Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175401 przypisów.
przyjechał (…) do obozu — 8 sierpnia. [przypis redakcyjny]
Przyjechał tu do nas Włodzio Tetmajer — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Włodzimierz Tetmayer (rys. S. Wyspiański). [przypis edytorski]
przyjechał z Jerozolimy starszy — poprawione z zaczętego słowa: młod(szy). [przypis redakcyjny]
przyjemną i pożyteczną — aluzja do tytułu pierwszego polskiego czasopisma literackiego, „Zabawy Przyjemne i Pożyteczne” (wyd. 1770–1777), nieoficjalnego organu „obiadów czwartkowych”, cotygodniowych spotkań intelektualistów polskich u króla Stanisława Augusta Poniatowskiego; John Locke był w tym tygodniku wzmiankowany i cytowany pięciokrotnie. [przypis edytorski]
przyjemniej jak w sztukach — dziś popr.: przyjemniej niż. [przypis edytorski]
przyjena (gw.) — przyjęła. [przypis edytorski]
przyjeżdżał z frontu — trwającej wówczas wojny polsko-bolszewickiej (1919–1920). [przypis edytorski]
przyjęcie pewnej odrębnej „duchowej przyczynowości” — Jest to nader zrozumiałe, że do przypuszczenia takiego jest się bardzo łatwo skłonnym. Któż nie ma np. przy czytaniu niniejszej książki, przechodząc z jej pierwszej części do drugiej, uczucia, że każda z nich traktuje o czymś zgoła odmiennym! Że w tamtej chodzi o związki zewnętrzne, w tej o wewnętrzne. [przypis autorski]
Przyjęli go tam — oligarchowie, którzy zagarnęli władzę po zwycięstwie Lacedemończyków nad Ajgospotamoj. W każdym mieście oligarchia sprzyja Sparcie, demokracja trzyma z Ateńczykami. [przypis tłumacza]
Przyjęliśmy poprzednio, że poza „złym duchem” tkwi Mefistofeles. Tłumaczenie to jest sporne. Inni mówią, że to złe sumienie Małgosi. Nie — jest to, oczywiście, niesłusznie, tak samo jest Mefistofeles złą żądzą Fausta; czym byłby diabeł, gdyby godził tylko na zewnątrz? Nie powie on człowiekowi niczego, czego by sobie człowiek sam nie powiedział. Ale poeta, idąc za wielką, obiektywną poezją ludzkości, stawia złego ducha poza człowiekiem, jako kusiciela obok Fausta, a tutaj, jako oskarżyciela obok Małgosi, albo raczej poza nią, i każe mu podszeptywać jej słowa, które sam słyszy w swym wnętrzu. Nic można jednak pominąć wskazówek scenicznych: nasza scena skomponowaną została jako dialog, a nie jako monolog, jakkolwiek Małgosia sama do złego ducha nie przemawia i jakkolwiek nie pojmuje jego słów jako przychodzących z zewnątrz; jest w niej coś w rodzaju wizji sądu ostatecznego, na którym, według pojęć Kościoła, staje szatan w charakterze oskarżyciela duszy. Czy ten zły duch to Mefistofel? Niekoniecznie; szatan w wielu występuje postaciach. Nic nam jednak nie przeszkadza, abyśmy to pojmowali w ten sposób; zgadza się to z jego rolą: przedstawiając jej winy, chce ją doprowadzić do rozpaczy, co mu się też udaje, ale co równocześnie taki odnosi skutek, że, odczuwając zgrozę przed swoim czynem, rozłącza się ze złem na wieki. — Ale dlaczego Goethe nie nazywa go wtedy po imieniu? — Ponieważ przedstawia go zamaskowanego; do kościoła przychodzi Mefistofel incognito; w kuchni czarownic występuje jawnie jako imć pan szatan. A mowa jego dopasowuje się naturalnie do celu: straszy on Małgosię właśnie przypominaniem jej dawnej czystości i niewinności. Zresztą nie chcę się z nikim sprzeczać o utożsamianie „złego ducha”. [przypis autorski]
przyjętem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników i imiesłowów przym. r.n.; dziś tożsama z r.m.: przyjętym. [przypis edytorski]
przyjm — dziś popr. forma trybu rozkazującego: przyjmij. [przypis edytorski]
przyjm — dziś popr.: przyjmij. [przypis edytorski]
przyjmał — dziś popr. forma: przyjmował. [przypis edytorski]
przyjmcie — dziś popr.: przyjmijcie. [przypis edytorski]
przyjmi — dziś popr. forma trybu rozk.: przyjmij. [przypis redakcyjny]
przyjmi — starop. forma rozkaźnika z końcówką –i, częsta w zabytkach w. XIV i XV. [przypis redakcyjny]
przyjmie ją właściciel jej — „[Właściciel zaakceptuje] przysięgę”, Raszi do 22:10 [2]. [przypis tradycyjny]
przyjmiecie daninę Moją — „Powiedzieli nasi mędrcy: mowa tu o trzech daninach. Jedna to beka [czyli pół szekla] od głowy, z tego zrobiono podstawki [słupów Przybytku]. […] Następna to danina na ołtarz: beka od głowy [dawana] do kasy, aby nabywać za to [zwierzęta i produkty] na wspólne ofiary, a kolejna to danina na Przybytek, dobrowolna, od każdej osoby”, zob. Raszi do 25:2 [4]. [przypis tradycyjny]
przyjmieć — przyjmie cię. [przypis edytorski]
Przyjmij (…) w dani. — Sposób „zemsty”, jaki obiera Alcest, czyni zeń w tej chwili figurę zdecydowanie komiczną, nie licząc, że jest mocno niedelikatnym wobec Elianty. Ale natury takie jak Alcest niewiele się liczą z psychologią drugich. [przypis tłumacza]
Przyjmijcież tedy nie to, co moje, lecz to, co wasze istotnie; ceńcie pod wagą nie zdolność pracownika, lecz złoto szczere, nie na naczynie wzgląd miejcie, lecz wino, którym się napełnia. — w oryginale fragment ten jest trójwierszem. [przypis edytorski]
przyjmijże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
przyjmiż (starop. forma) — daw. forma trybu rozk. z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; dziś: przyjmijże, przyjmij koniecznie. [przypis edytorski]
przyjmować do łona — przytulać. [przypis edytorski]
przyjmować udział (daw.) — brać udział. [przypis edytorski]
przyjmował z niewzruszoną flegmą nowych panów, nowe rządy, nowe wiary, jakie mu po kolei narzucano — o jedynej większej akcji łotewskiej „Zemgoły” opowiada ruski latopis pod r. 1107: zwyciężyli wtedy wszystkich braci Wsiesławiczów i z drużyny ich zabili 9000 (liczba wydaje się znacznie przesadzoną). W 80 lat później, gdy biskup Meinhard i jego Liwowie gród Ikeskolę (Uexküll) murowali, napadli Zemgoły warownię i, nieświadomi murarskiego kunsztu, prostym zarzucaniem powrozów na mury kamienie ich do Dźwiny ściągnąć chcieli. Roku 1215 Estowie, wracając z wycieczki, pojmali właśnie letgolskiego Talibalda, który kryjówkę leśną przedwcześnie był opuścił, i piekli go u ognia, aby wydał pieniądze; gdy ten część tylko im wskazał, piekli go dalej, na co on: „bym wam wszystkie pieniądze, własne i synów moich, wskazał, przecież mnie zamęczycie” — więc im nic więcej nie wyjawił. I upiekli go żywcem, jak rybę. Synowie, mszcząc ojca, splądrowali wsie Estów, paląc je i piekąc żywcem wszystkich jeńców, dzieci zaś i niewiasty, bydło i konie uprowadzali; żadna kryjówka leśna nie uszła ich baczności. Niebawem sami synowie Talibalda więcej niż stu znaczniejszych Estów na pamiątkę ojca lub żywych spalili lub w inny sposób okrutnie zamęczyli; pomagała im reszta Łotwy i wyplenili ziemicę z ludzi i pokarmu. Jak na Litwie, tak i u Łotwy decydowały o wszystkim wyrocznie losów; wojnę wypowiadali rzucaniem dzid; sojusze utwierdzali na miecze; napad nieprzyjaciół udaremniali stawianiem żelaznych łapek itd. [przypis redakcyjny]
przyjmujem — dziś popr. forma 2 os. lm cz.ter.: przyjmujemy. [przypis edytorski]
przyjmuję — jako dobrą wróżbę. [przypis tłumacza]
Przyjmuję wróżbę i czekam jej spełnienia (fr. J’en accepte l’augure et j’ose l’espérer) — cytat ze sztuki Cynna (Cinna ou la Clémence d’Auguste) Pierre'a Corneille. [przypis edytorski]
Przyjmuję, że ludzie doszli do tego punktu… — ujęcie w formie supozycji przyczyn, które skłoniły ludzi do zawarcia umowy społecznej, stwierdza raz jeszcze, że Russo daleki był od zamiaru, by przedstawiać umowę jako fakt historyczny. Nie interesuje go rzeczywisty przebieg tego procesu, nie śledzi za empirycznymi dowodami prawdziwości swych twierdzeń. Dla jego celu wystarcza mu przyjęcie za przesłankę takiego właśnie stanu ludzkości. A tego rodzaju przesłanka, niemająca wcale charakteru hipotezy odnoszącej się do historycznej rzeczywistości, potrzebna mu jest do uzasadnienia racjonalności umowy. Umowa, jeśli ma obowiązywać, musi być rozumna i musi wypływać z rozumnych pobudek. [przypis tłumacza]
przyjść (daw.) — tu: dojść. [przypis edytorski]
przyjść do czegoś (daw.) — zdobyć coś, zyskać; tu: jakeście do niej przyszli: jak ją dostaliście. [przypis edytorski]
przyjść do czubów — dojść do bitki, do walki. [przypis edytorski]
przyjść do skutku — dziś popr.: dojść do skutku. [przypis edytorski]
przyjść do sprawy (daw.) — sprawić, czyli wyrównać szyk. [przypis edytorski]
przyjść w pomoc — dziś popr.: przyjść z pomocą. [przypis edytorski]
przyjść w sukurs — przyjść na pomoc. [przypis edytorski]
przyjść w sukurs — przyjść z pomocą. [przypis edytorski]
przykaza (daw.) — przeszkoda. [przypis edytorski]
przykazanie miłości. Masz kochać! Musisz! A to znaczy: znosić wszystko, wierzyć we wszystko, być cierpliwym i łagodnym, nie być pysznym, nadętym, okazywać szacunek, nie zazdrościć, nie próbować szukać… — parafraza tekstu z biblijnego listu św. Pawła do Koryntian, 1 Kor 13:4-7. [przypis edytorski]
przykazanie mistrza naszego etc. — Dz 15, 29. [przypis edytorski]
przykazań — hebr. מִצְוֹתַי (micwotaj) to odnosi się do przykazań, które nawet gdyby nie były zapisane w Torze, warte są przestrzegania, ze względu porządek społeczny, jak np. zakaz grabieży czy rozlewu krwi, zob. Raszi do 26:5. [przypis edytorski]
przykaż im ciszą — nakaż im milczenie. [przypis edytorski]
przyklaskiwa — dziś popr. forma: przyklaskuje. [przypis edytorski]
przyklęknął, chwycił w dłoń piasku — zwyczaj ludowy kazał przysięgać w ten właśnie sposób. [przypis redakcyjny]
Przykład Cyrusa (…) — por. Ksenofont, Cyropaedia [Wychowanie Cyrusa], VIII, 9–11. [przypis tłumacza]
przykład podany przez Apiona, który miał być jego naocznym świadkiem (…) niejaki Androdus (…) — dzieło Apiona zaginęło, przykład znamy z przytoczenia przez Aulusa Gelliusa: Noctes Atticae (Noce attyckie), V, 14; por. też: Seneka, O dobrodziejstwach, II, 19. Bohater opowieści bardziej znany jest pod imieniem Androkles lub Androclus, wg późniejszego dzieła: Elian Klaudiusz, O właściwościach zwierząt, VII, 48. [przypis edytorski]
Przykład taki zawziętości daje Agaton — Mowa tu o znanej nam tylko z urywków tragedii Agatona Telefos. [przypis tłumacza]
przykład — tu: broń, strzelby. [przypis redakcyjny]
przykład Uriasza Hetejczyka — 2 Sam. [przypis edytorski]
przykładać — przybijać do lądu. [przypis redakcyjny]
przykładem filozofa Biona (…) — por. Diogenes Laertios, Życie Biona [w:] Żywoty i poglądy słynnych filozofów, IV, 46. [przypis tłumacza]
przykładka (daw.) — dokładka. [przypis edytorski]
przykładne życie swoją nauką moralną — Wycieczka przeciw szerokiej tolerancji jezuitów w rzeczach moralności (Prowincjałki). [przypis tłumacza]
przykładu Cezara, który (…) nakazał (…) aby starali się kaleczyć w twarz — Plutarch, Gajusz Juliusz Cezar, 45 [w:] Żywoty sławnych mężów. [przypis tłumacza]
przykłady — dziś popr. forma N.lm: przykładami. [przypis edytorski]
Przykłady łagodności i dobroci Cezara (…) niegodziwej sprawie — prawie wszystkie rysy tyczące Cezara w tym rozdziale zaczerpnął Montaigne ze Swetoniusza: Boski Juliusz ([w:] Żywoty cezarów). Toż samo następujący rozdział XXXIV oparty jest na wzmiankowanym dziele Swetoniusza oraz na własnych pismach Juliusza Cezara, zwłaszcza O wojnie galijskiej. [przypis tłumacza]
przykłady (starop. forma) — (między) przykładami. [przypis edytorski]
przykłady (starop. forma) — [za] przykładami. [przypis edytorski]
przykłonniejszy (starop.) — [forma lm:] skłonniejsi. [przypis redakcyjny]
przykłonny — skłonny; chętny. [przypis edytorski]
przykłonny (starop.) — skłonny. [przypis redakcyjny]
przykop a. przykopa (starop.) — rów. [przypis edytorski]
przykop (daw.) — rów biegnący wzdłuż czegoś, tutaj: grządek. [przypis redakcyjny]
przykop — rów biegnący wzdłuż czegoś; także: wał ziemny. [przypis edytorski]
przykopa — rów a. wał ziemny biegnący wzdłuż czegoś (np. drogi, miedzy oddzielającej pola itp.). [przypis edytorski]
przykopa (starop.) — rów. [przypis edytorski]
przykowywam — dziś popr. forma: przykuwam. [przypis edytorski]
przykrać, przykreć — konstrukcje z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć; znaczenie: bardzo przykre. [przypis edytorski]
przykre wrażenie robi na osiadłego tutaj Europejczyka — dziś popr.: przykre wrażenie robi na osiadłym tutaj Europejczyku. [przypis edytorski]
Przykro jest znajdować się w wyjątku od reguły — Reguła głoszona przez przeciwników, iż od czasu utrwalenia Kościoła nie dzieją się już cudy. [przypis tłumacza]
przykrość odejmować (starop.) — usuwać przykrość (tzn. czynić przyjemnym). [przypis edytorski]
przykrócić cugle a. ściągnąć cugle — zdyscyplinować, ukrócić swobodę (pierwotnie: w odniesieniu do konia). [przypis edytorski]
przykrócić cugli — zdyscyplinować; ukrócić samowolę. [przypis edytorski]
przykrszy (daw. forma) — bardziej przykry. [przypis redakcyjny]
przykrszy (starop. forma) — przykrzejszy. [przypis redakcyjny]
przykrszy (starop. forma) — stopień wyższy od przykry, zamiast: przykrzejszy. [przypis redakcyjny]
przykrymi utarczki (daw. forma) — dziś: przykrymi utarczkami. [przypis edytorski]
przykrzyć (daw.) — nudzić się, odczuwać zniechęcenie. [przypis edytorski]
przykrzyć (daw.) — przykro coś odczuwać, nudzić się. [przypis edytorski]
przykrzyć (gw.) — przykro coś odczuwać, nudzić się. [przypis edytorski]
przykrzyć się komuś — naprzykrzać się komuś, dokuczać komuś. [przypis edytorski]
przykrzyć się — nudzić. [przypis edytorski]
przykrzyć się — nudzić się. [przypis edytorski]
przykrzyć się — stać się dokuczliwym, męczącym. [przypis edytorski]
przykrzyć się (starop.) — stać się przykrym komu; nudzić się. [przypis edytorski]
przykrzyć sobie coś (przestarz.) — znosić coś niechętnie, być czymś znudzonym. [przypis edytorski]
przykrzyć sobie (daw.) — z przykrością, niechętnie znosić coś. [przypis edytorski]
przykucły — dziś raczej: przykucnięty. [przypis edytorski]
przykułać — przykuła cię (jednocześnie w tej konstrukcji cząstka -ć pełni funkcję partykuły wzmacniającej). [przypis edytorski]
przylatać (daw.) — przylatywać. [przypis edytorski]
przylatał — dziś popr.: przylatywał. [przypis edytorski]
przylatam — dziś popr. forma 1 os. lp cz.ter.: przylatuję. [przypis edytorski]
przylądek Aguila — zapewne Punta de s'Àguila, niewielki przylądek w zach. części płd. wybrzeża wyspy Formentera, najbardziej na płd. wysuniętej z dużych wysp archipelagu Balearów. [przypis edytorski]
Przylądek Biały — przylądek na zach. brzegu Afryki, w dzisiejszej Mauretanii. [przypis edytorski]
Przylądek Boyador, właśc. Przylądek Bojador a. Ras Budżdur — przylądek na zach. brzegu Afryki, w pobliżu miasta Budżdur. [przypis edytorski]
Przylądek Corrientes — tu: skalisty przylądek w Argentynie na 38°01' szer. południowej, na terenie ob. miasta Mar del Plata, pomiędzy plażami Chica i Varese; najbardziej wysunięty na południowy zachód punkt prowincji Buenos Aires. [przypis edytorski]
Przylądek Dieżniowa — przylądek leżący na wschodnim krańcu Półwyspu Czukockiego w granicach Rosji kontynentalnej. [przypis edytorski]
Przylądek Dobrej Nadziei — przylądek w płd. Afryce. [przypis edytorski]
