Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | staropolskie | szwedzki | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 15072 przypisów.
szafran (z arab.) — przyprawa kuchenna kwiatu rośliny południowej o tej samej nazwie. [przypis redakcyjny]
szafuj gotowym — rozporządzaj tym, co posiadasz; może w znaczeniu: pieniędzmi (por. wyraz pokrewny: gotówka). [przypis redakcyjny]
szafunek (daw.) — gospodarowanie; szafowanie, rozdawnictwo. [przypis edytorski]
szafunek — dziś: zarządzanie. [przypis edytorski]
szafunek — szafowanie, możność dysponowania (przyznawania i odbierania). [przypis edytorski]
szafunek — szafowanie; powszechne dostarczanie, udostępnianie. [przypis edytorski]
szafy mahoni — szafy mahoniowe. [przypis redakcyjny]
Szaginian, Marietta Siergiejewna (1888–1982) — radziecka pisarka, dziennikarka i działaczka komunistyczna. [przypis edytorski]
Szah Abdulasim — miejsce pielgrzymki, do którego chodziła wzmiankowana wyżej kolej. [przypis autorski]
Szah Abdulasim — sanktuarium Szach Abdul Azim, ważne miejsce pielgrzymkowe, znajdujące się w mieście Rej (ob. część Teheranu); zawiera grób Szacha Abdula Azima, potomka Hasana ibn Alego (wnuka Mahometa i drugiego z 12 imamów szyizmu) i towarzysza Muhammada al-Taki (dziewiątego z imamów szyizmu), który został tu pochowany w IX wieku; w sąsiedztwie sanktuarium znajdują się mauzolea dwóch krewnych innych imamów. [przypis edytorski]
szah (ukr. шаг) — dawna potoczna nazwa różnych drobnych monet, polskich, potem rosyjskich, używanych na terenie Ukrainy. [przypis edytorski]
szai — dwudziesta część krano; kran: obecnie pół franka. [przypis autorski]
Szajbler! Silberstein! Gromany. Gajery! Poznański! Heinzel! Szylle! Bielszowski! Krusze-Ender! Kunitzer! — nazwiska znanych łódzkich fabrykantów. [przypis edytorski]
szajgec (jidisz) — łobuz, hultaj; nieżydowski chłopiec; młody, niepraktykujący Żyd. [przypis edytorski]
szajgec (jidisz) — urwis, łobuz. [przypis edytorski]
szajgec — łobuz, hultaj. [przypis edytorski]
szajgec — nie-żydowski chłopiec; także: urwis, łobuz. [przypis tłumacza]
szajgec — nieżydowski (chrześcijański) chłopiec. [przypis edytorski]
szajgec — określenie pejoratywne nieżydowskiego chłopca; pot. łobuziak, urwis. [przypis tłumacza]
szajgec — określenie pejoratywne nieżydowskiego chłopca, potocznie używane w znaczeniu: łobuziak, urwis. [przypis tłumacza]
szajgec — określenie pejoratywne nieżydowskiego chłopca. Potocznie w znaczeniu łobuziaka, urwisa. [przypis tłumacza]
szajgec — pogardliwe określenie nieżydowskiego chłopca. [przypis edytorski]
szajlokowski — epitet utworzony od imienia podstępnego lichwiarza Shylocka z Kupca weneckiego Williama Shakespeare'a. [przypis edytorski]
Szajnocha, Karol (1818–1868) — polski pisarz, historyk i działacz niepodległościowy. [przypis edytorski]
Szajnocha, Szujski, Kubala, Bobrzyński — polscy historycy: Karol Szajnocha (1818–1868); Józef Szujski (1835–1883); Ludwik Kubala (1838-1918); Michał Bobrzyński (1849–1935). [przypis edytorski]
szakalów — dziś popr. forma D.lm: szakali. [przypis edytorski]
szakalów — dziś popr.: szakali. [przypis edytorski]
Szaktas — „Harmonijny głos”. [przypis autorski]
szałamaja — instrument dęty drewniany; piszczałka. [przypis edytorski]
szałaputą — dziś: szałaputem. [przypis edytorski]
szałaputa — lekkomyślnik, narwaniec, warchoł. [przypis redakcyjny]
szałas numer dziewiąty — dziś popr.: szałas numer dziewięć. [przypis edytorski]
szałasz — dziś popr. szałas. [przypis edytorski]
szałasze — dziś: szałasy. [przypis edytorski]
szałas (z węg.) — namiot polny, buda naprędce sklecona. [przypis redakcyjny]
szaławiła — człowiek lekkomyślny, lekkoduch. [przypis edytorski]
szaławiła — człowiek lekkomyślny, świszczypała. [przypis edytorski]
szaławiła — niegodziwiec. [przypis redakcyjny]
szałech-mones — dosł.: „posyłanie darów”. W święto Purim istnieje zwyczaj posyłania sobie nawzajem prezentów w postaci najrozmaitszych smakołyków, owoców a także pieniędzy. [przypis tłumacza]
szał marcjalny — tu: szał bojowy (od imienia boga wojny, Marsa). [przypis edytorski]
szał — w oryginale niem. Trunkenheit: upojenie, pijaństwo. [przypis edytorski]
szały — dziś popr. forma N.lm: szałami. [przypis edytorski]
Szalapin, Fiodor (1873–1938) — rosyjski śpiewak operowy uważany za jednego z najwybitniejszych śpiewaków z przełomu XIX i XX w. [przypis edytorski]
szala z kawałkiem czerepu uniosła się w górę — znak, że garść piasku na ludzkim oku (grób) kładzie kres wszystkim żądzom. [przypis tłumacza]
Szalbierka — The False One, sztuka Fletchera, drukowana w r. 1620 i pewnie napisana już po śmierci Beaumonta, więc bez żadnego współpracownika. Może tytuł należałoby inaczej przełożyć, bo najbardziej fałszywym okazuje się Juliusz Cezar. Dramat należy do słabszych. [przypis tłumacza]
szalbierskie — wykrętne, oszukańcze. [przypis redakcyjny]
szalbierski — przym. od szalbierz, oznaczający oszusta, krętacza, kombinatora. [przypis edytorski]
szalbierstwo (daw.) — oszustwo. [przypis edytorski]
szalbierstwo — oszustwo, wyłudzenie. [przypis edytorski]
szalbierz (daw.) — oszust, szachraj. [przypis edytorski]
szalbierz — oszust, krętacz, kombinator. [przypis edytorski]
szalbierz — oszust. [przypis edytorski]
szalbierz (z niem.) — oszust, krętacz. [przypis edytorski]
szalech-mones — dosł.: „posyłanie darów”. W święto Purim istnieje zwyczaj posyłania sobie nawzajem prezentów w postaci najrozmaitszych smakołyków, owoców, a także pieniędzy. [przypis tłumacza]
szalech mones — prezenty składające się głównie ze słodkich smakołyków, które posyłają sobie nawzajem Żydzi z okazji święta Purim. [przypis tłumacza]
szalej — roślina z trującymi kłączami, których spożycie powoduje halucynacje. [przypis edytorski]
szalej, szalej jadowity — silnie trująca roślina, z której wytwarzano cykutę. [przypis edytorski]
szalemaja a. szalamaja — flet pasterski, piszczałka. [przypis redakcyjny]
szaleński — dziś popr. forma: szaleńczy. [przypis edytorski]
szaleństwa — kłamstwo zawierające potrójny grzech główny (kłamstwo, pycha, zazdrość) i do jakiego są zdolne tylko dewotki, gdyż pani Deschars jest zagorzałą dewotką; nie opuszcza ani jednej mszy w kościele św. Rocha od czasu jak kwestowała z królową. [przypis autorski]
Szaleństwem i niesprawiedliwością jest, aby dzieci, gdy dojdą do lat, pozbawiać poufałego obcowania z rodzicami (…) — toż samo król Henryk IV nie pozwolił, aby go dzieci nazywały „panem”, lecz kazał mówić sobie poufale: „tato” (Perefixe, Historia Henryka Wielkiego). [przypis tłumacza]
Szaleństwem są, ach, cierpienia… — Le biniou, francuska piosenka, której słowa napisał Hippolyte-Louis Guérin (1797–1861), a muzykę skomponował Émile Durand (1830–1903). [przypis edytorski]
szaleństwo — w oryg. niem. Blödsinn: bzdury, brednie. [przypis edytorski]
szaleństwo — w oryg. niem. Blödsinn: głupstwo, bzdury. [przypis edytorski]
szalet — tu: szałas górski, drewniany domek. [przypis edytorski]
szalet (z fr.: chalet) — szałas pasterski, chata góralska, wiejski domek. [przypis edytorski]
szalić — dziś: szaleć. [przypis edytorski]
szalić światem (daw.) — oszukiwać, zwodzić. [przypis redakcyjny]
szalom alejchem (hebr.) a. szolem alejchem (jid.) — pozdrowienie o znaczeniu pokój z Tobą, na które odpowiada się zwyczajowo alejchem szalom. [przypis edytorski]
Szalom — prawdopodobnie tu chodzi o postać: Szallum. Szallum był ojcem Chanameela, stryjem Jeremiasza (Jr 32,6–7). [przypis edytorski]
szalona Julka — bohaterka dramatu Augusta Kisielewskiego W sieci, kobieta zafascynowana sztuką i cyganerią. [przypis edytorski]
szalona (…) walczyć — w domyśle: szalona to rzecz (sprawa itp.); dziś raczej: szalone jest, szalonym jest walczyć. [przypis edytorski]
szalone dumy — głupie, szalone myśli. [przypis redakcyjny]
szalonemi skoki — dziś popr. forma N. lm: szalonymi skokami. [przypis edytorski]
szalono — dziś: szaleńczo. [przypis edytorski]
szalony bard — prawdopodobnie nawiązanie do Ludovica Ariosta (1474–1533), włoskiego poety, autora poematu Orland szalony. [przypis edytorski]
szalony — tu: bardzo wielki, przekraczający normę. [przypis redakcyjny]
szalotka a. czosnek askaloński (biol.) — roślina z rodziny czosnkowatych, używana jako warzywo. [przypis edytorski]
Szamaj — przeciwnik Hilela [przypis tłumacza]
szamani — kapłani-uzdrowiciele części ludów uralsko-ałtajskich, wyznających tzw. szamanizm. [przypis redakcyjny]
szaman — osoba pełniąca ważną funkcję w religiach animistycznych: utrzymuje ona stały kontakt z istotami nadludzkimi, duchami przodków i demonami, dzięki czemu potrafi m.in. leczyć. [przypis edytorski]
szamanowie — dziś popr. forma M. lm: szamani. [przypis edytorski]
szaman — północny czarownik, znachor, wróżbita. [przypis redakcyjny]
Szamar — pseudonim literacki Nachuma Meira Szajkiewicza, autora około 200 powieści, nowel i sztuk teatralnych. Urodził się w Nieświeży w 1849 r. Zmarł w Nowym Jorku w 1905. Miał licznych czytelników, ale wielcy pisarze i znani krytycy jak Szołem Alejchem, Rawnicki czy Friszman uznali jego powieści za słabe w sensie artystycznym, zbyt płytkie i ckliwe. [przypis tłumacza]
szambelan — Casanova tytułuje wciąż Branickiego grand chambellan dela conronno. [przypis tłumacza]
szambelan — tytułowa godność nawiązująca do dawnego urzędu dworskiego. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski w służbie osobistej króla lub księcia; później godność tytularna. [przypis edytorski]
szambelan — wysoki urzędnik dworski w służbie osobistej króla lub księcia. [przypis edytorski]
szambelan (z fr.)— urzędnik dworski. [przypis edytorski]
szamerlak a. szamerluk (z fr.) — suknia, okrycie damskie za Augusta III. [przypis redakcyjny]
szamerowaną — obszywaną galonem, bramowaną. [przypis redakcyjny]
szamerowanie a. szamerunek — ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szamerowanie — a. szamerunek; ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szamerowanie — dekoracja ubrania w postaci naszytego na nie sznura. [przypis edytorski]
szamerowany — obszyty ozdobnym sznurem. [przypis edytorski]
szamerunek — ozdoba ubioru w postaci pętli grubej nici a. sznurka naszytych z przodu. [przypis edytorski]
szamerunek — ozdoba ubrań, szczególnie dawnych mundurów, wykonana z pasmanterii (taśm, sznurów itp.) naszytej wymyślnie na materiale. [przypis edytorski]
szamesi — tak nazywano sługę bożnicy, synagogi oraz żydowskiej gminy wyznaniowej; właściwie jest to woźny bożnicy, gminy lub rabina. [przypis tłumacza]
szames (jid., z hebr.) — woźny, posługacz w bożnicy lub gminie żydowskiej; także: osobisty pomocnik rabina. [przypis edytorski]