Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5668 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | białoruski | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geografia, geograficzny | grecki | gwara, gwarowe | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | prawo, prawnicze | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


1823 footnotes found

incola (łac.) — mieszkaniec; tu M. lm incolae: mieszkańcy. [przypis edytorski]

incolis (łac.) — mieszkańcom. [przypis edytorski]

in collegio (łac.) — tu: w zbiorowej, oficjalnej dyskusji. [przypis edytorski]

in colloquio privato s. familiarii (łac.) — w rozmowie prywatnej albo poufnej. [przypis edytorski]

incomparabilis (łac.) — niezrównany. [przypis edytorski]

incomptus (łac.) — nieporządny, zaniedbany, niewykwintny. [przypis edytorski]

in concreto (łac.) — konkretnie, w rzeczywistości, w rzeczywistej sytuacji. [przypis edytorski]

in concreto (łac.) — w określonej, danej sytuacji. [przypis edytorski]

inconsistent (ang.) — niekonsekwentny, niestały. [przypis edytorski]

inconstance (fr.) — niestałość. [przypis edytorski]

in conviviis et compotationibus suis pateram circumferunt in quam conferunt non dicam consecrationis sed execrationis verba sub nomine deorum boni scilicet atque mali, omnem prosperam fortunam a bono deo, adversam a malo dirigi profitentes, ideo etiam malum deum sua lingua Diabol sive Zcerneboch i. e. nigrum deum appellantes (łac.) — na ucztach oraz gdy wspólnie pili, puszczali w krąg paterę, nad którą wymawiali słowa nie powiem, że błogosławieństwa, lecz bluźnierstwa, w imię dobrego oraz złego boga, wyznając że wszelki pomyślny los [mieli] od dobrego boga, nieprzychylny zaś od złego, w ich języku nazywanego Diabol lub Zcerneboh. [przypis edytorski]

in corpore (łac.) — w komplecie. [przypis edytorski]

in corpore (łac.) — wszyscy razem, w komplecie. [przypis edytorski]

incorruptible (fr., ang.) — nieprzekupny. [przypis edytorski]

in crudo (łac.) — na surowo, bez obróbki. [przypis edytorski]

in crudo (łac.) — w stanie pierwotnym. [przypis edytorski]

in crudo (łac.) — w stanie surowym. [przypis edytorski]

in crudo (łac.) — w stanie surowym, w postaci pierwotnej. [przypis edytorski]

incubus (łac.) — inkub, zły duch obcujący cieleśnie z kobietami podczas ich snu (tu utożsamiony z koboldem). [przypis edytorski]

indagacja — dopytywanie się, wypytywanie. [przypis edytorski]

indagacja — przepytywanie, badanie, śledztwo. [przypis edytorski]

indagacja — wypytywanie. [przypis edytorski]

indagacja (z łac.) — wypytywanie, przepytywanie; śledztwo. [przypis edytorski]

indagacja (z łac.) — wypytywanie. [przypis edytorski]

indagacje (z łac.) — wypytywanie, przepytywanie, badanie. [przypis edytorski]

indagować — badać, przepytywać, prowadzić śledztwo. [przypis edytorski]

indagować — dopytywać się, wypytywać; prowadzić śledztwo. [przypis edytorski]

indagować — wypytywać, badać, zasypywać pytaniami. [przypis edytorski]

indarokas (lenk.) — išeiginis sijonas. [przypis edytorski]

Indeks miejscowości — lista miejsc uznanych za ważne przez autora; w wydaniu źródłowym zawiera odsyłacze do numerów stron (w wydaniu elektronicznym nie ma numerowanych stron, dzisiejszy czytelnik natomiast może skorzystać z wyszukiwania). [przypis edytorski]

Indeks osobowy — lista osób uznanych za ważne przez autora; w wydaniu źródłowym zawiera odsyłacze do numerów stron (w wydaniu elektronicznym nie ma numerowanych stron, dzisiejszy czytelnik natomiast może skorzystać z wyszukiwania). [przypis edytorski]

Indeks rzeczowy — lista pojęć uznanych za ważne przez autora; w wydaniu źródłowym zawiera odsyłacze do numerów stron (w wydaniu elektronicznym nie ma numerowanych stron, dzisiejszy czytelnik natomiast może skorzystać z wyszukiwania). [przypis edytorski]

indemnizacja (daw.) — odszkodowanie, wynagrodzenie strat i szkód płacone właścicielom w związku z uwłaszczeniem chłopów; w zaborze pruskim odszkodowanie płacili sami chłopi, zaś na terenie Galicji i w Królestwie Polskim odszkodowanie wypłacał rząd, co pośrednio obciążało podatników w postaci tzw. podatku indemnizacyjnego. [przypis edytorski]

indemnizacja (praw.) — odszkodowanie, wynagrodzenie szkód. [przypis edytorski]

In der Heimat! in der Heimat! (niem.) — w ojczyźnie! w ojczyźnie! [przypis edytorski]

indermach — oficyna, budynki w podwórzu kamienicy. [przypis edytorski]

indianizować (rzad.) — nadawać cechy typowe dla cywilizacji Indii. [przypis edytorski]

Indianom — tu: mieszkańcom Indii. [przypis edytorski]

Indian Territory (ang.: Terytorium Indiańskie) — rozległy obszar na zachód od rzeki Missisipi, przeznaczony tzw. Ustawą o Usunięciu Indian z 1830 roku pod wyłączne osadnictwo indiańskich plemion wysiedlanych przymusowo z południa i wschodu USA, by zrobić miejsce dla europejskich osadników i ograniczyć możliwość konfliktów. Do rezerwatów na tych terenach przesiedlano kolejne podbite plemiona z całego kraju, a obszar samego Terytorium stopniowo redukowano, ostatecznie tworząc z jego terenów kolejny stan: Oklahoma (1907). [przypis edytorski]

Indie Przedgangesowe — dawna nazwa Półwyspu Indyjskiego, używana głównie dla odróżnienia od Indii Zachodnich, czyli Karaibów. [przypis edytorski]

Indie — tu: Indie Zachodnie, tj. Ameryka. [przypis edytorski]

Indie Wschodnie — dawna nazwa terenów Indii i in. krajów Azji płd. i płd.-wsch., później ograniczona do Archipelagu Malajskiego (kolonialne Holenderskie Indie Wschodnie); używana dla odróżnienia od Indii Zachodnich, czyli Karaibów; niekiedy Indiami Zachodnimi nazywano ogólnie Amerykę. [przypis edytorski]

Indie Wschodnie — dawna nazwa terenów Indii i in. krajów Azji płd. i płd.-wsch., później ograniczona do Archipelagu Malajskiego (kolonialne Holenderskie Indie Wschodnie); używana dla odróżnienia od Indii Zachodnich, czyli Karaibów. [przypis edytorski]

Indie Zachodnie — daw. nazwa Karaibów, wysp w basenie M. Karaibskiego, nadana w XV w. przez wyprawiających się na zachód Europejczyków, którzy uważali, że wyspy te leżą blisko wybrzeży Indii. [przypis edytorski]

indifférence (fr.) — obojętność. [przypis edytorski]

indigène (fr.) — krajowiec, tubylec. [przypis edytorski]

Indiów (daw.) — dziś popr. D.: Indii. [przypis edytorski]

Indiów — dziś popr. D.: Indii. [przypis edytorski]

in direptionem gentium (łac.) — na łup narodów; wyrażenie biblijne (Ez 25, 7) w tłumaczeniu Wulgaty. [przypis edytorski]

individuum est ineffabile (łac.) — osobnik jest niewysławialny; maksyma filozoficzna wskazująca, że jednostki jako jednostki nie da się ściśle określić i całkowicie wyrazić. [przypis edytorski]

Indogermanin — termin używany tradycyjnie w krajach niemieckojęzycznych na określenie Indoeuropejczyka, członka grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi. [przypis edytorski]

indolencja — nieudolność, niezdarność, bezradność; bezczynność. [przypis edytorski]

indolente (z łac. indŏlens) — nieczule, bezdusznie. [przypis edytorski]

Indostan (daw.) — Indie; por. Hindustan (z pers.). [przypis edytorski]

Indowie (daw.) — mieszkańcy Indii a. Indianie, rdzenni mieszkańcy Ameryki; w XVII w. te dwie nazwy czasem mieszano, gdyż Amerykę nazywano Indiami Zachodnimi. [przypis edytorski]

Indowie (daw.) — mieszkańcy Indii. [przypis edytorski]

Indra (mit. indyjska) — wedyjski władca nieba, piorunów i burzy, król bogów, wojownik i opiekun, pogromca zła; najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo. [przypis edytorski]

Indra (mit. indyjska) — wedyjski władca nieba, piorunów i burzy, król bogów, wojownik i opiekun, pogromca zła; najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo. [przypis edytorski]

in dubio (łac.) — w zwątpieniu. [przypis edytorski]

induction psychomotrice (fr.) — indukcja psychomotoryczna; indukcja psychoruchowa. [przypis edytorski]

indukas (lenk.) — indas, Indijos gyventojas. [przypis edytorski]

indukcja — tu: indukcja elektromagnetyczna, zjawisko powstawania siły elektromotorycznej w przewodniku na skutek zmian strumienia pola magnetycznego. [przypis edytorski]

indukcja — w logice: metoda wyprowadzania uogólnień na podstawie skończonej liczby konkretnych przypadków, tj. wnioskowanie „od szczegółu do ogółu”; stanowi rozumowanie zawodne, gdyż prawdziwość użytych przesłanek w sytuacji, gdy nie wyczerpuje się wszystkich możliwych przypadków, nie gwarantuje prawdziwości wniosku. [przypis edytorski]

indukcja — w logice: wyprowadzanie twierdzeń natury ogólnej z przesłanek szczegółowych, np. jeśli suma kątów kwadratu wynosi 360 stopni, suma kątów prostokąta wynosi 360 stopni i suma kątów trapezu wynosi 360 stopni, to suma kątów dowolnego czworokąta wynosi 360 stopni. Jest to metoda wykorzystywana przy tworzeniu praw naukowych. [przypis edytorski]

indukta — właśc. indukt: wniosek; wniesienie sprawy do sądu. [przypis edytorski]

indukta (z łac.) — księgi lub wywody sądowe. [przypis edytorski]

indukt — przekierowanie sprawy na drogę sądową. [przypis edytorski]

indulgencja (daw., z łac. indulgentia) — odpust; odpuszczenie winy, przebaczenie, darowanie. [przypis edytorski]

indulgentiam (…) nostrorum (łac.) — przebaczenia, rozgrzeszenia i odpuszczenia grzechów naszych. [przypis edytorski]

indult — specjalne zezwolenie wydawane w kościele katolickim przez wyższe władze duchowne (papieża, biskupa), uchylające w drodze wyjątku obowiązujące przepisy prawa kanonicznego (tj. religijnego); indulty dotyczą np. zawarcia małżeństwa przez osoby niepełnoletnie a. blisko spokrewnione, nadzwyczajnych warunków udzielania sakramentów itp. [przypis edytorski]

indult — zezwolenie na ślub z pomminięciem zapowiedzi. [przypis edytorski]

indult — zezwolenie władz duchownych na odstąpienie od przepisu kościelnego; tu prawdopodobnie: na małżeństwo osób blisko spokrewnionych lub zbyt młodych wedle prawa do zawarcia małżeństwa. [przypis edytorski]

indult — zezwolenie wydawane przez przedstawiciela władzy duchownej (np. papieża, biskupa) na odstąpienie od obowiązujących w prawie kanonicznym przepisów. [przypis edytorski]

indult (z łac.) — zezwolenie, przywilej. [przypis edytorski]

Indyanie — dziś popr. Indianie; tu: pozostawiono pierwotną, przestarzałą formę ze względu na rytm wiersza. [przypis edytorski]

indyferencja — bierność, brak zainteresowania. [przypis edytorski]

indyferencja — obojętność. [przypis edytorski]

indyferent — człowiek obojętny (indyferentny: nie stanowiący a. nie robiący różnicy), szczególnie w sprawach religii. [przypis edytorski]

indyferentyzm — obojętność wobec istotnych kwestii społecznych, moralnych, religijnych itp. [przypis edytorski]

indygenat (daw.) — przyznanie obcokrajowcowi obywatelstwa kraju, w którym przebywa. [przypis edytorski]

indygenat — przyznanie cudzoziemcowi polskiego szlachectwa. [przypis edytorski]

indygenat (z łac.) — nadanie obcokrajowcowi praw i przywilejów szlachcica polskiego. [przypis edytorski]

indygnacja (daw., z łac.) — oburzenie. [przypis edytorski]

indygnacja (z łac.) — słuszne oburzenie. [przypis edytorski]

indygnować się (z łac.) — oburzać się. [przypis edytorski]

indygo — cenny niebieski barwnik wyrabiany z indygowców, krzewów rosnących na Półwyspie Indyjskim. [przypis edytorski]

indygo — naturalny niebieski barwnik wytwarzany z indygowców, krzewów rosnących na Płw. Indyjskim. [przypis edytorski]

Close

* Loading