Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5722 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Gatunek: Rozprawa

  1. Cover
    tłum. Jan Błeszyński
    Epoka: Romantyzm Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Zbiór kilku pomniejszych tekstów Schopenhauera na temat religii. W głównym z nich, dialogu pomiędzy krytykiem a obrońcą religii, autor omawia potrzebę istnienia religii i pożyteczną rolę, jaką spełniają, przekazując w formie alegorycznej, dostosowanej do poziomu większości ludzi, zasady etyczne i ważne, metafizyczne prawdy na temat człowieka i świata. Z drugiej strony zauważa, że historycznie pod sztandarami religii tłumiono niezależność myśli, poszukiwań prawdy i dopuszczano się zbrodni i okrucieństw.

    Na uwagę zasługuje druga część szkicu Chrześcijaństwo, w której autor żarliwie potępia przedmiotowe, a wskutek tego okrutne traktowanie zwierząt na Zachodzie, porównując je z odmiennym podejściem do zwierząt i do miejsca człowieka w przyrodzie panującym w religiach Indii, hinduizmie i buddyzmie. Przytacza przykłady szokujących eksperymentów na zwierzętach we współczesnej sobie nauce europejskiej, opowiadając się za ograniczeniem takich badań do niezbędnego minimum oraz za humanitarnym zabijaniem zwierząt hodowlanych. W roku 1851, dekadę przed publikacją pracy Darwina i wybuchem sporu o pochodzenie człowieka, podkreśla, że „zwierzę co do swej istoty jest tym samym, czym człowiek”.

  2. W rozprawie o wolności woli Schopenhauer właściwie zaprzecza możliwości suwerennego podejmowania decyzji dotyczących własnego postępowania przez jednostkę ludzką.

    Jednocześnie, pod koniec rozprawy, filozof broni tezy o odpowiedzialności człowieka za własne czyny, mimo że powodowany jest on w gruncie rzeczy niezależną w żaden sposób od niego koniecznością. Wydanie opatrzone zostało erudycyjnymi przypisami tłumacza, Adama Stögbauera, zawierającymi m.in. streszczenia innych, odnoszących się do tego, dzieł Schopenhauera oraz skrótową prezentację tych poglądów innych myślicieli, które stanowią filozoficzny kontekst rozprawy.

  3. Tekst publicystyczny Orzeszkowej z roku 1880, będący głosem w gorącej wówczas dyskusji pomiędzy zwolennikami kultywowania idei patriotycznych i tymi, którzy opowiadali się za kosmopolityzmem.

    Eliza Orzeszkowa analizuje, jaka jest geneza narodu (czy jest on sztucznie wykreowanym tworem, dziełem przypadku, czy też może kategorią wpisaną w naturę człowieka), a następnie zastanawia się nad istotą patriotyzmu i możliwościami jego wynaturzeń. W ostatniej części wprowadza pojęcie kosmopolityzmu, dowodząc, że przy prawidłowym zdefiniowaniu analizowanych idei, obie postawy wzajemnie nie muszą się wykluczać, a wręcz przeciwnie, mogą się uzupełniać i wspólnie pracować dla dobra społeczeństw; człowiek może być zarazem patriotą, jak i kosmopolitą bez szkody dla swojej moralności.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Aktor (1)

Alkohol (3)

Ambicja (8)

Anioł (1)

Antysemityzm (12)

Artysta (8)

Asceta (2)

B

Bezpieczeństwo (2)

Bieda (15)

Błądzenie (11)

Bogactwo (22)

Bohaterstwo (4)

Bóg (85)

Brat (3)

Broń (2)

Bunt (1)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chleb (1)

Choroba (10)

Chrystus (9)

Ciało (53)

Cień (1)

Cierpienie (12)

Cnota (77)

Cud (2)

Czarownica (1)

Czas (9)

Czyn (16)

Czyściec (1)

D

Dar (1)

Diabeł (8)

Dobro (53)

Dojrzałość (1)

Dom (1)

Dorosłość (1)

Droga (2)

Duch (5)

Duma (3)

Dusza (82)

Dworzanin (1)

Dwór (1)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (13)

Dziedzictwo (4)

E

Egoizm (2)

Emigrant (3)

Erotyzm (2)

F

Fałsz (11)

Filozof (108)

G

Głód (1)

Głupiec (1)

Głupota (5)

Gniew (7)

Gość (1)

Grób (1)

Grzech (10)

Grzeczność (5)

Gwiazda (1)

H

Handel (4)

Hańba (9)

Historia (18)

Honor (9)

I

Idealista (6)

Imię (1)

Interes (4)

J

Jabłko (1)

Jedzenie (11)

Język (3)

K

Kaleka (1)

Kapłan (2)

Kara (16)

Katastrofa (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (16)

Kłótnia (3)

Kobieta (79)

Kobieta "upadła" (11)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (126)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (3)

Koniec świata (5)

Koń (3)

Korzyść (6)

Kradzież (3)

Krew (2)

Król (12)

Krzywda (8)

Ksiądz (7)

Książka (9)

Księżyc (1)

L

Lekarz (9)

Lenistwo (4)

Literat (6)

Los (7)

Lot (1)

Lud (6)

Lustro (2)

Ł

Łzy (2)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (5)

Maszyna (11)

Matka (15)

Matka Boska (1)

Mądrość (37)

Mąż (2)

Melancholia (1)

Mędrzec (7)

Mężczyzna (43)

Miasto (1)

Miłosierdzie (4)

Miłość (78)

Miłość platoniczna (4)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (37)

Młodość (6)

Moda (3)

Modlitwa (5)

Morderstwo (2)

Morze (1)

Muzyka (15)

N

Nadzieja (3)

Nagroda (2)

Narkotyki (1)

Narodziny (3)

Naród (9)

Natchnienie (1)

Natura (34)

Nauczyciel (6)

Nauka (53)

Niebezpieczeństwo (2)

Niebo (3)

Niemiec (6)

Nienawiść (27)

Nieśmiertelność (22)

Niewola (14)

Noc (1)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obowiązek (6)

Obraz świata (50)

Obrzędy (1)

Obyczaje (35)

Obywatel (11)

Odrodzenie (2)

Odwaga (10)

Ofiara (6)

Ogień (4)

Ojciec (4)

Ojczyzna (7)

Oko (1)

Okręt (2)

Okrucieństwo (19)

Opieka (1)

P

Pamięć (20)

Pan (1)

Państwo (52)

Patriota (7)

Piekło (2)

Pieniądz (27)

Pies (3)

Piękno (28)

Pijaństwo (3)

Plotka (1)

Pobożność (6)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (6)

Podróż (1)

Podstęp (1)

Poeta (22)

Poezja (20)

Pogarda (3)

Pogrzeb (4)

Pojedynek (4)

Pokora (5)

Polak (12)

Polityka (28)

Polowanie (2)

Polska (10)

Poród (1)

Poświęcenie (4)

Pozory (8)

Pozycja społeczna (13)

Pożądanie (25)

Praca (17)

Prawda (63)

Prawnik (1)

Prawo (57)

Proroctwo (2)

Próżność (5)

Przekupstwo (3)

Przemiana (10)

Przemijanie (2)

Przemoc (11)

Przyjaźń (6)

Przysięga (4)

Przywódca (10)

Ptak (2)

Pycha (12)

R

Radość (23)

Realista (1)

Religia (121)

Rewolucja (8)

Robak (2)

Robot (1)

Robotnik (1)

Rodzina (10)

Rosja (1)

Rosjanin (5)

Rośliny (2)

Rozkosz (29)

Rozpacz (7)

Rozstanie (3)

Rozum (90)

Rycerz (2)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (7)

Samolubstwo (1)

Samotnik (4)

Samotność (4)

Sąd (15)

Seks (11)

Sen (15)

Serce (2)

Sędzia (4)

Siła (12)

Siostra (2)

Sława (8)

Słońce (4)

Słowo (36)

Sługa (3)

Służalczość (2)

Smutek (11)

Sobowtór (1)

Społecznik (4)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (45)

Starość (13)

Strach (16)

Stworzenie (7)

Sumienie (10)

Swaty (2)

Syn (3)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (5)

Szczęście (18)

Szkoła (2)

Sztuka (25)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (7)

Śmierć (48)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (3)

Światło (4)

Święty (3)

T

Tajemnica (5)

Taniec (4)

Tchórzostwo (4)

Teatr (2)

Testament (1)

Tęsknota (3)

Theatrum mundi (1)

Tłum (22)

Trucizna (3)

Trup (3)

Twórczość (6)

U

Ucieczka (3)

Uczeń (1)

Uczta (5)

Uczucie (1)

Umiarkowanie (12)

Upadek (7)

Uroda (3)

Urzędnik (2)

W

Walka (7)

Wiadomość (1)

Wiara (30)

Wiatr (2)

Wiedza (73)

Wierność (3)

Wierzenia (7)

Więzienie (1)

Więzień (3)

Wina (8)

Wino (2)

Wizja (10)

Władza (59)

Własność (7)

Woda (2)

Wojna (17)

Wojsko (1)

Wolność (29)

Wróg (2)

Wspomnienia (1)

Współczucie (5)

Współpraca (1)

Wstyd (2)

Wychowanie (1)

Wygnanie (1)

Wyobraźnia (1)

Wyrzuty sumienia (2)

Z

Zabawa (2)

Zabobony (5)

Zapach (1)

Zaświaty (20)

Zazdrość (7)

Zbawienie (6)

Zbrodnia (5)

Zbrodniarz (2)

Zdrada (4)

Zdrowie (6)

Zemsta (6)

Ziarno (1)

Ziemia (6)

Zło (40)

Zmartwychwstanie (1)

Zmysły (2)

Zwątpienie (2)

Zwierzę (12)

Zwierzęta (27)

Zwycięstwo (11)

Ż

Żałoba (2)

Żart (2)

Żebrak (1)

Żołnierz (14)

Żona (7)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (19)

Gatunek: Rozprawa

Brak opisu.
Zamknij

* Ładowanie