Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | polski
Znaleziono 7261 przypisów.
włodarz (daw.) — tu: pracownik zarządzający robotnikami rolnymi w folwarku. [przypis edytorski]
włodarze a namiestnicy — w oryg. łac. villici ac vicedomini. [przypis edytorski]
włodarz — osoba kierująca robotnikami folwarcznymi w dawnym majątku ziemskim. [przypis edytorski]
włodarzyć — rządzić, gospodarować. [przypis edytorski]
włodarzyć — rządzić. [przypis edytorski]
Włodawa — miasto położone w województwie lubelskim, we wschodniej Polsce. W czasie II wojny światowej, pod koniec września 1939 r., gen. Franciszek Kleeberg utworzył tu tzw. Rzeczpospolitą Włodawską, jeden z ostatnich bastionów niepodległej Polski. [przypis edytorski]
włodyka (daw.) — tu: pan, władca. [przypis edytorski]
włodyka — rycerz, zwłaszcza niemajętny lub bez pełni praw stanowych. [przypis edytorski]
Włodzimiérz, właśc. Włodzimierz I Wielki (zm. 1015) — wnuk księżnej Olgi (890–969), książę kijowski, święty prawosławny i katolicki. [przypis edytorski]
Włodzimierz Łubieński (1824–1849) — przyjaciel Norwida, z którym poznał się w 1845. [przypis edytorski]
Włodzimierz Miarczyński (1879–1846) — aktor. [przypis edytorski]
Włodzimierz — miasto w Rosji, nad rzeką Klaźmą, 200 km na wsch. od Moskwy; mieści się w nim największe więzienie Rosji więzienie centralne, założone w 1783 z rozkazu carycy Katarzyny II. [przypis edytorski]
Włodzimierz Perzyński (1877–1930) — pisarz; współpracował z „Głosem” i „Tygodnikiem Ilustrowanym”; autor m.in. komedii Aszantka (1906). [przypis edytorski]
Włodzimierz Terlikowski (1873–1951) — malarz, związany z École de Paris. [przypis edytorski]
Włodzimierz — tj. rosyjski order św. Włodzimierza. [przypis edytorski]
w łodzi — nawiązanie do mit. gr. i łodzi Charona, przewożącej zmarłych do Hadesu. [przypis edytorski]
włoka (a. włóka) — dwa skrzyżowane kije, na których po skończonej orce ciągnie się pług z pola do domu; por. czasowniki: włóczyć, wlec. [przypis edytorski]
włok — sieć do połowu ryb dennych. [przypis edytorski]
w łono przyjmuje (starop.) — tu: przyjmuje na łono; przytula, tuli, osłania sobą. [przypis edytorski]
włość — majątek, posiadłość, własność. [przypis edytorski]
włość — miejsce zamieszkania, siedziba. [przypis edytorski]
włość — włościanie, chłopi. [przypis edytorski]
włościański — chłopski; należący do mieszkańców wsi. [przypis edytorski]
włościański — chłopski. [przypis edytorski]
włościański (daw.) — chłopski. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop, rolnik. [przypis edytorski]
włościanin (daw.) — chłop; rolnik. [przypis edytorski]
„Włościanin” — pismo dla ludu, wydawane w Krakowie w latach 1869–1879. [przypis edytorski]
włości (daw.) — duży majątek ziemski. [przypis edytorski]
włoście — dziś popr.: włości. [przypis edytorski]
włości — majątek ziemski. [przypis edytorski]
włos angielski — rodzaj piłki do metalu. [przypis edytorski]
włosiana szata — włosiennica, ubranie z gryzącego włosia, często noszone przez pokutników. [przypis edytorski]
włosianka — włosienica, rodzaj tkaniny z włosiem końskim, szorstkiej, służącej do umartwiania ciała. [przypis edytorski]
włosiech — dziś popr. forma N.lm: włosach. [przypis edytorski]
włosiech (starop. forma) — dziś Msc.lp: (po) włosach. [przypis edytorski]
włosień — tu: włosie, wypełnienie obicia mebla. [przypis edytorski]
włosień — włosiennica; ubiór z szorstkiego materiału, stosowany w średniowieczu dla „umartwienia” ciała, co miało być wyrazem lekceważenia (czy wręcz tępienia) cielesnej, materialnej sfery bytu na rzecz gloryfikacji sfery duchowej, niematerialnej. [przypis edytorski]
włosienica — rodzaj tkaniny z włosiem końskim, szorstkiej, służącej do umartwiania ciała. [przypis edytorski]
włosienie (daw.) — włosie. [przypis edytorski]
włosiennica (daw.) — tkanina ze sztywnego włosia. [przypis edytorski]
włosiennica — szorstka szata noszona dawniej na gołe ciało dla umartwienia, pokuty lub z powodu żałoby. [przypis edytorski]
włosiennica — szorstka szata pokutna. [przypis edytorski]
włosiennica — szorstkie ubranie, noszone na gołe ciało w celach pokutnych. [przypis edytorski]
włosiennica — ubiór z szorstkiego materiału noszony na gołym ciele, stosowany w średniowieczu w celu „umartwienia” ciała. [przypis edytorski]
włosiennica — ubranie z gryzącej wełny, używane przez pokutników. [przypis edytorski]
włoski — dziś popr. forma: włoskiej; jest to fonetyczny zapis daw. formy D. z tzw. e pochylonym: włoskiéj. [przypis edytorski]
włoskiej i francuskiej — Burador (Tirso di Molina, hiszp.); dwie sztuki włoskie pt. Il Convitato di pietra; dwie francuskie pt. Le Festin de Pierre (Dorimon, de Villiers). [przypis edytorski]
włoskiej — w autografie Wybickiego widnieje: „włoski”; jest to fonetyczny zapis daw. formy D. z tzw. e pochylonym: włoskiéj; w pierwotnej wersji pieśni wyrazy w tym wersie były ustawione w innej kolejności, a wers tworzył rym dokładny z poprzednim: „Marsz, marsz Dąbrowski,/ Do Polski z ziemi włoski”. [przypis edytorski]
włoskie wojska Rzym na cudzoziemskich, zaciężnych gwardiach papieskich zdobywały — 20 września 1870 armia włoska zajęła Rzym, broniony przez oddziały żuawów papieskich, uformowane z żołnierzy pochodzących z różnych krajów. Zdobycie Rzymu zakończyło proces zjednoczeniowy Włoch, jednocześnie kładąc kres istnieniu Państwa Kościelnego. Rocznica 20 września była włoskim świętem narodowym do 1930, kiedy zostało ono zniesione po podpisaniu traktatów laterańskich i utworzeniu Państwa Miasta Watykan. [przypis edytorski]
Włos mi się jeży, słysząc (…) — błąd logiczny; poprawnie: „włos mi się jeży, kiedy słyszę (…)”. [przypis edytorski]
włos się zdębi — włos staje dęba. [przypis edytorski]
włosy — dziś forma N.lm: włosami. [przypis edytorski]
włosy — dziś popr. forma N.lm: włosami. [przypis edytorski]
włosy złotemi — dziś popr. forma N. lm: złotymi włosami. [przypis edytorski]
włos zdębi się — włos staje dęba. [przypis edytorski]
Włoszy — dziś popr.: Włosi. [przypis edytorski]
w łowy — dziś: na łowy, na polowanie. [przypis edytorski]
w łożnice (daw. forma) — w łożnicy. [przypis edytorski]
włożony (tu daw.) — przyzwyczajony, przyuczony. [przypis edytorski]
włożyć (daw.) — wciągnąć, przyzwyczaić, przyuczyć, wyćwiczyć w czymś. [przypis edytorski]
włożyć się (daw.) — wdrożyć się, przyuczyć się do czegoś. [przypis edytorski]
włożyć się do czegoś — przystosować się, przyuczyć do czegoś. [przypis edytorski]
włożyć się — tu: dostosować się. [przypis edytorski]
włożyć się w coś — przyzwyczaić się do, przywyknąć do, przyuczyć się do czegoś. [przypis edytorski]
włoży (…) rękę do ognia — ten popis męstwa oraz hartu ducha przypisywany jest (mianowicie przez Liwiusza) legendarnemu bohaterowi rzymskiemu, Gajuszowi Mucjuszowi; Gaius Mucius Cordus za wiedzą senatu podjął się zamordować króla etruskiego Porsennę oblegającego ze swą armią Rzym w 508 p.n.e.; gdy omyłkowo ugodził zamiast króla jego sekretarza (zmyliły go wykwintne szaty perskiego urzędnika), został schwytany i postawiony przed sądem: włożył wówczas prawą rękę w ogień, by dowieść, że nie są mu straszne tortury ani śmierć i że jest gotów zginąć z ręki wroga z tą samą odwagą, z którą zamierzał wroga swego pozbawić życia, a także by ukarać się (swą rękę) za pomyłkę podczas zamachu; tak wielkie męstwo zrobiło na Porsennie wielkie wrażenie, puścił więc wolno zamachowca; Gajusz Mucjusz nosił zaś odtąd z chlubą przydomek Scewola (łac. Scaevola), tzn. Mańkut. [przypis edytorski]
włoży — wdroży. [przypis edytorski]
Wł. — tu: Władek. [przypis edytorski]
w łykach (starop.) — tu: w więzach. [przypis edytorski]
w łykach — w więzach. [przypis edytorski]
w łyka — do niewoli. [przypis edytorski]
w łyka — tj. do niewoli; łyka — sznury. [przypis edytorski]
w łyku (starop.) — w więzach, w niewoli. [przypis edytorski]
W Lakonii nauczyciel karał dzieci (…) kąsał je w wielki palec. — Plutarch, Likurg, 18 [w:] Żywoty sławnych mężów. [przypis edytorski]
w lansadach — w podskokach. [przypis edytorski]
w lansadach — w podskokach. [przypis edytorski]
w larmę bije (starop.) — bije na alarm. [przypis edytorski]
w latach dziewięćdziesiątych — chodzi o lata 90. XIX w. [przypis edytorski]
w lazurowej głębi morza — następna strofa została pominięta w źródle jako zbyt odległa od oryginału. [przypis edytorski]
w leciech (daw.) — dziś popr. forma Ms. lm: w latach. [przypis edytorski]
w leciech (daw.) — dziś popr. forma Ms. lm: w latach; tj. stary. [przypis edytorski]
w leciech (daw.) — stary. [przypis edytorski]
w leciech (daw.) — w latach. [przypis edytorski]
w leciech — dziś Msc.lm: w latach. [przypis edytorski]
w leciech — dziś popr. forma N.lm: w latach. [przypis edytorski]
w leciech — dziś popr. forma: w latach; tj. tu: w podeszłym wieku. [przypis edytorski]
w leciech — dziś popr.: w latach. [przypis edytorski]
wleczenie Hektora około mogiły Patrokla — zob. Iliada XXIV 14 i nast. [przypis edytorski]
w lejc — w kilka rzędów (jednak zaprzęg w dwa konie ustawione jeden za drugim nazywał się „w szydło”). [przypis edytorski]
Wlej nam ducha miłości, Panie, a z twej dobroci tym daj zgodę, któreś sakramentem Wielkonocnym nakarmił — fragm. modlitwy liturgicznej kapłana na Niedzielę Wielkanocną w rycie rzymskim (Spiritum nobis, Domine, tuae caritatis infunde, ut quos sacramentis paschalibus satiasti). [przypis edytorski]
wlekąc (gw.) — wlokąc. [przypis edytorski]
wleką — dziś popr.: wloką. [przypis edytorski]
w lekkim ważeniu — dziś: w lekceważeniu. [przypis edytorski]
wlekła (gw.) — wlokła. [przypis edytorski]
w lepsze się przygodzić (starop.) — być zdatnym do (czegoś) lepszego. [przypis edytorski]
wleść (daw.) — dziś: wleźć. [przypis edytorski]
w lesiech (daw.) — dziś popr. forma Ms. lm: w lasach. [przypis edytorski]
w lesiech (starop. forma) — dziś Msc.lm: w lasach. [przypis edytorski]
W lewą zwróciłem — tu: w lewą stronę; w lewo. [przypis edytorski]