Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 409 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5709 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Autor: Marcel Proust

  • Marcel Proust X
  1. Uwięziona to piąta część cyklu powieściowego W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta, ostatnia z przetłumaczonych przez Tadeusza Boya Żeleńskiego. Jej tematem są przeżycia głównego bohatera związane ze zrealizowaną wreszcie miłością do Albertyny.

    Zebrane wcześniej obserwacje dotyczące romansu Odety i Swanna czy Racheli i Roberta de Saint-Loup rzutują nieuchronnie na związek Marcela z ukochaną. Jej fascynująca niegdyś nieuchwytność staje się źródłem udręki. Doświadczenia sprawiają, że każdy gest Albertyny wydaje się Marcelowi symptomem wiarołomstwa i nie wiadomo, na ile podejrzenia zazdrosnego kochanka są uzasadnione. Pętla coraz bardziej się zaciska. On prześladuje kochankę, ona znajduje coraz więcej przyjemności w mnożeniu dwuznacznych tajemnic.

  2. Sodoma i Gomora Marcela Prousta to czwarta część cyklu W poszukiwaniu straconego czasu, poświęcona głównie tematowi odkrywania erotycznej strony własnej osoby i świata zewnętrznego.

    Albertyna, której imię i naszkicowana ledwie sylwetka wcześniej pojawiły się w pierwszej części, w części drugiej przemknęła niczym świetlisty meteor przez plażę w Balbec jako jedna z bukietu „zakwitających dziewcząt”, następnie zwróciła ku sobie marzenia głównego bohatera i narratora, odwracając je od strony Guermantes (konkretnie od księżnej Oriany), w tej części zbliża się do niego coraz bardziej, pozostając zarazem nieuchwytna, pociągająca i kapryśna. Jednocześnie zapewne w związku z odkryciem homoseksualnych praktyk barona de Charlus (zresztą wzorowego niegdyś męża i kochającego syna, porządnego antysemity i zakamieniałego arystokraty, bez żadnych demokratycznych ciągot) w zakochanym Marcelu rodzą się podejrzenia co do charakteru przyjaźni Albertyny z Anną.

  3. Cover
    tłum. Tadeusz Boy-Żeleński
    Epoka: Modernizm Rodzaj: Epika Gatunek: Powieść

    W stronę Guermantes Marcela Prousta to trzecia część cyklu W poszukiwaniu straconego czasu. Z tomu W stronę Swanna znamy już dokładnie prowincjonalne miasteczko Combay, tak boleśnie nieistniejące w rzeczywistości, że w ramach obchodów setnej rocznicy urodzin Prousta w 2005 r. dołączono jego sławne imię do nazwy Illiers, gdzie pisarz zwykł spędzać wakacje i gdzie istnieje nawet Dom ciotki Leonii (nie udało się tylko do zbiorów muzealnych zdobyć egzemplarzy magdalenek z okresu Belle Époque). Strona Guermantes to jedna z dwóch możliwych (oprócz „strony Swanna”) destynacji spacerów z domu w Combray, ale też jeden z kierunków, w jakim podążają marzenia i domysły głównego bohatera i narratora cyklu.

    Pociągająca niczym magnes w tę stronę jest egzystencja arystokracji, której nazwiska są zarazem nazwami geograficznymi, a te z kolei kryją w sobie cząstki wyrazów i znaczeń zdolnych rozkwitnąć w marzycielskiej głowie oczytanego dziecka w całe opowieści sięgające półlegendarnych czasów. I choć brodawka na twarzy potomkini dumnego książęcego rodu potrafi na chwilę zmrozić delikatne rośliny tych narracji wybujałych ze skromnej gleby witrażu w kościele w Méséglise, wyobraźnia nie poddaje się i wnet podnosi się znów, by snuć dalej swe barwne baśnie na wątłej kanwie rzeczywistości.

    W stronę Guermantes pokazuje zbliżenie się bohatera do tego kręgu: zamieszkanie w Paryżu w części pałacu de Guermantes, zacieśnienie przyjaźni z Robertem de Saint-Loup, udział w życiu towarzyskim w salonie pani Villeparisis, oczarowanie księżną Orianą de Guermantes, wreszcie dalsze spotkania z tajemniczym hrabią de Charlus. Proust pokazuje z wdziękiem motywacje, mechanizm i niezłomny wysiłek twórczy snobizmu; ironiczny dystans zmienia się w fascynację i odwrotnie; cóż że zdemaskowane zostają obiekty, wokół których osnute były kunsztowne skojarzenia? Najważniejsza jest tkanka wspomnienia.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Antysemityzm (2)

Artysta (5)

B

Błoto (1)

Bogactwo (1)

C

Choroba (6)

Ciało (7)

Ciemność (1)

Cierpienie (7)

Cnota (1)

Czary (1)

Czas (9)

Czyn (1)

D

Dama (1)

Dar (1)

Dom (3)

Droga (1)

Drzewo (1)

Dusza (1)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (10)

Dźwięk (1)

E

Egoizm (1)

G

Gość (2)

Grzeczność (3)

H

Historia (2)

I

Interes (1)

J

Jedzenie (5)

K

Katastrofa (1)

Kłamstwo (1)

Kobieta (8)

Kobieta "upadła" (2)

Kondycja ludzka (3)

Krew (1)

Król (2)

Książka (5)

Kuchnia (1)

Kwiaty (3)

L

Lato (2)

Lekarz (1)

List (3)

Literat (2)

Lud (2)

Lustro (1)

Ł

Łzy (1)

M

Marzenie (3)

Matka (7)

Mąż (1)

Mężczyzna (2)

Mieszczanin (5)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (1)

Miłość (13)

Młodość (4)

Moda (1)

Mucha (1)

N

Nadzieja (1)

Naród (1)

Natura (1)

Nauka (1)

Noc (3)

O

Obcy (3)

Obowiązek (1)

Obraz świata (3)

Obrzędy (2)

Obyczaje (18)

Odrodzenie (1)

Ojciec (1)

Oko (1)

Okrucieństwo (6)

Otchłań (1)

P

Pająk (1)

Pamięć (6)

Pan (5)

Państwo (1)

Pieniądz (1)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Plotka (1)

Pobożność (1)

Pocałunek (2)

Podróż (3)

Poezja (1)

Pogarda (1)

Pojedynek (1)

Polityka (4)

Portret (1)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (12)

Praca (1)

Prawda (7)

Przemiana (1)

Przemijanie (1)

Przestrzeń (7)

Przyjaźń (1)

Pustynia (1)

R

Rewolucja (1)

Rodzina (2)

Rozkosz (2)

Rozpacz (1)

Rozstanie (2)

S

Samolubstwo (1)

Samotnik (2)

Samotność (2)

Sen (9)

Serce (2)

Słońce (1)

Słowo (12)

Sługa (15)

Służalczość (1)

Smutek (1)

Sobowtór (1)

Spotkanie (1)

Starość (4)

Strach (1)

Strój (1)

Sumienie (1)

Syn (4)

Szczęście (3)

Szlachcic (2)

Sztuka (7)

Ś

Śmiech (2)

Śmierć (2)

Światło (2)

Świątynia (2)

T

Tajemnica (1)

Teatr (1)

Tłum (1)

U

Ucieczka (1)

Uroda (1)

W

Wdowa (1)

Wiedza (1)

Więzienie (1)

Wojna (2)

Wróg (1)

Wspomnienia (1)

Współczucie (1)

Wyobraźnia (1)

Wzrok (5)

Z

Zabawa (2)

Zapach (4)

Zazdrość (4)

Ż

Żałoba (1)

Żołnierz (1)

Żona (1)

Żyd (2)

Autor: Marcel Proust

Ur.
10 lipca 1871 w Paryżu
Zm.
18 listopada 1922 w Paryżu
Najważniejsze dzieło:
W poszukiwaniu straconego czasu

Pisarz fr., którego cykl powieściowy, W poszukiwaniu straconego czasu, uważny jest za przełomowy dla prozy XX wieku.
Właściwym tematem obejmującego siedem tomów dzieła Prousta jest czas i możliwość jego ,,odzyskania" dzięki pamięci - jednak nie przez świadome opracowanie intelektualne, ale poddanie się mimowolnemu wspomnieniu (legendarne działanie magdalenki namoczonej w herbacie) i utrwalenie życia poprzez sztukę. Powieść zawiera przy tym obserwacje obyczajowe, refleksje o sztuce, impresje na temat krajobrazów, miejsc i sposobu ich postrzegania oraz wnikliwe portrety psychologiczne, których sens i wartość nie wyczerpuje się jednak w odkryciu psychologicznych uwarunkowań postaci, wpisując się w szerszą opowieść o pracy pamięci, a tym samym przekraczając formułę powieści psychologicznej.Pierwsza większa publikacja Prousta, zbiór artykułów ,,Les Plaisirs et les Jours" (1896) nie została przyjęta przychylnie przez krytykę, zaś pierwszy tom ukończonego już cyklu W stronę Swanna (1913) nie wywołał właściwie żadnej reakcji. Za życia autora, który tymczasem zyskał pewne uznanie w świecie literackim, ukazały się jeszcze tomy: W cieniu zakwitających dziewcząt (1919, nagroda Goncourtów), Strona Guermantes (1920 cz. 1, 1921 cz. 2) oraz Sodoma i Gomora (1921 cz. 1, 1922 cz. 2). Ostatnie lata życia Proust, cierpiący od dzieciństwa na astmę i prawdopodobnie silną alergię, spędził w odosobnieniu w swoim paryskim mieszkaniu, pracując nocami. Dzieło jego życia, stanowiące całość już w 1911 r., było z czasem uzupełniane, a ostatnie tomy nie zostały dopracowane przez autora. Po jego śmierci ukazały się dopełniające cykl powieści: Uwięziona (1923), Nie ma Albertyny (1925; tom posiada dwie różne wersje zakończenia) i ,Czas odnaleziony (1927), a także nieukończona (porzucona ok. 1901 r.) powieść zawierająca prototypy wielu postaci i wątków Jan Snateuil (1952).

Marcel Proust w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie