Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 450 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160828 przypisów.
niewolnicy — tu: heloci, warstwa społeczna w Sparcie, do której należeli potomkowie podbitych mieszkańców Mesenii i Lakonii; nie mieli żadnych praw, stanowili własność państwa i podstawową siłę roboczą na spartańskiej wsi. [przypis edytorski]
niewolnie — mimowolnie. [przypis edytorski]
Niewolnika, który zdradził kryjówkę P. Sulpicjusza (…) — Valerius Maximus, Factorum et dictorum memorabilium, VI, 5; in Romains, 7. [przypis tłumacza]
niewolniki — dziś popr. forma B. lm: niewolników. [przypis edytorski]
Niewolnikiem jesteś — nie masz nic do mówienia — z poety tragicznego. [przypis tłumacza]
Niewolnik Lampy — dżinn. [przypis edytorski]
niewolników mam za towarzyszy, zamiast przyjaciół — Dionizjusz I nie miał przyjaciół ni oddanych sobie powierników lub doradców. Rozumem wyższy od swego otoczenia, gardził ludźmi jako zdradliwymi i płaskimi egoistami. Nie dowierzał własnym dzieciom; syna nie zaznajamiał z biegiem spraw państwowych i nie chciał go wprowadzić w sztukę rządzenia. [przypis tłumacza]
niewolników zamieniać na wolnych — ludność Syrakuz za Dionizjusza nie wygląda tak jak w innych greckich miastach lub w dawnych Syrakuzach. Posiada silną domieszkę uwolnionych niewolników (Dionizjusza) i obcych (weteranów Dionizjusza). Ci mają równe prawa obywatelskie z dawniejszymi mieszkańcami, czyli wszyscy jednakowo są pozbawieni praw, gdyż wszyscy muszą słuchać tyrana. [przypis tłumacza]
niewolnik — wyraz cudowny, malujący nie-wolę, to jest człowieka bez-woli. [przypis autorski]
nie wolno bronić — być może: nie wolno się bronić. [przypis edytorski]
nie wolno jest dzieciom żenić się bez wiedzy i zezwolenia rodziców — Wedle starego prawa kanonicznego do ważności małżeństwa wystarczało, aby dwie osoby różnej płci ślubowały sobie w obecności kapłana i aby nastąpiło potem spełnienie małżeństwa. Zdaje się, iż za czasu Rabelais'go dawało to pole do mnóstwa nadużyć, przeciw którym powstawał już Erazm. Piękny ten rozdział należy do tych ustępów dzieła Rabelais'go, w których pisarz przemawia z zupełną powagą, tutaj graniczącą z podniosłością. Ustęp ten rzuca poniekąd nowe światło na postać twórcy Pantagruela. [przypis tłumacza]
nie wolno mu nawet podawać memoriału, tylko prośbę, nie wolno przystąpić i złożyć swojej prośby w ręku samego prawodawcy, tylko w ręku jego sługi, kanclerza — obstawała przy tym zapatrywaniu część znaczna Sejmu w czasie rozpraw nad żądaniami miast; chwalono Kraków, że wniósł «prośbę», zredagowaną w pokornych wyrazach i skromną w treści; przeciwstawiano temu zuchwalstwo Warszawy i związanych z nią miast, które ośmieliły się złożyć «memoriał» wprost Stanom. [przypis redakcyjny]
Nie wolno nam przypisywać Pismu św. znaczeń, których nie odsłoniło nam, iż je ma (…) — Pugio Fidei, cz. 3. 1, 9, 6. [przypis tłumacza]
niewolny — tu: mimowolny, niezależny od woli. [przypis edytorski]
niewolstwo (daw.) — niewola. [przypis edytorski]
nie wpierw odpoczął — nie odpoczął zanim; nie odpoczął wcześniej niż; nie odpoczął, aż. [przypis edytorski]
nie wprzód — nie wcześniej. [przypis edytorski]
niewściągniony (starop.) — niepowstrzymany. [przypis edytorski]
nie wskok (daw.) — nie od razu. [przypis edytorski]
Nie wspominam mego „świętopierza”, bo to wypadło opłakanie — patrz: Boy, Pijane dziecko we mgle. [przypis autorski]
nie wspomionie (starop. forma) — niewspomniane. [przypis edytorski]
niewstępna skała (starop.) — niedostępna; [tj. na którą nie sposób wstąpić, wejść; red. WL]. [przypis redakcyjny]
niewstyd — bezwstyd. [przypis edytorski]
nie wstydże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nie wstyd. [przypis edytorski]
nie w szepty odległych tajemnic, a pogwar — dziś popr.: nie w szepty (…), ale [w] pogwar. [przypis edytorski]
Nie wszystkież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, nadającą znaczenie pytania retorycznego; inaczej: czy nie wszystkie, czyż nie wszystkie. [przypis edytorski]
Nie wszystkim w tę jaskinię uczęszczać się godzi,/ Młodszy świat w niej się bawi, Patagon nie wchodzi — Młodzi ludzie, mniejszej urody, używają tej jaskini, wchodzą do niej; Patagon, człowiek wyższego wzrostu, zmieścić się nie może. Patagony, właściwie lud dziki amerykański, ogromnej budowy ciała. [przypis redakcyjny]
Nie w tak dzikim… jest cnota humorze — cnota nie jest już tak bezkompromisowa. [przypis redakcyjny]
Nie w twoim sercu — Ten Alcest ma jednak sposób mówienia „prosto z mostu” dosyć pozbawiony wdzięku. [przypis tłumacza]
nie wybaczała — nie szła na bok, nie wykraczała. [przypis redakcyjny]
niewybłysły — forma imiesłowowa utworzona od czas. wybłysnąć. [przypis edytorski]
nie wybrantować — nie oczyścić. [przypis redakcyjny]
nie wychodzi — tu zniekszt.: nie uchodzi. [przypis edytorski]
nie wyczerpującą je — dziś z D.: nie wyczerpującą ich. [przypis edytorski]
Nie wydaje mi się chlubne (…) Czyż nie jest to pod każdym względem gorsze od ich postępowania? — oligarchowie sami teraz posługują się sykofantami, którzy stają się znowu plagą w Atenach. [przypis tłumacza]
nie wydobędzieli (daw.) — konstrukcja z partykułą -li w funkcji wzmacniającej i pytającej; znaczenie: czy nie wydobędzie. [przypis edytorski]
nie wyglądałaś wcale zła — dziś popr.: nie wyglądałaś wcale na złą. [przypis edytorski]
nie wyimować (starop.) — nie wymieniać; nie wskazywać po imieniu. [przypis edytorski]
nie wyjmując (daw.) — nie wykluczając. [przypis edytorski]
nie wyjmując — dziś: nie wyłączając. [przypis edytorski]
nie wykazał on [Descartes] (…) nic innego, jak wielką subtelność swego umysłu, co udowodnię na właściwym miejscu — Por. Przedm do Cz. V. [przypis redakcyjny]
nie wyłazi — Kleander zacina po lakońsku; po attycku: „nie wychodzi”. [przypis tłumacza]
nie wylewać za kołnierz — nadużywać alkoholu. [przypis edytorski]
niewyliczyłbych (starop. forma) — nie wyliczyłbym. [przypis edytorski]
niewymówione (starop.) — niewypowiedziane; nie do opisania. [przypis edytorski]
niewymówione (starop.) — niewypowiedziane; tu: ogromne. [przypis edytorski]
niewymowny (daw.) — tu: nie umiejący wysławiać się w ozdobny sposób, jak mówca. [przypis edytorski]
Nie wymyślaj przyczyn sobie — mowa o przyczynach (pretekstach), dla których Tereus przybył bez Filomeli. [przypis redakcyjny]
nie wyńdziesz (starop. forma) — dziś: nie wyjdziesz. [przypis edytorski]
niewypłatny — dziś: niewypłacalny. [przypis edytorski]
niewyprawny (daw.) — z niewyprawionej skóry. [przypis edytorski]
nie wyprowadzimyż — konstrukcja z partykułą pytającą -ż; znaczenie: czy nie wyprowadzimy, czyż nie wyprowadzimy. [przypis edytorski]
Nie wysiedział sie (…) w cale — nie przetrwał, nie uszedł z życiem. [przypis redakcyjny]
Niewysłowiona a pierwsza potęga (…) patrząca — Bóg Ojciec spogląda na Syna z miłością, to jest z Duchem Świętym, który od Ojca i Syna pochodzi. [przypis redakcyjny]
niewystały — tu: nie dość przefermentowany, zbyt świeży. [przypis edytorski]
nie występują na plac z bronią przeciw broni — aluzja do terroru indywidualnego, stosowanego przez niektóre odłamy rosyjskiego ruchu rewolucyjnego („narodników” i anarchistów). [przypis redakcyjny]
nie wyszło i Zdrowaś — nie minął czas potrzebny na zmówienie modlitwy zaczynającej się od słów „Zdrowaś Mario”. [przypis edytorski]
nie wyszło i Zdrowaś — nie minęło nawet tyle czasu, ile potrzeba na zmówienie modlitwy zaczynającej się od słów „Zdrowaś Mario”. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop. forma) — nie do wytrzymania. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania. [przypis edytorski]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania. [przypis redakcyjny]
niewytrwany (starop.) — nie do wytrzymania, trudny do wytrwania; niewytrwana zima: sroga zima. [przypis redakcyjny]
niewytrzymany (starop.) — nie do wytrzymania; nie do powstrzymania. [przypis edytorski]
nie wytrzymawszy procesu kryminalnego i sądu — nie będąc sądzonym. [przypis edytorski]
niewywczas — brak wypoczynku. [przypis edytorski]
niewywczas — brak wypoczynku; tu: zmęczenie. [przypis edytorski]
niewywczas (daw.) — niewygoda. [przypis edytorski]
niewywczas — niewygoda, brak wypoczynku. [przypis edytorski]
niewywczas — niewygoda. [przypis edytorski]
niewywczasowan — niewypoczęty. [przypis edytorski]
niewywietrzały — o zapachu: taki, który się nie ulotnił. [przypis edytorski]
nie w żmudne błyski, a ruchliwe — dziś popr.: nie w żmudne błyski, ale [w] ruchliwe. [przypis edytorski]
Nie wzbraniając wstępu kobietom przewrotnym, własnego byłam sprawczynią nieszczęścia — Eurypides, Andromacha. [przypis edytorski]
niewzględem — brakiem względu. [przypis redakcyjny]
nie wziąłem sobie za cel przedstawić cały przebieg procesu — Ksenofont chce uzupełnić braki, jakie zauważył w istniejących apologiach (w apologii Platona), i poprawić nieścisłości. [przypis tłumacza]
Nie wziął z sobą (…) Szachownice tak sławnej, białej i czerwonej — był to herb Almonta; Orland, zabiwszy go, nosił jego hełm i tarczę z herbem, przedstawiającym szachownicę pomalowaną na biało i czerwono. [przypis redakcyjny]
Nie wzięliśmy lalki Mycielskiego, której tekst był zresztą mocno ośmieszający. — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Lalki z Szopki Zielonego Balonika. U dołu Mycielski (rys. K. Frycz). [przypis edytorski]
nie wznidziesz (forma starop.) — nie wzejdziesz. [przypis redakcyjny]
nie wzwiesz (daw.) — nie dowiesz się. [przypis edytorski]
nieźrały (daw.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nieźrzały (daw., gw.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nieźrzały (starop.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
Nie żądał płatnych odpustów (…) — Tu poeta powstaje na nadużycie niektórych jeszcze za jego czasów zepsutych duchownych, którzy frymarczyli indulgencjami [indulgencja — darowanie winy; red. WL] wydawanymi od stolicy apostolskiej z najczystszą myślą pobłażenia ewangelicznego. [przypis redakcyjny]
nieżaden (starop.; tu N. lp: nieżadnym) — niebrzydki. [przypis redakcyjny]
nieżadnie (daw.) — jakoś. [przypis edytorski]
nie żałując bata — dla popędzania żołnierzy. [przypis tłumacza]
nie żałuj grosika, nie żałuj — wers z ludowej pieśni dożynkowej. [przypis redakcyjny]
Nie żal, a zdumienie, nie wątpienie, a niepokój, nie gniew, a prośba — dziś popr.: nie żal, ale zdumienie, nie wątpienie, ale niepokój, nie gniew, ale prośba. [przypis edytorski]
nie żartem (…) przestraszona — dziś: nie na żarty (…). [przypis edytorski]
Nie żeby podnieść swoją doskonałość — Poeta tu zamierza z właściwą sobie mocą i potęgą słowa odpowiednią wzniosłemu przedmiotowi, o jakim ma mówić, odsłonić ludziom tajemnice stworzenia. Szereg idei następnych wierszy jest taki: Bóg stworzył świat nie dla samego siebie, ponieważ On jako źródło tego wszystkiego, co jest, posiadał wszystko. Bóg stworzył świat, żeby samego siebie przez swoje dzieło objawić. On stworzył zarazem aniołów, formę i materię (duszę i ciało) w części przez siebie bytujące, w części razem związane. I to, co On stworzył, było doskonałe. [przypis redakcyjny]
nie życzemy (starop.) — nie sprzyjamy. [przypis redakcyjny]
nie życzliwi (starop. forma ort.) — dziś popr.: nieżyczliwi. [przypis edytorski]
nie żyjem (daw.) — forma krótsza czasownika użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; forma podst.: nie żyjemy. [przypis edytorski]
nieżyw — nieżywy (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]
nie żyw (starop. forma) — dziś: nieżywy. [przypis edytorski]
niezabawem (daw.) — niebawem, wkrótce. [przypis edytorski]
niezabawem — niebawem, nie zwlekając. [przypis edytorski]
nie zabawić (starop.) — nie pozostać długo. [przypis edytorski]
Nie zabijaj — 2 Mojż 20, 23. [przypis edytorski]
Niezabitowski, Ludwik Aleksander — rotmistrz, później kasztelan sandecki. [przypis redakcyjny]