezentatywne gatunki
bajka, satyra, oda, poemat heroikomiczny, komedia, sielanka, powieść, felieton, esej

Okres w kulturze europejskiej pomiędzy barokiem a romantyzmem, którego charakter określił krytycyzm wobec instytucji politycznych i religijnych oraz dotychczasowych przeświadczeń naukowych. W związku z tym fundamentalnym nastawieniem pozostawał racjonalizm i empiryzm (filozofia R. Descartesa, J. Locke'a, F. Bacona). Wierzono, że rzeczywistość można i należy systematycznie poznawać i porządkować — zaczęto tworzyć pierwsze encyklopedie. Za lek na zło w świecie społecznym uważano oświecanie ludzi — kładziono nacisk na edukację i wychowanie, a literaturze, tak jak nauce, stawiano cele dydaktyczne i utylitarne (użytkowe). Znamienny dla epoki jest rozwój prasy i pism ulotnych. Dwa odrębne prądy oświeceniowe to: klasycyzm i sentymentalizm.

Oświecenie w Wikipedii

Rodzaj: Epika

Brak opisu.
Zamknij

* Ładowanie