Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | czeski | dopełniacz | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | islandzki | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | regionalne | rosyjski | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 24143 przypisów.
portionem (łac.) — cząstkę. [przypis redakcyjny]
portionem (łac.) — części. [przypis redakcyjny]
portiunculam in oboedientia (łac.) — garstkę w posłuszeństwie. [przypis redakcyjny]
portki — spodnie z prostej materii, z partu. [przypis redakcyjny]
portorium (łac.) — opłata portowa. [przypis redakcyjny]
portret Beatrix Cenci — w czasach Stendhala niesłusznie uważano ten obraz Guida Reni (1575–1642) za portret Beatrix Cenci, przedstawia on bowiem Sybillę z Samos. [przypis redakcyjny]
portret lorda Grama, który znajduje się w rękopisie — dołączone na osobnej karcie. [przypis redakcyjny]
portwein (z niem.) — czerwone mocne wino portugalskie. [przypis redakcyjny]
portyk Pałacu Dożów — brama wejściowa najpiękniejszego pałacu w Wenecji (z XV w.), zbudowana z kolorowego marmuru; odznacza się bogatą ornamentyką. [przypis redakcyjny]
portyk — zew. część budowli wysunięta ku przodowi albo wgłębiona, otwarta z jednej strony, z rzędem kolumn lub filarów, odsłaniająca główne wejście. [przypis redakcyjny]
portyra — portiera. [przypis redakcyjny]
portyra — portiera, zasłona drzwi. [przypis redakcyjny]
poruczać (starop.) — oddawać pod opiekę, polecać. [przypis redakcyjny]
porucznik, chorąży, namiestnik — oficerowie niższych stopni. [przypis redakcyjny]
poruczyć (daw.)— powierzyć. [przypis redakcyjny]
Poruszono niekiedy sumienie publiczne na korzyść prawa i kazano przysięgać, że się go będzie przestrzegało — Sekstyliusz twierdził, że poprzysiągł go dochować (Cic.). [przypis redakcyjny]
Porwoniście (…) śmierci — niech was śmierć porwie. [przypis redakcyjny]
porywać — tu: porywać z bronią w ręku. [przypis redakcyjny]
poryżać (daw.) — rżeć kilka razy. [przypis redakcyjny]
poryżać — rżeć (o koniu), grozić. [przypis redakcyjny]
„Porządek panuje w Warszawie” (…) około roku 1832 — Słowa te wypowiedział w Izbie Deputowanych ówczesny minister spraw zagranicznych Francji na wieść o kapitulacji Warszawy 8 września 1831. [przypis redakcyjny]
porządkiem wspacznym — wbrew zwykłemu porządkowi. [przypis redakcyjny]
porządny a. rządny — tu: praworządny. [przypis redakcyjny]
porządny (daw.) — sprawnie rządzony. [przypis redakcyjny]
porze — pruje. [przypis redakcyjny]
porze się — przedziera się. [przypis redakcyjny]
porzem — przeorywamy, prujemy. [przypis redakcyjny]
porzucić (…) duszę — umrzeć. [przypis redakcyjny]
Posadziłeś… nie nagorzej — tj. na miejscu bliskim gospodarza. [przypis redakcyjny]
posag — majątek wnoszony mężowi przez żonę przy zawieraniu małżeństwa. [przypis redakcyjny]
posądzać — [tu:] sądzić. [przypis redakcyjny]
posąg Apollina — Apollo: w greckiej mitologii starożytnej bóg słońca i sztuk pięknych, zwykle przedstawiany w sztuce jako idealnie piękny młodzieniec. [przypis redakcyjny]
posąg Mojżesza — rzeźba Michała Anioła. [przypis redakcyjny]
posąg paryjski — posąg z marmuru paryjskiego. [przypis redakcyjny]
poseł — poseł kurfirsta Wilhelma, Jan Hoverbeck. [przypis redakcyjny]
posesja — tu: dzierżawa; dosł. posiadanie, w odróżnieniu od własności; posesją — dziś popr. forma B. lp: posesję. [przypis redakcyjny]
posesją — [forma B.lm r.ż.:] posiadanie. [przypis redakcyjny]
posesor — tu: dzierżawca. [przypis redakcyjny]
posiadalne — posiadane (użytkowane). [przypis redakcyjny]
Posiadamy orędzie Chilperyka, wnuka Klodwigowego, który się skarży, że prawie wszystkie jego dobra przeszły do kościołów — To stało się przyczyną, że unieważnił testamenty sporządzone na rzecz kościołów, a nawet dary swego ojca: Gontran przywrócił je i uczynił nawet nowe dary. [przypis redakcyjny]
posiedź (daw.) — później. [przypis redakcyjny]
posiężne (daw.) — zamach. [przypis redakcyjny]
positive — twierdząco, pomyślnie [pomyślnie, pozytywnie to w ang.: positively, we fr.: positivement; ang. positive jako przymiotnik oznacza: pozytywny, korzystny, przekonany; zaś jako rzeczownik oznaczy: cecha pozytywna, zaleta]. Od tego wiersza zaczynają się obrazy egipskie i refleksje nimi wywołane, przedstawione przez poetę całkowicie w duchu pseudoklasycznym. Kleiner, Słowacki, t. II, str. 145, twierdzi, że list do Hołyńskiego jest ułożony najbardziej w duchu pseudoklasycznym i przypomina list Mickiewicza do doktora Siemaszki. [przypis redakcyjny]
poskoczny (daw.) — prędki, nierozważny. [przypis redakcyjny]
posła — aresztowanie Bułhakowa 16 sierpnia 1787 przez Turków, doprowadzonych do ostateczności żądaniami i groźbami Rosji. [przypis redakcyjny]
posła, gałąź gdy niesie oliwną — Jeszcze za czasów Danta trwał ten starożytny obyczaj, że posłowie pokoju przychodzili z gałązką oliwną w ręku. [przypis redakcyjny]
posłać przed Abrama — zabić. [przypis redakcyjny]
posłał dziesięć tysięcy wojska — 13 września 1787; wojska było 20 tys. [przypis redakcyjny]
Posłałem Ci (…) „Hermana” — powieść swą pt. Władysław Herman i jego dwór. [przypis redakcyjny]
posłałem ci ostatnią wiadomość o sobie z Aleksandrii — list ten zaginął. [przypis redakcyjny]
posłów czci i chwało, Hermesie! — bystronogi bóg Hermes był przedstawiany zazwyczaj jako poseł bogów. [przypis redakcyjny]
posłuch — straż, czujka. [przypis redakcyjny]
posłuch — straż, czujka. [przypis redakcyjny]
posłuchy (daw.) — straże, patrole. [przypis redakcyjny]
posłuchy (starop.) — czaty. [przypis redakcyjny]
posłuchy — straże, czujki. [przypis redakcyjny]
posłuszna nimfa — Nimfa wodna, zamiast woda; posłuszna rozkazom, zachowująca bieg i kierunek, jaki jej nadać chciano. [przypis redakcyjny]
posoka świnia — krew świńska. [przypis redakcyjny]
posowa — pułap, sklepienie. [przypis redakcyjny]
pospolita rzecz — rzeczpospolita; tu: społeczeństwo. [przypis redakcyjny]
pospolita śmierć (starop.) — [tu:] śmierć wszystkich; [powszechna śmierć]. [przypis redakcyjny]
pospolite wiersze — tj. proste, polegające tylko na akcencie słownym [Wortaccent] w przeciwstawieniu do kunsztownych, rytmicznych strof starożytnych. [przypis redakcyjny]
pospolity (starop.) — powszechny; por. wyraz pokrewny: rzeczpospolita. [przypis redakcyjny]
pospolity (starop.) — powszechny. [przypis redakcyjny]
pospolitym torem — utartą drogą. [przypis redakcyjny]
pospołu (daw.) — razem, wespół (por. rzadko już używany wyraz społem: razem). [przypis redakcyjny]
posponować — lekceważyć. [przypis redakcyjny]
posponując — lekceważyć, mieć za nic. [przypis redakcyjny]
pospólstwo — pospolitowanie się, poufałość. [przypis redakcyjny]
post absoluta vota (łac.) — po oddaniu głosów. [przypis redakcyjny]
post bellum auxilium (łac.) — po skończonej wojnie pomoc. [przypis redakcyjny]
post bellum auxilium (łac.) — po wojnie posiłki. [przypis redakcyjny]
post fata indeplorata (łac.) — po nieopłakanym zgonie. [przypis redakcyjny]
post fata (łac.) — po śmierci. [przypis redakcyjny]
post fata regnantis (łac.) — po śmierci panującego. [przypis redakcyjny]
post fundatam ordinationem (łac.) — po ustanowieniu ordynacji (1601). [przypis redakcyjny]
post funera vivit (łac.) — żyje po śmierci. [przypis redakcyjny]
post multas deliberationes (łac.) — po długich namysłach. [przypis redakcyjny]
Post scriptum — list z 19 kwietnia stanowi dopisek do listu z 24 marca, który Werter wysłał dopiero 19 kwietnia. [przypis redakcyjny]
post sterilem decessum (łac.) — po bezpotomnym zejściu. [przypis redakcyjny]
post tot tantasque procellas (łac.) — po tylu i tak licznych burzach. [przypis redakcyjny]
Postać kochanki pogardzonej biała — wspomnienie Eglantyny Pattey, która kochała się w poecie w Szwajcarii. [przypis redakcyjny]
postanawniejszy (starop.) — dojrzalszy. [przypis redakcyjny]
postanowić (starop.) — ustalić; państwo do końca niepostanowione: [państwo nie do końca ustalone, ustanowione; red. WL]. [przypis redakcyjny]
postanowić — tu: ożenić. [przypis redakcyjny]
postanowić — tu: postawić, umieścić. [przypis redakcyjny]
postanowił uniemożliwić rewolucję, taką jak owa w 1740 roku — mowa tu o powstaniu ludowym w Genui w 1746 r. [które zmusiło Austriaków do opuszczenia zajętego przez nich miasta (wojna o sukcesję austriacką); Red.]. [przypis redakcyjny]
postaw (daw.) — miara długości tkanin, równa 28 łokci, tj. ok. 16 m. [przypis redakcyjny]
postaw — zwój sukna. [przypis redakcyjny]
postawa (starop.) — [tu:] osnowa tkacka. [przypis redakcyjny]
postawa ukazuje rogi — skłonność do awantur, stąd wyrażenie: rogata natura. [przypis redakcyjny]
postawił — wypełniając ślub chocimski, Lubomirski założył w Wiśniczu wspaniały kościół Zbawiciela i klasztor Karmelitów Bosych. [przypis redakcyjny]
postawkami — postępowaniem. [przypis redakcyjny]
postawką (starop.) — po wierzchu. [przypis redakcyjny]
postawki (starop.) — miny. [przypis redakcyjny]
postawki (starop.) — postępki. [przypis redakcyjny]
postawny (starop.) — okazały, wpadający w oczy. [przypis redakcyjny]
postawy (starop.) — postępki. [przypis redakcyjny]
postąpić z włości — tu: ustąpić, porzucić swoją własność. [przypis redakcyjny]
posteritatem (łac.) — potomstwo. [przypis redakcyjny]
