Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Szacowany czas do końca: -
Ignacy Krasicki, Bajki nowe, Kuglarze
Lew chory → ← Kruk i lis

Spis treści

    1. Bieda: 1
    2. Bogactwo: 1
    3. Czary: 1 2
    4. Dworzanin: 1
    5. Lustro: 1
    6. Młodość: 1
    7. Pan: 1
    8. Pieniądz: 1 2
    9. Pozory: 1
    10. Prawda: 1
    11. Prawnik: 1
    12. Sąd: 1
    13. Sędzia: 1

    Ignacy KrasickiBajki noweKuglarze

    1
    Czary, Pozory, PrawdaDosyć się to często zdarza:
    Bywa kuglarz nad kuglarza.
    Jeden z nich, a jest niemało,
    Żwawo i śmiało
    5
    Pokazywał, co może:
    Zjadał łyżki i noże,
    Z gałek ciasta robił grosze,
    Karty przemieniał w kokosze[1];
    Co chciał, stawiał, i co chciał, zmykał[2],
    10
    Usta kłódkami zamykał,
    Kuropatwy robił z chleba;
    Zgoła był takim jak trzeba:
    Bawił, dziwił od tygodnia.
    Wszedł drugi i powiedział: «Ja się zowię zbrodnia».
    15
    Rzekł zatem do pierwszego: «Kolego i bracie!
    Na rzemiośle się nie znacie!
    A wy, co mnie widzicie,
    Patrzcie, cuda ujźrzycie,Lustro
    Oto zwierściadło,
    20
    Co wszystko zgadło».
    Zbliżył się szpetny — ujźrzał postać miłą,
    Przyszedł garbaty i garbu nie było;
    Każdy z pociesznym[3] odszedł zadatkiem:
    Kto nie miał zębów — znalazł dostatkiem,
    25
    Poczerniałe
    Były białe;
    Stara baba będąc młodą
    Pocieszyła się urodą.
    Wszyscy sprawcę uwielbiali,
    30
    Wszyscy razem zawołali:
    «Oto zwierściadło,
    Co wszystko zgadło».
    Dał lichwiarzowi w rękę pełen kaszy garnek:
    Skoro wziął, tyle groszy było, ile ziarnek:
    35
    Glina postać przybrała okutej szkatułki:
    Otworzył stratny[4], znalazł pozew i pigułki[5],
    Rzucił; porwał ją złodziej i brzęczała złotem,
    Ale gdy odbił zamek z niezmiernym łoskotem,
    Przestraszył go natychmiast widok niespodziany:
    40
    Złoto znikło, znalazł się stryczek i kajdany.
    PanStawił butelek parę szampańskich;
    «Oto — rzekł –– ekstrakt[6] obietnic pańskich».
    Zrazu nic w nich nie było.
    Coś się potem zjawiło.
    45
    A to coś jak się zaczęło burzyć,
    Mieszać, przewracać, pienić i kurzyć,
    Szelest zrobił się wielki,
    Pękły obie butelki…
    I znowu nic nie było.
    50
    Gdy to wszystkich dziwiło,
    Jakieś dziwackie jął odprawiać szepty,
    Jak grad na stolik leciały recepty.
    Wziął jedną zdrowy, czytał i słabo mu było:
    Wziął chory, nic nie znalazł i to uleczyło.
    55
    Spazmatyczna[7], co tam stała,
    To na swojej wyczytała:
    «Chcesz nie być chora,
    Strzeż się doktora!»
    Zmienił modne kornety w worek wypróżniony,
    60
    Zrobił pierścień z pszenicy, a kufel z karbony[8].
    Zadziwili się wszyscy, on rzekł: «To jest fraszka!»
    Młodość, PieniądzDał młodemu trzos złota, została się flaszka.Dworzanin
    Postrzegł w ciżbie dworaka, dał mu pęcherz z złotem,
    Kazał ścisnąć, natychmiast, niespodzianym zwrotem
    65
    Odmieniwszy postawę prostą[9] i obrzydłą,
    Wystrzelił jak z harmaty i wydał kadzidło.
    Dmuchnął — został piasek czysty.
    Z piasku owego zaraz bicz ukręcił,
    70
    Z bicza kałamarz, a gdy w nim coś zmęcił,
    Ujźrzeli w rękach swoich za taką robotą:
    Ten, co miał sprawę — piasek, co w niej gadał[12] — złoto.
    Sędziemu dwa pęcherze dał od zapozwanych,
    Obydwa były pełne papierów pisanych.
    75
    Pękł, co był ubogiego, skoro go wymienił,
    Bogacza w ważny weksel[13] zaraz się przemienił.
    A wszyscy zawołali z daleka i bliska:
    «To mi to pęcherz, gdy kto na nim zyska!»
    «Chcecie wiedzieć — rzekł dalej — jak przemysł rzecz mnoży?
    80
    Niech z was każdy w ten worek pieniądze położy».
    Stosując się do rozkazu
    Napełnili go do razu.
    On się pokłonił, podskoczył, wykrzyknął,
    Brzęknął pieniędzmi, rozśmiał się i zniknął.

    Przypisy

    [1]

    kokosz (przestarz.) — kura, kwoka. [przypis edytorski]

    [2]

    zmykać — tu: ściągać, ukrywać, usuwać. [przypis redakcyjny]

    [3]

    pocieszny — tu: pocieszający. [przypis redakcyjny]

    [4]

    stratny — utracjusz, marnotrawca. [przypis redakcyjny]

    [5]

    pigułki — tu: z trucizną. [przypis redakcyjny]

    [6]

    ekstrakt (z łac.) — wyciąg, streszczenie, tu: treść, istota. [przypis redakcyjny]

    [7]

    spazmatyczny — tu: chory na spazmy; była to dolegliwość częsta czy wręcz „modna” w XVIII w., m. in. W. Bogusławski napisał komedię Spazmy modne (Lwów, 1797) [przypis redakcyjny]

    [8]

    karbona — skarbona. [przypis redakcyjny]

    [9]

    prosty — tu: prostacki, niewykwintny. [przypis redakcyjny]

    [10]

    fascykuł — zwój papierów, dokumentów. [przypis redakcyjny]

    [11]

    jurysta — prawnik. [przypis edytorski]

    [12]

    co w niej gadał — tu: obrońca sądowy. [przypis redakcyjny]

    [13]

    ważny weksel — weksel wiele ważący, tj. na wielką sumę. [przypis redakcyjny]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    x
    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca