Przypisy

poźryj — spójrz. [przypis edytorski]

poźrzeć (daw., gw.) — spojrzeć. [przypis edytorski]

poźrzeć (daw.) — spojrzeć. [przypis edytorski]

poźrzeć (starop.; tu forma 3 os, lp: pojźry) — spojrzeć. [przypis edytorski]

poźrzyj — spojrzyj. [przypis edytorski]

pożałujcie (tu z ros. пожалуйте) — proszę ze mną. [przypis edytorski]

pożałujtie (ros.) — proszę ze mną. [przypis edytorski]

pożar — tu: nazwa psa gończego. [przypis edytorski]

Pożar z Kruczkiem — nazwy psów gończych. [przypis edytorski]

pożarnaja komanda (ros.) — drużyna strażacka. [przypis edytorski]

pożarnym blask — blask pożaru. [przypis edytorski]

pożądać będziesz — u Cylkowa 'do męża twego żądza twoja'; zmiana dla klarowności tekstu polskiego, 'pożądanie' wydaje się bardziej precyzyjne w kontekście tego wersetu. [przypis edytorski]

pożądać — tu: pragnąć. [przypis edytorski]

pożądańszy — dziś popr.: bardziej pożądany. [przypis edytorski]

pożądny (starop.) — tu: pożądany; upragniony. [przypis edytorski]

pożegnać gospodynią (daw.) — dziś: (…) gospodynię. [przypis edytorski]

„Pożegnanie” Schuberta — pieśń Adieu!, opublikowana w Paryżu ok. 1835, opisana na stronie tytułowej jako kompozycja „F. Schuberta”, z francuskim tekstem Edouarda Belangera; jednak prawdziwym autorem muzyki był August Heinrich von Weyrauch (1788–1865), który skomponował ją do tekstu wiersza Karla Friedricha Gottloba Wetzego i wydał w 1824 pod tytułem Nach Osten (Na wschód); pieśń zyskała sobie popularność, często łączono ją z nazwiskiem Franza Schuberta (1797–1828), znanego austriackiego kompozytora muzyki romantycznej, i umieszczano w zbiorach jego utworów. [przypis edytorski]

Pożegnanie — w wydaniu źródłowym pod tytułem podano melodię w zapisie nutowym. Tadeusz Boy-Żeleński pisze: Melodie zamieszczone w tym zbiorku zaczerpnięte są bądź z naszych popularnych, bądź też z paryskich motywów. [przypis edytorski]

Pożegnanie — wiersz napisany ok. 1800 r. i ogłoszony w dodatkach do Fausta. [przypis edytorski]

pożegnawczy — dziś popr.: pożegnalny. [przypis edytorski]

pożenąć (daw.) — pognać. [przypis edytorski]

pożenie (daw., gw.) — forma dokonana 3.os.lp od daw. żenąć: wygnać; pogna. [przypis edytorski]

pożenie (daw.) — pogna; tu: uleci. [przypis edytorski]

pożenie (daw.) — pogoni; forma 3.os.lp od żenąć: gnać, pędzić. [przypis edytorski]

pożenie (daw., starop.) — pogoni. [przypis edytorski]

pożeniem (daw.) — pognamy, popędzimy. [przypis edytorski]

Pożeracze gazet — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Pożeracz gazet (rys. K. Sichulski z „Liberum Veto”). [przypis edytorski]

pożerca — dziś: pożeracz. [przypis edytorski]

pożoga — pożar. [przypis edytorski]

pożoga — wielki ogień, pożar. [przypis edytorski]

pożoga — wielki ogień, pożar; tu: przen. o upale. [przypis edytorski]

pożoga — wielki, szerzący się ogień, ogromny pożar. [przypis edytorski]

pożoną (daw.) — pogonią; forma 3.os.lm od żenąć: gnać, pędzić. [przypis edytorski]

pożrzeć — dziś popr.: pożreć. [przypis edytorski]

pożycz mi noża — popr.: pożycz mi nóż. [przypis edytorski]

pożyczę ci książeczki — w XVII w. książki były rzadkie i bardzo drogie. [przypis edytorski]

pożyczka — włosy z boku głowy zaczesane do góry, maskujące łysinę. [przypis edytorski]

pożyczyła jej balii — dziś popr.: pożyczyła jej balię. [przypis edytorski]

pożyczyłem był — przykład użycia czasu zaprzeszłego, wyrażającego czynność wcześniejszą niż opisana czasem przeszłym lub niezrealizowaną możliwość; dziś: pożyczyłem. [przypis edytorski]

pożyczyłem mu sto talarów — od XV do do połowy XIX w. w Hiszpanii oraz w obu Amerykach powszechnie używano srebrnych dolarów hiszpańskich (talarów), od których pochodzi nazwa waluty Stanów Zjednoczonych. [przypis edytorski]

pożyć czego (starop.) — doświadczyć czego; pożywiesz wielikiej męki: doświadczysz wielkiego cierpienia. [przypis edytorski]

pożyć (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]

pożyć (daw.) — spożyć. [przypis edytorski]

pożyć (daw.) — zwyciężyć, pokonać. [przypis edytorski]

pożyć kogo (starop.) — pokonać, zwyciężyć kogo. [przypis edytorski]

pożyć kogoś (starop.) — zmóc, pokonać, zwyciężyć kogoś a. coś. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — pokonać. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — pokonać, zwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zmóc, pokonać, przezwyciężyć; przydzie pożyć: da się pokonać; . [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zmóc, pokonać, przezwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zwyciężyć; pokonać. [przypis edytorski]

pożyć (starop.) — zwyciężyć. [przypis edytorski]

pożyć — tu: pokonać. [przypis edytorski]

pożyć — tu: zdobyć. [przypis edytorski]

pożyć — tu: zmóc, zwalczyć, pokonać. [przypis edytorski]

pożyć — zmóc, przemóc, pokonać; por. wyrażenie: niespożyta energia a. siły. [przypis edytorski]

pożytkować — korzystać. [przypis edytorski]

pożytkując z ciemności — korzystając z ciemnoty. [przypis edytorski]

pożyty (daw.) — pokonany. [przypis edytorski]

pożywa — dziś raczej: pożywka; pożywienie. [przypis edytorski]

pożywa — pożywienie. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — dziś: spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — pokonywać, zwycieżać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — tu: korzystać z czegoś; zażywać. [przypis edytorski]

pożywać (daw.) — zwalczać, pokonywać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś raczej: spożywać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś: spożywać; jeść, korzystać. [przypis edytorski]

pożywać — dziś: spożywać; jeść. [przypis edytorski]

pożywać — spożywać. [przypis edytorski]

pożywać (starop.) — używać. [przypis edytorski]

pożywać swego państwa (starop.) — używać swojego panowania; korzystać ze swej władzy. [przypis edytorski]

pożywać swej wolej (starop.) — zażywać swawoli. [przypis edytorski]

pożywamy — dziś popr.: spożywamy. [przypis edytorski]

pożywany — dziś: spożywany; forma pożywać nosi dziś cechę stylu biblijnego. [przypis edytorski]

pożywita (gw.) — pożywicie. [przypis edytorski]

pódą (gw.) — pójdą. [przypis edytorski]

póde (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]

pódę (gw.) — pójdę. [przypis edytorski]

pódzi (gw.) — chodź. [przypis edytorski]

pódzi (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]

pódzie (forma gw.) — pójdzie. [przypis edytorski]

pódziema (gw.) — pójdziemy. [przypis edytorski]

pódzies (gw.) — pójdziesz. [przypis edytorski]

pódziesz (gw.) — odejdź, uciekaj (do psa). [przypis edytorski]

pódź (gw.) — pójdź. [przypis edytorski]

pódźcie — daw. forma trybu rozkazującego, dziś: pójdźcie. [przypis edytorski]

Pódźcie do mnie wszyscy, którzyście się upracowali, a ja miłościwie i ochłodzę was, i pocieszę was — por. Mt 11, 28. [przypis edytorski]

pódźcie (starop. forma) — dziś popr.: pójdźcie. [przypis edytorski]

pódźcież ino (gw.) — chodźcie tylko. [przypis edytorski]

pódźmy (starop. forma) — pójdźmy. [przypis edytorski]

pódźwa (gw.) — pójdźmy; -wa jest końcówką daw. liczby podwójnej. [przypis edytorski]

pójdem — dziś popr.: pójdę. [przypis edytorski]

Pójdę do nich za tobą — Pójdę do nich w Twojej sprawie. [przypis edytorski]

pójdę odważony (starop.) — pójdę odważnie. [przypis edytorski]

pójdzie jak po mydle — żart. przekształcenie zwrotu „pójdzie jak po maśle”. [przypis edytorski]

pójdziem (daw.) — dziś: pójdziemy. [przypis edytorski]

Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg — pobrzmiewa tu nawiązanie do ważnego motywu z Wesela Wyspiańskiego. [przypis edytorski]

pójdziemli wszyscy (starop. forma) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli pójdziemy wszyscy. [przypis edytorski]

pójdziemyż — czy pójdziemy. [przypis edytorski]