Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | chiński | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | szwedzki | teatralny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 11794 przypisów.
konwenansowe szpangi — kajdany, więzy konwenansu, utartej i przyjętej formy bycia w sensie towarzyskim lub obyczajowo-moralnym. [przypis redakcyjny]
Konwencja (fr. Convention Nationale) — Konwent Narodowy, zgromadzenie prawodawcze z okresu rewolucji francuskiej, rządziło Francją od 21 września 1792 r. do 26 października 1795 r. Powołane zostało wkrótce po aresztowaniu króla Ludwika XVI w celu przygotowania konstytucji nowej republiki. W Konwencie zasiadało 784 przedstawicieli wybranych w wyborach bezpośrednich, w których po raz pierwszy mogli wziąć udział przedstawiciele wszystkich klas (mężczyźni w wieku od 21 lat). W Konwencie funkcjonowały dwie grupy politycznie zorientowane, jakobini (tzw. Górale) i żyrondyści, często zajmujące skrajnie odmienne stanowiska w dyskutowanych sprawach. Trzecią, i momentami największą, grupę stanowili niezdecydowani z tzw. Równiny (zwanej też Bagnem ), którzy w różnych kwestiach głosowali za propozycjami lewicy bądź prawicy. [przypis edytorski]
Konwencja — [Konwent Narodowy], francuski parlament rewolucyjny (1792–1795), który skazał na śmierć Ludwika XVI i proklamował republikę. [przypis redakcyjny]
Konwencja — Konwent Narodowy, rewolucyjne przedstawicielstwo ludu francuskiego po obaleniu monarchii w latach 1792–1795. [przypis redakcyjny]
konwencjonalizm — kierunek filozoficzny, zgodnie z którym wszystkie twierdzenia i teorie o charakterze naukowym są konwencjami (tzn. mają charakter umowny); niekiedy w szerokim znaczeniu: pogląd, zgodnie z którym umownie przyjmuje się określone sądy za prawdziwe bądź nieprawdziwe oraz określone rzeczy za dobre lub piękne bądź złe lub brzydkie. [przypis edytorski]
konwencyjny — tu: zgodny z obyczajami; ogólnie przyjęty. [przypis edytorski]
konweniować — odpowiadać, podobać się. [przypis edytorski]
konwent — klasztor, zakon; szkoła klasztorna. [przypis edytorski]
konwent — klasztor, zgromadzenie zakonne. [przypis edytorski]
Konwent — Konwent Narodowy, rewolucyjne przedstawicielstwo ludu francuskiego po obaleniu monarchii w latach 1792–1795. [przypis edytorski]
Konwent Narodowy — francuski parlament rewolucyjny (1792–1795), który skazał na śmierć Ludwika XVI i proklamował republikę. [przypis edytorski]
Konwent Narodowy — zgromadzenie prawodawcze z okresu rewolucji francuskiej, wyłonione 21 września 1792; ogłosiło Francję republiką i skazało Ludwika XVI na śmierć. [przypis edytorski]
Konwent z 93 roku — właśc. Konwent Narodowy, zgromadzenie prawodawcze z okresu rewolucji francuskiej, wyłonione 21 września 1792; ogłosiło Francję republiką i skazało Ludwika XVI na śmierć. [przypis edytorski]
konwent — zakon; klasztor. [przypis edytorski]
konwent — zakon. [przypis edytorski]
konwent — zgromadzenie, dom zakonny. [przypis redakcyjny]
konwentykiel — zebranie. [przypis edytorski]
konwergować — zbiegać się. [przypis edytorski]
konwers — braciszek zakonny. [przypis redakcyjny]
konwersacja — rozmowa. [przypis autorski]
konwersacja — rozmowa towarzyska, zabawa. [przypis redakcyjny]
konwersacja — tu: zabawa. [przypis redakcyjny]
konwersacje — towarzyskie pogawędki, zabawy. [przypis redakcyjny]
konwersacjonaliści — osoby znajdujące przyjemność (lub przewyższające innych) w prowadzeniu rozmów; retorycy. [przypis tłumacza]
konwersatorium — rodzaj ćwiczeń w szkole wyższej polegający na prowadzeniu przez wykładowcę rozmowy ze słuchaczami na temat zagadnień przekazanych podczas wykładu. [przypis edytorski]
konwersują — rozmawiają. [przypis redakcyjny]
konwertyta — nawrócony; osoba, która zmieniła wyznanie religijne. [przypis edytorski]
konwia — dziś popr. konew. [przypis edytorski]
Konwicki, Tadeusz (1926–2015) — prozaik, scenarzysta i reżyser, autor m.in. powieści Mała apokalipsa (1979) oraz filmu Lawa (1989), opartego na Dziadach Adama Mickiewicza. [przypis edytorski]
konwię — dziś popr.: konew. [przypis edytorski]
konwikcja (daw., z łac.) — przekonanie. [przypis edytorski]
konwikcja (daw., z łac.) — wykazanie, udowodnienie komuś winy; pewność, przekonanie co do czegoś. [przypis edytorski]
konwikcja — przekonanie, dowód. [przypis redakcyjny]
konwikt dla paniąt — tzw. Collegium Nobilium, założone przez St. Konarskiego w Warszawie w r. 1740. [przypis redakcyjny]
konwikt — internat przy szkole prowadzonej przez zakon. [przypis edytorski]
konwikt — klasztor; tu: szkoła przyklasztorna. [przypis edytorski]
konwikt (łac. convictus) — internat dla uczniów szkoły prowadzonej przez zakon katolicki. [przypis edytorski]
konwikt — szkoła z internatem, zwykle przyklasztorna. [przypis edytorski]
konwikt — szkoła z internatem, zwykle przyklasztorna; szkoły takie były popularne w Polsce w XVII–XVIII w. [przypis edytorski]
konwikt — szkoła z internatem, zwykle przyklasztorna; też: sam internat. [przypis edytorski]
konwinkować — zbijać. [przypis redakcyjny]
konwisarz (z niem.) — rzemieślnik wytwarzający przedmioty z cyny i spiżu. [przypis edytorski]
konwisarz (z niem.) — rzemieślnik wytwarzający przedmioty z cyny i spiżu; tu: przekręcone komisarz. [przypis edytorski]
konwokacja — sejm konwokacyjny, zjazd szlachty, na którym ustalano termin i zasady wyboru króla. [przypis edytorski]
konwokować — pospraszać. [przypis redakcyjny]
konwokować — zwoływać posiedzenie (zwł. sejmu). [przypis edytorski]
konwój — tu: grupa strażników wyznaczonych do pilnowania więźnia podczas transportu; starszy konwoju: dowódca takiej grupy. [przypis edytorski]
konwój (z fr.) — straż zbrojna. [przypis redakcyjny]
konwój (z wł.) — eskorta, straż dodana. [przypis redakcyjny]
konwulsja — mimowolny, gwałtowny ruch. [przypis edytorski]
konwulsja — nagły, mimowolny skurcz mięśni. [przypis edytorski]
konwulsje — drgawki. [przypis edytorski]
konwulsje — gwałtowne ruchy całego ciała. [przypis edytorski]
konwulsji, ekspulsji, czulsi — Słowacki, pochodzący z Kresów, wymawiał głoskę ś półmiękko, jak Ukraińcy i Rosjanie, dlatego te wyrazy w jego ustach się rymowały. [przypis edytorski]
konwulsyjny — od „konwulsje”: drgawki. [przypis edytorski]
konyza — rodzaj roślin z rodziny astrowatych. [przypis edytorski]
konzulatstwo — dziś popr.: konsulat. [przypis edytorski]
koń bił się — w znaczeniu: przebijał się. [przypis redakcyjny]
koń brożkowy — koń zaprzęgowy. [przypis edytorski]
Koń drewniany, zapomniany — oryg.: The hobby-horse is forgot, zapewne fragm. popularnej piosenki, odwołującej się postaci podobnej do naszego lajkonika, występującej w ludowym tańcu morris dance oraz podczas obchodów święta wiosny; podczas zabawy hobby horse straszył i chwytał dziewczęta pod swój kostium, stąd zapewne występujące w sztukach Szekspira (por. Otello, akt IV, scena 1, Opowieść zimowa, akt I, scena 2) powiązanie z rozwiązłymi kobietami. [przypis edytorski]
koń — dziś popr. forma B. lp: konia. [przypis edytorski]
koń fryzyjski — koń rasy zimnokrwistej, hodowanej we Fryzji (dziś w Holandii), duży i silny, przeważnie karej (czarnej) maści. [przypis edytorski]
koń (gw. szk.) — ocena niedostateczna w szkole; jedynka. [przypis edytorski]
koń huculski — rasa konia domowego, pochodząca od tarpana. [przypis edytorski]
koń husarski — specjalnie wyhodowana rasa wysokiego, odpornego i szybkiego konia służącego husarii w walce. [przypis edytorski]
koń kieruje (starop.) — dziś z B.: kieruje konia. [przypis edytorski]
koń maneżowy — wierzchowiec ujeżdżony na maneżu; od maneż: pomieszczenie do nauki konnej jazdy, ujeżdżalnia koni. [przypis redakcyjny]
koń miał pod sobą podobny do śniegu (starop. forma) — dziś konstrukcja z formami w D.: konia miał pod sobą podobnego (…). [przypis edytorski]
koń miał (…) rączy (starop.) — dziś z B.: konia miał rączego. [przypis edytorski]
koń morski — potoczna nazwa drapieżnego ssaka morskiego, morsa; tu: nazwa potraktowana dosłownie. [przypis edytorski]
koń obróciła (starop.) — dziś z B.: konia obróciła; skierowała konia. [przypis edytorski]
koń Pana Jezusowy — w Niedzielę Palmową Jezus wjeżdżał do Jerozolimy na osiołku. [przypis edytorski]
koń parowy — jednostka mocy, anglosaski odpowiednik konia mechanicznego; w układzie SI zastąpiona watem. [przypis edytorski]
koń rzeczny — hipopotam (z gr. hippos: koń, potamos: rzeka). [przypis edytorski]
koń skalny — odcinek trasy wspinaczkowej w postaci bardzo wąskiej grani; najczęściej pokonuje się go okrakiem. [przypis edytorski]
koń stadniczy — żyjący w stadzie, dziki. [przypis redakcyjny]
koń żmudzin — konik żmudzki, przedstawiciel rasy koni hodowanych na Żmudzi, niewielkich, ale silnych i wytrzymałych. [przypis edytorski]
końbym ci trzymała (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: trzymałabym ci konia. [przypis edytorski]
…….. — końca sceny brak w rękopisie. [przypis edytorski]
końce — tu: cele. [przypis edytorski]
końcem — tu: celem, mając na celu. [przypis edytorski]
końcem — tu: celem. [przypis edytorski]
końcem — tu: celem, w celu. [przypis edytorski]
końcem — tu: w celu; końcem podatku: mające na celu określenie wysokości podatków do ściągnięcia. [przypis edytorski]
końcem — tu: w celu, mając na celu. [przypis edytorski]
końcem — tu: w celu. [przypis edytorski]
Końcowy wers z wiersza Marii Konopnickiej Przed sądem, stanowiący rodzaj formuły streszczającej program społeczny pozytywistów skierowany do „wydziedziczonych” — najbiedniejszych warstw ludu. [przypis edytorski]
kończaty (daw.) — sterczący. [przypis edytorski]
kończaty — mający ostry koniec, spiczasty. [przypis edytorski]
kończą tak, jak Werter w Götym — powieść epistolarna Cierpienia młodego Wertera J.W. von Goethego (1749–1832) kończy się samobójstwem tytułowego bohatera; książka wywołała pod koniec XVIII w. modę na samobójstwa wśród czytelników; dziś popr. forma nazwiska w M.: Goethe, w Ms.: Goethem. [przypis edytorski]
kończyna (daw.) — koniec, kraniec. [przypis edytorski]
kończyna (daw.) — koniec, kraniec; tu: końcówka. [przypis edytorski]
kończyna (daw.) — kraniec, koniec, skraj. [przypis edytorski]
kończyna (daw.) — kraniec, skraj. [przypis edytorski]
kończyna (tu daw.) — skraj, końcówka. [przypis edytorski]
kończyna — tu: końcówka. [przypis edytorski]
kończyny — tu: krańce. [przypis edytorski]
kończyny — tu: kresy. [przypis edytorski]
kończyste wieżyce — spiczaste wieże (w oryginale niem. spitzen Thürme). [przypis edytorski]
kończysty — ostro zakończony. [przypis edytorski]
