Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
Nam strzelać nie kazano. Wstąpiłem na działo — W zdaniach tych „ja” poetyckie odnosi się do wskazanej w podtytule osoby adiutanta, który na gorąco relacjonuje obserwowane wydarzenia generałowi, przy którym służy w wojsku. Na podstawie informacji autobiograficznych historycy literatury utożsamiają adiutanta z przyjacielem Mickiewicza, również poetą, Stefanem Garczyńskim, który wziął czynny udział w powstaniu listopadowym 1830 r. [przypis edytorski]
Nam trzeba cnót siły, cnót tryumfu, nam trzeba koniecznie cnót szczęścia… — Narcyza Żmichowska, Poganka,Wstępny obrazek. [przypis edytorski]
Nam tua res agitur paries dum proximus ardet (łac.) — Lecz należy spełnić swój obowiązek, gdy płonie najbliższa ściana (tj. granica). [przypis edytorski]
nama (gw.) — nam. [przypis edytorski]
nama — nam (starop. liczba podwójna). [przypis edytorski]
namagać (daw.) — wysilać się. [przypis edytorski]
namalowanemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników i imiesłowów przym. r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: namalowanymi. [przypis edytorski]
Namaszczasz mi głowę olejkiem, mój kielich jest przeobfity — cytat biblijny, Ps 23:5. [przypis edytorski]
namaszczon — namaszczony. [przypis edytorski]
namaz (tur.) — obowiązkowa modlitwa muzułmańska odmawiana pięć razy w ciągu dnia. [przypis edytorski]
Name (niem.) — nazwisko. [przypis edytorski]
namężniejszy (starop. forma) — najmężniejszy. [przypis edytorski]
namężnieyszy (starop. forma) — dziś popr.: najmężniejszy. [przypis edytorski]
namężnieyszy (starop. forma ort.) — dziś: najmężniejszy. [przypis edytorski]
nami — wyraz usunięty w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]
namiecie — dziś popr. forma Msc.lp: namiocie. [przypis edytorski]
namiecie (starop. forma) — dziś Msc.lp: (w) namiocie. [przypis edytorski]
namiecie (starop. forma) — dziś N.lp: (po) namiocie. [przypis edytorski]
namieciech (starop. forma) — dziś N.lm: (w) namiotach. [przypis edytorski]
namiejętnościom — dziś popr.: namiętnościom. [przypis edytorski]
namieniać — dziś popr.: nadmieniać, tj. wspominać. [przypis edytorski]
namienić (daw.) — nadmienić; wspomnieć. [przypis edytorski]
namienić (daw.) — nadmienić, wspomnieć. [przypis edytorski]
namienić (daw.) — wspomnieć. [przypis edytorski]
namienić (daw.) — wymienić, wspomnieć. [przypis edytorski]
namienić — dziś popr.: nadmienić. [przypis edytorski]
namienił — dziś: nadmienił; wspomniał. [przypis edytorski]
namieniłem — dziś: nadmieniłem. [przypis edytorski]
Namiestnictwo — najwyższy urząd administracyjny w Galicji, stworzony w 1849 roku, od 1866 piastowali go wyłącznie Polacy. [przypis edytorski]
namiestnik — osoba sprawująca władzę w zastępstwie lub w imieniu panującego. [przypis edytorski]
namiestnik — osoba sprawująca władzę w zastępstwie panującego. [przypis edytorski]
namiestnikowskim — hebr. משנה (miszne): ‘drugi’. «Drugi z wozów [Faraona], jadący obok jego [rydwanu]», zob. Raszi do 41:43. [przypis edytorski]
namieśnik — dziś: namiestnik. Tu w sensie: osoba pełniąca tę samą funkcję co Lisowski po jego śmierci. [przypis edytorski]
namieśnik — dziś popr.: namiestnik. [przypis edytorski]
namiętnymi krzyki (daw.) — dziś popr. forma N.lm: namiętnymi krzykami. [przypis edytorski]
namiętnymi ruchy (daw.) — dziś popr. forma N.lm: (…) ruchami. [przypis edytorski]
namiotach — «W namiocie Szema i w namiocie Ebera», czyli w miejscach nauki Tory, zob. Raszi do 25:27. [przypis edytorski]
namiotka (daw.) — woalka a. welon. [przypis edytorski]
namiotu Jakuba — «To był też namiot Racheli, gdyż Jakub przebywał stałe z nią», zob. Raszi do 31:33. [przypis edytorski]
namioty (starop.) — dziś B.lm: (między) namiotami. [przypis edytorski]
namitka — chusta osłaniająca głowę, czoło i szyję, noszona daw. przez kobiety. [przypis edytorski]
namitka — chusta osłaniająca szyję i podbródek, wiązana na czubku głowy, noszona daw. przez kobiety; podwika. [przypis edytorski]
namitka — kobiece nakrycie głowy, chusta okrywająca całą głowę wraz z czołem i ramionami. [przypis edytorski]
namniej (starop.) — dziś: najmniej. [przypis edytorski]
namniej (starop. forma) — dziś popr.: najmniej. [przypis edytorski]
namniej (starop. forma) — najmniej. [przypis edytorski]
namniej (starop. forma) — najmniej; tu: ani trochę. [przypis edytorski]
namniej (starop.) — najmniej. [przypis edytorski]
namniejsza (starop. forma) — dziś: najmniejsza. [przypis edytorski]
namniey (starop. forma) — najmniej. [przypis edytorski]
namo (gw.) — nam. [przypis edytorski]
namocniejszy (starop. forma) — najmocniejszy. [przypis edytorski]
namorzyny — przybrzeżne lasy i zarośla słonowodne. [przypis edytorski]
namówić pana Haraburdy — dziś z B.: namówić pana Haraburdę. [przypis edytorski]
namówiemy (daw. forma) — dziś: namówimy. [przypis edytorski]
namówił (…) Haraburdy — dziś z B.: namówił Haraburdę. [przypis edytorski]
namy (gw.) — nami. [przypis edytorski]
namykać poły — zamknąć dolne fragmenty rozpiętego płaszcza. [przypis edytorski]
namyślać się nad Rubikonem — nawiązanie do wydarzenia historycznego, kiedy w styczniu 49 p.n.e. Juliusz Cezar, wypowiadając słowa „Kości zostały rzucone”, przekroczył ze swoim legionem rzekę Rubikon, stanowiącą granicę Italii, do której wodzom rzymskim nie wolno było wkraczać z armią; przekroczenie Rubikonu na czele wojska stanowiło jawne przeciwstawienie się legalnej władzy Senatu i wszczęcie wojny domowej. [przypis edytorski]
namyśliwać się (starop. forma) — dziś popr.: namyślać się. [przypis edytorski]
Nana Sahib, właśc. Dundhu Panth (1824–1859) — indyjski arystokrata, jeden z przywódców ogólnoindyjskiego powstania przeciwko władzy brytyjskiej w Indiach, zwanego powstaniem sipajów; przewodził powstaniu w Cawnpore, po pokonaniu jego sił przez wojska brytyjskie, które odbiły miasto w lipcu 1857, uciekł do Nepalu. [przypis edytorski]
nanauczeńszy (starop. forma) — najbardziej uczony. [przypis edytorski]
Nancy — miasto we wsch. Francji, ośrodek administracyjny regionu Lotaryngia. [przypis edytorski]
naniebespieczniejszy (starop.) — dziś popr.: najbezpieczniejszy. [przypis edytorski]
naniecić — dziś: rozniecić. [przypis edytorski]
naniecić, rozniecić — rozpalić. [przypis edytorski]
naniecili chrustu — rozpalili ognisko z chrustu. [przypis edytorski]
nanizać — nawlec na nić (sznurek itp.). [przypis edytorski]
nanizać — nawlec na nić (sznurek itp.). [przypis edytorski]
nanizany — nawleczony. [przypis edytorski]
Nankin — miasto we wsch. Chinach nad rzeką Jangcy. [przypis edytorski]
nankin — rodzaj tkaniny bawełnianej o gęstym splocie płóciennym (tj. wątek i osnowa przeplatają się naprzemiennie, równomiernie, każda nić z każdą), z której od XIX w. wykonywano bieliznę i męskie spodnie (pierwotnie o barwie jasnożółtej); nazwa jest eponimem i pochodzi od chińskiego miasta Nankin. [przypis edytorski]
nankin — tkanina bawełniana o gęstym splocie. [przypis edytorski]
nankinowy — wykonany z nankinu, tj. gęstego płótna bawełnianego, o barwie brązowożółtej z silnym połyskiem. [przypis edytorski]
nankinowy — wykonany z nankinu, tj. gęstego płótna bawełnianego, przeważnie o barwie płowożółtej, z którego od XIX w. wykonywano bieliznę i męskie spodnie. [przypis edytorski]
Nansen, Fridtjof (1861–193) — norweski badacz Arktyki, oceanograf, działacz społeczny. [przypis edytorski]
Nansen, Fridtjof (1861–193) — norweski badacz Arktyki, oceanograf, działacz społeczny; w sierpniu 1921 rezolucją Ligi Narodów mianowany na Urząd Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców Rosyjskich w Europie. [przypis edytorski]
Nansen, Fridtjof (1861–1930) — podróżnik, zoolog, polarnik i dyplomata norweski. W wyprawie do bieguna północnego (1893–1896) dotarł najdalej ze wszystkich dotychczasowych wypraw polarnych. Bieguna jednak nie zdobył. Wyprawa zakończyła się na Wyspie Franciszka Józefa, ok. 1000 km od bieguna północnego. [przypis edytorski]
Nansen, Piotr (ur. 1890) — duński pisarz, dziennikarz i wydawca. Dziennik panny Julii nosi w oryginale tytuł Julies Dagbog. [przypis edytorski]
nań — dziś: na niego. [przypis edytorski]
nań — dziś raczej: na niego. [przypis edytorski]
nań — inaczej: na niego. [przypis edytorski]
nań — na niego. [przypis edytorski]
nań — skrócone: na niego. [przypis edytorski]
nań (starop. forma) — na niego. [przypis edytorski]
nań (starop.) — skrót od: na niego. [przypis edytorski]
nań (starop.) — skrót od: na niego. [przypis edytorski]
naodziać (neologizm) — przyodziać, ubrać. [przypis edytorski]
naodziane zielą — odziane zielenią. [przypis edytorski]
naokoło — w oprac. J. Czubka: na okół. [przypis edytorski]
naokół (daw.) — naokoło. [przypis edytorski]
naokół — dziś: dookoła, wokół. [przypis edytorski]
naokół — dziś: naokoło. [przypis edytorski]
naonczas (daw.) — naówczas, natenczas. [przypis edytorski]
naonczas (daw.) — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
naonczas — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
naonczas — wtedy. [przypis edytorski]
naospalszy (starop. forma) — dziś: najospalszy; najpowolniejszy. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś: na ostatek; ostatecznie, w końcu. [przypis edytorski]
naostatek (starop. forma ort.) — dziś: na ostatek; w końcu, ostatecznie. [przypis edytorski]
