Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 451 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5388 przypisów.
Dostojewski, Fiodor Michajłowicz (1821–1881) — rosyjski powieściopisarz, uznany za mistrza realistycznej i psychologicznej prozy. Dzieła: Zbrodnia i kara (1866), Idiota (1868), Biesy (1871–72), Bracia Karamazow (1879–80). [przypis edytorski]
Dostojewski, Fiodor Michajłowicz (1821–1881) — rosyjski powieściopisarz, uznany za mistrza realistycznej i psychologicznej prozy. Dzieła: Zbrodnia i kara (1866), Idiota (1868), Biesy (1871–72), Bracia Karamazow (1879–80). [przypis edytorski]
Dostojewski, Fiodor Michajłowicz (1821–1881) — rosyjski powieściopisarz, wybitny twórca prozy realistycznej i psychologicznej. Dzieła: Zbrodnia i kara (1866), Idiota (1868), Biesy (1871–1872), Bracia Karamazow (1879–1880). [przypis edytorski]
Dostojna kochanka — Zoé Victoire Talon, zwana hrabiną du Cayla (1784–1850), faworyta Ludwika XVIII. [przypis edytorski]
dostojnych lordów Norfolka i Surreya jako więźniów — Thomas Howard, trzeci książę Norfolk, oraz jego syn Henry Howard, trzeci hrabia Surrey, z rozkazu króla Henryka VIII zostali w styczniu 1547 pod zarzutem zdrady uwięzieni i skazani na śmierć. [przypis edytorski]
do straszliwej wojny o hegemonię między ateńskim mocarstwem morskim a lądową potęgą Peloponezu — wielka wojna peloponeska (431–404 p.n.e.) pomiędzy Związkiem Morskim pod przewodnictwem Aten a Związkiem Peloponeskim pod przewodnictwem Sparty, toczona o hegemonię nad całą Grecją. [przypis edytorski]
dostrumieniać (neol.) — uzupełniać swoim strumieniem. [przypis edytorski]
dostrzec było można poskładanych ofiar różnych, poprzynoszonych — dziś z B.: dostrzec było można poskładane ofiary, poprzynoszone. [przypis edytorski]
dostrzegłszy gołębi — dziś z B.: dostrzegłszy gołębie. [przypis edytorski]
dosuć (starop.) — dosypać, dolać. [przypis edytorski]
do swidania (ros.) — do widzenia. [przypis edytorski]
Doswidanja, drug moj, doswidanja (ros.) — do widzenia, mój przyjacielu, do widzenia. [przypis edytorski]
do swidanja (ros.) — do widzenia. [przypis edytorski]
Doswidanja, towariszcz (ros.) — Do widzenia, towarzyszu. [przypis edytorski]
dosyć (daw.) — zadość. [przypis edytorski]
dosyć — dziś: zadość. [przypis edytorski]
dosyć-em w domu miał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: dosyć w domu miałem. [przypis edytorski]
Dosyć go mam z męki Twojej, którą w sercu noszę — Maryja przewiduje mękę i śmierć Jezusa. [przypis edytorski]
dosyć — tu: wystarczająco. [przypis edytorski]
dosyć uczynić — dziś: zadość uczynić. [przypis edytorski]
dosyć uczynili — dziś: zadość uczynili. [przypis edytorski]
do sytu — dziś: do syta. [przypis edytorski]
do szczętu — dziś: doszczętnie, całkiem. [przypis edytorski]
doszedłem był (daw.) — forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: doszedłem wcześniej, uprzednio (przed wydarzeniami a. czynnościami wyrażonymi formą zwykłego czasu przeszłego). [przypis edytorski]
do sześćdziesiąt — dziś: do sześćdziesięciu. [przypis edytorski]
doszła była — przykład użycia czasu zaprzeszłego, konstrukcja dziś już zanikająca w polszczyźnie, wyrażała czynność wcześniejszą niż działania opisywane w czasie przeszłym. [przypis edytorski]
doszli — tu jako imiesłów przymiotnikowy: ci, którzy doszli, dotarli. [przypis edytorski]
Dotąd gom w kupę nie zmienił popiołów — dziś raczej: dotąd nie zmieniłem go w kupę popiołów. [przypis edytorski]
Dotąd i nie dalej — w biblijnej Księdze Hioba (Hi 38, 11) tymi słowami Bóg wyznacza granice destrukcyjnemu morzu. [przypis edytorski]
Do Tadeusza Estreichera — Tadeusz Estreicher otrzymał ten wiersz od Wyspiańskiego listownie i opublikował go w dzienniku „Czas” nr 296 z 24 grudnia 1907 r. wraz z następującym objaśnieniem: „Na kilka dni przed Bożym Narodzeniem r. 1904 byłem w Zakopanem wraz z prof. Wyczółkowskim, i dn. 21 grudnia wysłaliśmy do Wyspiańskiego ze schroniska Burego nad Morskim Okiem kartkę widokową z życzeniami Wesołych Świąt. W dwa dni wróciłem do Krakowa, a w dzień Bożego Narodzenia otrzymałem, jako odpowiedź, wiersz, który przesyłam. Dla objaśnienia niektórych aluzji dodam, że z pracowni Wyspiańskiego przy ulicy Krowoderskiej nr. 157 rozciągał się widok w kierunku kopca Kościuszki i Bielan, widok, znany z szeregu jego krajobrazów pastelowych. Wyspiański pisywał stale piórem gęsim, nie zrażając się jego skrzypieniem, o czym z nim poprzednio rozmawiałem; rękopis „puchnący” w robocie, to studium o Hamlecie i pisany równocześnie Powrót Odyssa, który wedle jego planu miał być drugim dramatem, środkowym, trylogii o Odysseuszu; nie wiem, czy z tej trylogii, której plan mi wówczas opowiadał, pozostało co w spuściźnie rekopiśmiennej. Wreszcie co się tyczy wewnętrznego urządzenia pracowni Wyspiańskiego, to stół, na którym pisał, był przykryty czerwonym suknem, a cały pokój, wraz z sufitem, był pomalowany na jednostajny, ultramarynowy kolor.” [przypis edytorski]
do tańcu — dziś popr.: do tańca. [przypis edytorski]
dotarł do wsi Charing i wypoczął pod pięknym krzyżem… — ob. Charing Cross w centralnym Londynie; od końca XIII w. do połowy XVII w. w Charing znajdował się jeden z dwunastu tzw. krzyży Eleonory, upamiętniających miejsca postoju orszaku z ciałem królowej Anglii Eleonory Kastylijskiej. W XIX w. wniesiono jego replikę. [przypis edytorski]
do tata — dziś popr.: do taty. [przypis edytorski]
do tegom się nie sposobił — inaczej: do tego się nie sposobiłem, tzn. nie przygotowywałem się. [przypis edytorski]
do tego (…) nie przyszło — dziś: do tego nie doszło. [przypis edytorski]
do tej doby (daw.) — do tej pory. [przypis edytorski]
doti — dawna zwyczajowa miara długości płótna używana w Zanzibarze i Afryce Środkowej, równa ok. 3,6 m, tj. tyle, ile potrzeba na suknię kobiecą. [przypis edytorski]
dotkliwość — tu: podatność na obrazę. [przypis edytorski]
dotknąć się — dziś: dotknąć. [przypis edytorski]
dotknął był — daw. forma czasu zaprzeszłego; dziś: dotknął. [przypis edytorski]
dotknięci pożogą wojny — tekst pochodzi z roku 1916, mowa o pierwszej wojnie światowej. [przypis edytorski]
dotknienie — dziś: dotknięcie. [przypis edytorski]
Dotknieniem owych śmierdzących kawalców, trudno tabaki zażyć (…) — znaczenie konstrukcji zdaniowej: Jeśli się dotknie owe śmierdzące kawałki, trudno (potem) przez trzy dni zażyć palcami tabaki. [przypis edytorski]
dotknie się — dziś raczej: dotknie (bezpośr. z D.: czego?). [przypis edytorski]
dotkniony (starop. forma) — dotknięty; poruszony, przejęty. [przypis edytorski]
Do Torkwata — podtytuł skrócony decyzją redakcyjną. Pełne brzmienie: Do Manliusa Torkwata. [przypis edytorski]
do Towru — dziś: do Tower. [przypis edytorski]
do trzechkroć sta tysięcy (daw.) — do trzystu tysięcy. [przypis edytorski]
dotrzymać placu — dosł.: poradzić sobie w pojedynku. [przypis edytorski]
dotrzymać — utrzymać. [przypis edytorski]
dotrzymam umowę — dziś popr.: dotrzymam umowy. [przypis edytorski]
dotrzymywać placu (daw.) — nie przegrywać pojedynku. [przypis edytorski]
dottore (wł.) — lekarz. [przypis edytorski]
do Turczech — dziś popr. forma D.: do Turków. [przypis edytorski]
do Turek (daw.) — do Turcji. [przypis edytorski]
do turmy (z ros.) — do więzienia. [przypis edytorski]
dotuszać komuś — podjudzać, podżegać kogoś. [przypis edytorski]
do tych czasów byliby trzymani (…) podobno (starop.) — dotychczas podobno są trzymani. [przypis edytorski]
do tych dób (starop.) — do tego czasu; dotychczas. [przypis edytorski]
do tych dob (starop. forma) — do tej pory. [przypis edytorski]
dotyczas — dziś: dotychczas. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — do takiego stopnia. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — do tego stopnia. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — na tyle, do takiego stopnia. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — na tyle. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — tak bardzo, do tego stopnia. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — tak bardzo. [przypis edytorski]
do tyla (daw.) — w takim stopniu. [przypis edytorski]
do tyla — dziś: na tyle. [przypis edytorski]
do tyla — na tyle, tak bardzo. [przypis edytorski]
D'où date la sorcière? (fr.) — kiedy pojawiła się czarownica? [przypis edytorski]
double exposure (ang.) — podwójna ekspozycja. [przypis edytorski]
„Double Liégois” — almanach (kalendarz z poradami i ciekawostkami), wydawany przez Stahla i osiągający w l. 1820–1833 rekordowy nakład 150.000 egz. [przypis edytorski]
double pas (fr.) — krok podwójny (w tańcu). [przypis edytorski]
doucement (fr.) — delikatnie; tu: ostrożnie. [przypis edytorski]
douceur (fr.) — słodycz; podarunek. [przypis edytorski]
Douceur — (frz.) Leckerei. [przypis edytorski]
Doudan, Ximénès (1800–1872) — francuski dziennikarz,. krytyk, moralista. [przypis edytorski]
Doudeauvillowie — Charles Gabriel Sosthène, książę Doudeauville (1825–1908), wieloletni prezes paryskiego Jockey Clubu, i jego żona Maria de Ligne (1843–1898). [przypis edytorski]
doukowaty — mglisty. [przypis edytorski]
Dourlens — zapewne chodzi o Doullens, miejscowość ok. 35km na płd.-zach. od Arras. [przypis edytorski]
do urzędów pogańskich, jako Apostoł nauczył, o sprawiedliwość chodzić zakazowali — zob. 1 Kor 6, 1–6. [przypis edytorski]
do ustanowienia narodów wolności — w wydaniu z 1816 r.: do ustanowienia konstytucyjnych rządów i do ustawy jedności narodu. [przypis edytorski]
do ut des (łac.) — daję byś ty mi dał; maksyma streszczająca zasadę wzajemności, zasada prawa rzymskiego obowiązująca przy zawieraniu układów. [przypis edytorski]
Dover — miasto portowe w płd.-wsch. Anglii, w hrabstwie Kent; położone naprzeciw wybrzeża Francji w najwęższej części kanału La Manche, oddalone o 33 km od kontynentu. [przypis edytorski]
Dover — nadmorskie miasto z przeprawą promową, położone w hrabstwie Kent, w Anglii, nad Cieśniną Kaletańską, w najwęższym miejscu kanału La Manche. [przypis edytorski]
Dover — nadmorskie miasto z przeprawą promową, położone w hrabstwie Kent, w Anglii, nad Cieśniną Kaletańską, w najwęższym miejscu kanału La Manche, na płd.-wsch. od Canterbury; wybrzeże w okolicy Dover słynie z białych, kredowych skał, dzięki którym Anglia nazywana była niegdyś Albionem (z łac. albus: biały). [przypis edytorski]
Dover — port brytyjski w hrabstwie Kent, nad kanałem La Manche. [przypis edytorski]
Dovr — Dover; tu: skrócone do jednej sylaby ze względu na rytm wiersza. [przypis edytorski]
Dovru — dziś w polszczyźnie nazwa miasta Dover uznawana jest za nieodmienną, zatem popr. forma D.: Dover. [przypis edytorski]
do w. 40 — tj. do słów: „Gromadny obywatel pilnie się zaprząta”. [przypis edytorski]
Do wahającego się czytelnika — tłumaczenie Dorota Kowalska i Paweł Kozioł. [przypis edytorski]
do waju (gwar.) — do was. [przypis edytorski]
Do was, królowie, mówię, abyście się uczyli mądrości, a nie ginęli — Mdr 6, 10 wg Wulgaty (w BT: Mdr 6, 9). [przypis edytorski]
Dowbor-Muśnicki, Józef (1867–1937) — polski wojskowy, generał Imperium Rosyjskiego i Wojska Polskiego; organizator i dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji (1917–1918), naczelnym dowódca wojsk powstania wielkopolskiego (1918–1919); w 1920 przeniesiony do rezerwy. [przypis edytorski]
dowbysz (daw., ukr.) — dobosz. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — bystry umysł, rozum. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, błyskotliwość. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, bystrość umysłu. [przypis edytorski]
dowcip (daw.) — inteligencja, bystrość umysłu. [przypis edytorski]