Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 425 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6504 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Dzieło Jędrzeja Kitowicza cenione jest przede wszystkim za realistyczne i szczegółowe oddanie życia epoki polskiego baroku. Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III to prawdziwe „zwierciadło na gościńcu”, ustawione tak, by odbijać codzienność zdarzeń na ulicach miast, wiejskich drożynach — ale także w budynkach prywatnych i publicznych.

Jędrzej Kitowicz przez zaczarowane drzwi swej opowieści wprowadza w samo sedno dawnej Polski — będącej w punkcie jednocześnie bujnego rozkwitu i w przededniu nieuniknionego upadku. Jak słusznie zauważono o autorze we wstępie do Opisu obyczajów: „Nie osądza on ludzi i obyczajów, ale po prostu wchodzi w sam środek społeczeństwa, towarzyszy mu na każdym kroku: uczy się w szkole, ćwiczy się w palestrze, rozgląda się po dworach i pałacach, biesiaduje, politykuje, podpatruje garnki i sypialnie, ubiera się z księżmi, panami, wojskowymi i kobietami, zachodzi do kościołów i klasztorów, bywa na kapitułach, jeździ po odpustach, zdradza zabawy i zachcianki, gra w karty, prawi o dygnitarzach, przypatruje się mieszczanom i chłopom — słowem nic nie uchodzi jego bystrej a życzliwej ciekawości; wszystko zaś odtwarza z taką prawdziwością i jasnością, że pozwala nam ciągle patrzeć na przedziwnie wierne, a zawsze bardzo ciekawe obrazy i obrazki. Pośrednio potwierdza on szczegóły, przez innych podawane, ale inaczej je naświetla i znacznie więcej widzi, a widzi tak, że my z nim patrząc mamy przed sobą nie tyle opis rzeczy i ich osąd, ale niejako rzeczy same”.

Tekst niestety nie zachował się w całości: „brak początku rozdziału pierwszego i końca rozdziału dziewiętnastego, prawdopodobnie ostatniego, w którym pisze o chłopach. Według zapowiedzi podanej na końcu rozdz. III, pozostali jeszcze Żydzi i Cyganie”.

Opracowanie redaktorskie pomyślane zostało tak, aby nie mnożyć niepotrzebnie objaśnień, uwspółcześnić tekst poboczny (wstęp i przypisy źródła), natomiast zachować melodię i koloryt barokowego języka tekstu głównego, tj. dzieła Jędrzeja Kitowicza. Przystosowane jedynie w niezbędnym zakresie do przyjętych standardów WL erudycyjne, obszerne przypisy autorstwa dr. UJ Michała Janika stanowią podstawę tego opracowania.

    Wpłać na Wolne Lektury

    Zobacz też:

    Motywy

    O

    Obyczaje (109)

    P

    Polska (46)

    S

    Szlachcic (44)

    R

    Religia (37)

    S

    Strój (35)

    Ż

    Żołnierz (29)

    P

    Pozycja społeczna (27)

    M

    Moda (27)

    P

    Polak (23)

    Z

    Zabawa (22)

    J

    Jedzenie (21)

    K

    Kobieta (21)

    M

    Mężczyzna (18)

    S

    Sąd (15)

    W

    Władza (13)

    P

    Pijaństwo (13)

    K

    Kara (12)

    P

    Polityka (12)

    Państwo (11)

    A

    Alkohol (11)

    K

    Król (11)

    Ksiądz (11)

    P

    Pieniądz (10)

    W

    Walka (9)

    P

    Przemoc (9)

    U

    Urzędnik (9)

    S

    Szkoła (9)

    G

    Gra (8)

    W

    Wojsko (8)

    U

    Uczta (8)

    N

    Nauka (8)

    S

    Sługa (7)

    Ś

    Święto (7)

    P

    Praca (7)

    H

    Historia (7)

    C

    Chłop (6)

    P

    Prawo (6)

    B

    Bijatyka (6)

    W

    Warszawa (6)

    C

    Ciało (5)

    B

    Broń (5)

    S

    Słowo (5)

    D

    Dworzanin (5)

    C

    Cierpienie (5)

    O

    Obywatel (5)

    P

    Podstęp (5)

    B

    Bogactwo (5)

    P

    Pan (5)

    D

    Dama (4)

    Ż

    Żyd (4)

    D

    Dwór (4)

    W

    Wolność (4)

    M

    Mieszczanin (4)

    W

    Woda (4)

    B

    Błoto (4)

    W

    Wino (3)

    C

    Czas (3)

    Ż

    Żona (3)

    M

    Miasto (3)

    P

    Przemiana (3)

    K

    Korzyść (3)

    Ś

    Śmierć (3)

    G

    Grzeczność (3)

    P

    Przywódca (3)

    W

    Wina (3)

    K

    Konflikt (3)

    U

    Uroda (3)

    W

    Wojna (3)

    Z

    Zabobony (3)

    P

    Prawnik (3)

    Pycha (3)

    O

    Okrucieństwo (3)

    A

    Ambicja (3)

    B

    Brud (3)

    K

    Kradzież (2)

    M

    Miłosierdzie (2)

    S

    Sztuka (2)

    C

    Czary (2)

    D

    Dziecko (2)

    P

    Przekupstwo (2)

    Z

    Zima (2)

    Ż

    Żart (2)

    O

    Ogień (2)

    M

    Maska (2)

    P

    Podróż (2)

    M

    Modlitwa (2)

    W

    Wróg (2)

    K

    Konflikt wewnętrzny (2)

    Ż

    Żebrak (2)

    M

    Muzyka (2)

    S

    Sędzia (2)

    H

    Honor (2)

    D

    Dar (2)

    W

    Wiosna (2)

    K

    Kondycja ludzka (2)

    H

    Handel (2)

    U

    Upadek (2)

    O

    Opieka (2)

    K

    Kat (2)

    P

    Pozory (2)

    F

    Flirt (2)

    S

    Sprawiedliwość (2)

    U

    Uczeń (2)

    D

    Dom (2)

    M

    Młodość (2)

    I

    Interes (2)

    D

    Dziedzictwo (2)

    T

    Teatr (1)

    L

    Lud (1)

    K

    Koń (1)

    W

    Walka klas (1)

    Więzień (1)

    O

    Ogród (1)

    D

    Diabeł (1)

    K

    Kobieta "upadła" (1)

    Karnawał (1)

    I

    Ironia (1)

    W

    Wieś (1)

    A

    Antysemityzm (1)

    P

    Proroctwo (1)

    M

    Mąż (1)

    C

    Chrzest (1)

    O

    Omen (1)

    S

    Samolubstwo (1)

    W

    Wierność (1)

    K

    Krzywda (1)

    P

    Pojedynek (1)

    R

    Rozstanie (1)

    D

    Dźwięk (1)

    L

    Lenistwo (1)

    R

    Rosja (1)

    M

    Maszyna (1)

    Z

    Zwierzęta (1)

    K

    Kuchnia (1)

    P

    Pogarda (1)

    M

    Małżeństwo (1)

    O

    Opinia (1)

    P

    Prorok (1)

    Porwanie (1)

    H

    Hańba (1)

    W

    Wiara (1)

    O

    Obraz świata (1)

    G

    Głupota (1)

    B

    Bohaterstwo (1)

    R

    Rozum (1)

    F

    Filozof (1)

    B

    Błazen (1)

    Z

    Zbrodnia (1)

    B

    Bunt (1)

    W

    Własność (1)

    M

    Milczenie (1)

    Mądrość (1)

    N

    Niewola (1)

    P

    Próżność (1)

    Pogrzeb (1)

    S

    Seks (1)

    V

    Vanitas (1)

    L

    Lekarz (1)

    P

    Pamięć (1)

    K

    Klejnot (1)

    F

    Fałsz (1)

    L

    Lato (1)

    G

    Gość (1)

    S

    Samotnik (1)

    P

    Pobożność (1)

    O

    Obrzędy (1)

    K

    Kłótnia (1)

    P

    Plotka (1)

    T

    Taniec (1)

    C

    Chrystus (1)

    G

    Gospodarz (1)

    Głód (1)

    C

    Czarownica (1)

    W

    Wierzenia (1)

    E

    Erotyzm (1)

    Z

    Zdrowie (1)

    Ś

    Śmiech (1)

    C

    Chleb (1)

    D

    Dzieciństwo (1)

    O

    Obcy (1)

    N

    Narodziny (1)

    P

    Polowanie (1)

    Praca organiczna (1)

    Informacje o utworze

    Autor: Jędrzej Kitowicz

    Ur.
    ur. 25 listopada 1728 w Warszawie
    Zm.
    zm. 3 kwietnia 1804 w Rzeczycy
    Najważniejsze dzieła:
    Opis obyczajów za panowania Augusta III (t. 1--4, wyd. 1840--1841), Pamiętniki, czyli Historia polska (t.1--6, wyd. 1840--1845)

    Ksiądz i konfederat barski, pamiętnikarz, korespondent polityczny, …

    Źródło utworu w serwisie CBN Polona
    Źródłowy plik XML
    Utwór na Platformie Redakcyjnej
    Opis lektury w Wikipedii
    Miksuj treść utworu
    Zamknij

    * Ładowanie