Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żeglarskie

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 5756 przypisów.

lady Makbet — postać z dramatu Makbet autorstwa Williama Shakespeare'a (1564–1616); żona tytułowego bohatera, która nakłania go do królobójstwa w celu przejęcia władzy w Szkocji. [przypis edytorski]

lady Makbet — postać z dramatu Makbet autorstwa Williama Shakespeare'a (1564–1616); żona tytułowego bohatera, która nakłania go do zabicia króla Duncana w celu przejęcia władzy w Szkocji. [przypis edytorski]

lady (z ang.) — angielski tytuł szlachecki kobiet; też: elegancka i dystyngowana kobieta. [przypis edytorski]

Laertiada — przydomek Odyseusza (syn Laertesa). [przypis edytorski]

Laertiada — syn Leartesa, tj. Odyseusz. [przypis edytorski]

Laertiades (mit. gr.) — syn Laertesa, tj. Odyseusz a. Ulisses, bohater Iliady i Odysei Homera, słynny ze sprytu. W czasie wojny trojańskiej i długiej podróży powrotnej wielokrotnie podstępem ratował się z opresji, był też pomysłodawcą konia trojańskiego, dzięki któremu Grecy zwyciężyli Trojańczyków. [przypis edytorski]

Laertiades (z gr.) — syn Laertesa. [przypis edytorski]

Laertyd — syn Laertesa. [przypis edytorski]

laesio (łac.) — ujma. [przypis redakcyjny]

laesionem (łac.) — obrazę. [przypis redakcyjny]

Laetius (…) honestum (łac.) — „Dobry czyn cieszy więcej, im nasz trud był większy” (Lucanus, Pharsalia, IX, 404; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

Laetus (…) curare (łac.) — „Serce me rade temu, co dziś widzę:/ Co przyszłość kryje, wstręt mi śledzić za tym!” (Horatius, Odae, II, 16, 25; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

Lärkstaden — część dzielnicy Östermalm w śródmieściu Sztokholmu. [przypis edytorski]

lästige Ausländer (niem.) — uciążliwi cudzoziemcy. [przypis edytorski]

lafa (daw.) — pensja. [przypis edytorski]

lafa (daw.) — pensja; żołd. [przypis edytorski]

lafa — daw. płaca, żołd. [przypis edytorski]

lafa (daw., z niem.) — żołd, płaca. [przypis edytorski]

Lafargue, Paul (1842–1911) — francuski filozof marksistowski, socjalistyczny działacz i teoretyk, lekarz; jeden z założycieli Francuskiej Partii Robotniczej, zięć Marksa. [przypis edytorski]

Lafayette — długa ulica, prowadząca z dworca północnego (przy placu de Roubaix), na którym wysiadł Wokulski, w kierunku Grand Hotelu. Przecina ją bulwar Magenta (zbudowany za rządów Napoleona III). [przypis redakcyjny]

Lafayette, Joseph (1757–1834) — liberalny polityk fr., dowódca wojskowy, wolnomularz; stopień generała zyskał jako uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, podczas której dowodził armią w stanie Wirginia i odbierał w 1781 r. kapitulację wojsk ang. po oblężeniu Yorktown; po powrocie do Francji jako jeden z nielicznych przedstawicieli arystokracji (posiadał tytuł markiza) poparł Wielką Rewolucję Francuską, był dowódcą Gwardii Narodowej; pozostawał jednak w opozycji polit. w stosunku do jakobinów, w związku z czym musiał opuścić na jakiś czas kraj, by powrócić po objęciu władzy przez Napoleona Bonaparte; ponownie był dowódcą wojsk rewolty w czasie rewolucji 1830 r.; popierał również niepodległościowe dążenia Polaków, a podczas powstania listopadowego usiłował zorganizować pomoc finansową i wojskową dla powstańców. [przypis edytorski]

Lafayette, Marie-Joseph de (1757–1834) — fr. polityk, liberał i dowódca wojskowy, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Rewolucji Francuskiej i rewolucji lipcowej; podczas Restauracji należał do liberalnych członków Izby Deputowanych. [przypis edytorski]

Lafayette, Marie-Joseph de (1757–1834) — francuski polityk, liberał i dowódca wojskowy, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Rewolucji Francuskiej i rewolucji lipcowej; podczas Restauracji należał do liberalnych członków Izby Deputowanych. [przypis edytorski]

Lafenestre, Georges (1837–1919) — francuski poeta, krytyk sztuki i historyk sztuki; konserwator muzeum w Luwrze, członek Akademii Sztuk Pięknych Instytutu Francji. [przypis edytorski]

Laffite, właśc. Jacques Laffitte (1767–1844) — dyrektor Banku Francji, polityk. [przypis edytorski]

Laffitte, Jacques (1767–1844) — dyrektor Banku Francji, polityk. [przypis edytorski]

lafirynda (obelż.) — kobieta lekkich obyczajów, ladacznica. [przypis edytorski]

lafirynda (obelż.) — kobieta lekkich obyczajów, ladacznica. [przypis edytorski]

Laflotte, były przedstawiciel rządu w Wenecji — w rzeczywistości Laflotte pełnił tę funkcję we Florencji. [przypis edytorski]

Lafonten, właśc. Jean de La Fontaine (1621–1695) — bajkopisarz fr., jeden z czołowych przedstawicieli klasycyzmu. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — francuski poeta-symbolista, inicjator wiersza wolnego. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — francuski poeta, symbolista. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — francuski poeta z kręgu symbolistów, jeden z twórców wiersza wolnego. Eksperymentował z językiem wzorem Artura Rimbauda. Inspirował się buddyzmem i filozofią niemiecką, zwłaszcza pesymizmem Schopenhauera i teorią nieświadomości Hartmanna. Jego twórczość wywarła duży wpływ na wczesne utwory T.S. Eliota, a pośrednio również na dwudziestowieczny klasycyzm. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — francuski poeta z kręgu symbolistów, jeden z twórców wiersza wolnego; eksperymentował z językiem wzorem Artura Rimbauda; inspirował się buddyzmem i filozofią niemiecką, zwłaszcza pesymizmem Schopenhauera i teorią nieświadomości Hartmanna. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — poeta fr., symbolista; urodzony w Urugwaju; po pierwszych publikacjach zyskał protekcją Paula Bourgeta, wydawcy czasopisma „La vie moderne”; w l. 1881–1886 przebywał w Berlinie, pełniąc nieformalnie funkcję doradcy kulturalnego cesarzowej Augusty (por. wyd. pośmiertnie 1922: Berlin, la cour et la ville); autor tomów poetyckich: Les Complaintes (1885), L'Imitation de Notre-Dame de la Lune (1886), Le Concile féerique (1886) oraz tomu prozy Les Moralités légendaires (1887); w 1886 r., powróciwszy do Francji, poślubił ang. poetkę Leah Lee, rok później oboje zmarli na gruźlicę. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — poeta francuski, przedstawiciel symbolizmu. [przypis edytorski]

Laforgue, Jules (1860–1887) — poeta i pisarz fr., przedstawiciel symbolizmu (Les Complaintes, 1885), autor ironicznej prozy, wyszydzającej legendy mistyczne w dziełach neoromantyków (Les Moralites legendaires, 1887); współpracował z berlińskimi czasopismami artystycznymi; krakowskie „Życie” (1899 nr 17/18) pod red. Przybyszewskiego drukowało w tłum. polskim Hamlet, czyli następstwo miłości dziecięcej Laforgue'a. [przypis edytorski]

Lag-baomer — 33. dzień od święta Paschy; jedyny dzień między Paschą a świętem Szawuot, kiedy dozwolone jest zawieranie małżeństwa i można się weselić, albowiem w tym dniu ustała panująca zaraza w kraju, podczas której umarło 24 tysiące uczniów rebego Akiwy; w tym dniu po dzień dzisiejszy urządza się dla młodzieży majówki. [przypis tłumacza]

Lag-baomer — 33. dzień od święta Paschy. Jedyny dzień między Paschą a świętem Szawuot, kiedy dozwolone jest zawieranie małżeństwa i można się weselić, albowiem w tym dniu ustała panująca zaraza w kraju, podczas której umarło 24 tysiące uczniów rebego Akiwy. W tym dniu po dzień dzisiejszy urządza się dla młodzieży majówki. [przypis tłumacza]

laga — laska. [przypis edytorski]

laganum — naleśniki. [przypis redakcyjny]

Lagbomer (hebr.) — właśc. Lag Ba-Omer, Dzień Liczenia Omeru, radosne święto żydowskie przypadające 33 dni po święcie Pesach. [przypis edytorski]

lager a. lagier — niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]

lager — w gwarze obozowej: niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]

lager — z niem. obóz, tu w znaczeniu nazistowski obóz (pracy, koncentracyjny, zagłady). [przypis edytorski]

Lagerältester (niem.) — starszy obozu, najstarszy funkcyjny więzień. [przypis edytorski]

lagerältester — w gwarze obozowej: najstarszy funkcyjny więzień, którym mógł być tylko Niemiec. [przypis edytorski]

lageraltester (z niem.) — starszy obozu, funkcja w samorządzie więźniów. [przypis edytorski]

lagerarzt (z niem.) — lekarz obozowy. [przypis edytorski]

lagerbier (niem.) — lager, piwo jasne pełne, długo leżakowane. [przypis edytorski]

lagerek — zdrobnienie od lager (rodzaj piwa). [przypis edytorski]

Lagerführer (niem.) — skrót od Schutzhaftlagerführer, szef więźniarskiej części obozu. [przypis edytorski]

lagerführer (z niem.) — kierownik obozu. [przypis edytorski]

lagerkapo — w gwarze obozowej więzień-koordynator komand roboczych w obozie. [przypis edytorski]

Lagerlöf, Selma (1858–1940) — pisarka szwedzka. [przypis edytorski]

Lagerlöf, Selma (1858–1940) — szwedzka pisarka, nowelistka i noblistka. [przypis edytorski]

lagier a. lager — niemiecki obóz koncentracyjny. [przypis edytorski]

lagier — osad tworzący w beczkach podczas fermentacji wina. [przypis edytorski]

lagier (starop.) — drożdże winne. [przypis edytorski]

Lagis, lakoński król — Agis, król Sparty. [przypis edytorski]

Lagman (…) zostawił wspomnienie o Wilnie i Trokach — [Zobacz:] Czacki O lit[ewskich] i polsk[ich] prawach, t. I, s. 8; [Michał] Baliński, Hist[oria] Wilna, t. I, s. 50. [przypis autorski]

Lagona edatera — po baskijsku: w twoje ręce, towarzyszu. [przypis tłumacza]

Lagrange, Joseph Louis (1736–1813) — francuski matematyk i astronom; wniósł znaczący wkład w analizę matematyczną, teorię liczb, mechanikę teoretyczną oraz mechanikę ciał niebieskich. [przypis edytorski]

lagrowe szyby — wykonane ze szkła białego, lagrowego. [przypis edytorski]

laguna — płytka zatoka lub zalew, oddzielona od morza przez powstanie piaszczystej mierzei. [przypis redakcyjny]

laguna — płytka zatoka odcięta od otwartego morza. [przypis edytorski]

Lahir — Etienne de Vignoles (1390–1433), znany bardziej pod nazwiskiem La Hire, jeden z przywódców wojsk króla francuskiego Karola VII; nazwiskiem jego ochrzczono we Francji waleta kierowego. Tradycyjne przypisywanie La Hire'owi wynalezienia kart do gry nie jest zgodne z prawdą historyczną. [przypis redakcyjny]

Lahore — miasto na zach. przedgórzu Himalajów, ob. w Pakistanie, w pobliżu granicy z Indiami. [przypis edytorski]

lai — tegul. [przypis edytorski]

laidaras — užtverta vieta ganykloje gyvuliams suginti. [przypis edytorski]

laidokas (lenk.) — nenaudėlis. [przypis edytorski]

laik — dyletant, osoba nie znająca się na rzeczy; dziś popr. forma lm: laicy. [przypis edytorski]

laik — tu: osoba świecka, nienależąca do kleru. [przypis edytorski]

laik — tu: zakonnik bez święceń. [przypis edytorski]

laikowie — [w źródle lajkowie] (tak stale w wyd. poznańskim); [laicy:] niewyświęceni na księży. [przypis redakcyjny]

Laing, Alexander Gordon (1793–1826) — oficer armii brytyjskiej, podróżnik i badacz Afryki Zachodniej; w sierpniu 1826 jako pierwszy Europejczyk dotarł do Timbuktu; został zabity wkrótce po wyruszeniu w drogę powrotną. [przypis edytorski]

laird — szkocki tytuł, określenie posiadacza ziemskiego. [przypis edytorski]

Lais — gr. hetera (towarzyszka), jedna z najbardziej wpływowych kobiet w staroż. Grecji. [przypis edytorski]

Lais — imię słynnych z piękności kurtyzan greckich: Lais z Koryntu (ok. 425 p.n.e.) oraz Lais z Hykkary na Sycylii (zm. 370 p.n.e.). [przypis edytorski]

Lais — imię to nosiły liczne greckie kurtyzany. [przypis edytorski]

laisser aller (fr.) — pozwolić iść; tu: jako termin analogiczny do laisser faire (dosł.: pozwolić działać; nie ograniczać działania). [przypis edytorski]

laisser-aller (fr.) — wyrażenie oznaczające zaniedbanie; odpuścić coś sobie, zaniedbać coś lub kogoś. [przypis edytorski]

laisser faire (fr.) — dosłownie: pozwólcie czynić; leseferyzm to pogląd filozoficzno-ekonomiczny głoszący wolność jednostki w wymiarze społeczno-ekonomicznym, sformułowany przez francuskich fizjokratów, a zrealizowany w XIX w. w Wielkiej Brytanii. [przypis edytorski]

laisser passer (fr.) — dosłownie: pozwólcie przejść; patrz: laissez faire. [przypis edytorski]

laissez-aller (fr.) — pozwólcie iść. [przypis edytorski]