Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 433 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

6437 darmowych utworów do których masz prawo

Język

Gatunek: Rozprawa

  1. Tekst publicystyczny Orzeszkowej z roku 1880, będący głosem w gorącej wówczas dyskusji pomiędzy zwolennikami kultywowania idei patriotycznych i tymi, którzy opowiadali się za kosmopolityzmem.

    Eliza Orzeszkowa analizuje, jaka jest geneza narodu (czy jest on sztucznie wykreowanym tworem, dziełem przypadku, czy też może kategorią wpisaną w naturę człowieka), a następnie zastanawia się nad istotą patriotyzmu i możliwościami jego wynaturzeń. W ostatniej części wprowadza pojęcie kosmopolityzmu, dowodząc, że przy prawidłowym zdefiniowaniu analizowanych idei, obie postawy wzajemnie nie muszą się wykluczać, a wręcz przeciwnie, mogą się uzupełniać i wspólnie pracować dla dobra społeczeństw; człowiek może być zarazem patriotą, jak i kosmopolitą bez szkody dla swojej moralności.

  2. Cover
    tłum. Władysław Witwicki
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Sokrates i tesalski arystokrata Menon rozmawiają na temat cnoty (areté), inaczej mówiąc dzielności, doskonałości, obejmującej zalety właściwe najlepszym ludziom. Dodatkowymi uczestnikami dialogu są jeden ze służących Menona oraz Anytos, jeden z późniejszych oskarżycieli Sokratesa.

    Na początku dwaj główni rozmówcy rozważają podstawową kwestię: „Czym jest cnota i czy można się jej nauczyć?”. Natrafiają przy tym na kłopot zwany obecnie paradoksem Menona. Wydaje się, że nie ma sensu szukać wiedzy. Gdyż albo człowiek szuka tego, co zna, wówczas przecież nie będzie tego szukał, albo tego, czego nie zna, a wtedy nie wie, czego ma szukać.

    W odpowiedzi na ten problem Sokrates usiłuje eksperymentalnie dowieść, że dysponujemy wiedzą wrodzoną, jej poznawanie jest przypominaniem sobie tego, co nieśmiertelna dusza człowieka poznała przed narodzinami. W dialogu pojawia się w związku z tym interesująco, krok po kroku ukazane rozwiązywanie problemu geometrycznego: znalezienia boku kwadratu, który miałby pole dwukrotnie większe od pola kwadratu o boku dwóch stóp.

  3. W rozprawie o wolności woli Schopenhauer właściwie zaprzecza możliwości suwerennego podejmowania decyzji dotyczących własnego postępowania przez jednostkę ludzką.

    Jednocześnie, pod koniec rozprawy, filozof broni tezy o odpowiedzialności człowieka za własne czyny, mimo że powodowany jest on w gruncie rzeczy niezależną w żaden sposób od niego koniecznością. Wydanie opatrzone zostało erudycyjnymi przypisami tłumacza, Adama Stögbauera, zawierającymi m.in. streszczenia innych, odnoszących się do tego, dzieł Schopenhauera oraz skrótową prezentację tych poglądów innych myślicieli, które stanowią filozoficzny kontekst rozprawy.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Aktor (1)

Alkohol (3)

Ambicja (8)

Anioł (1)

Antysemityzm (12)

Artysta (10)

Asceta (2)

B

Bezpieczeństwo (2)

Bieda (14)

Błądzenie (11)

Błogosławieństwo (1)

Bogactwo (22)

Bohaterstwo (5)

Bóg (106)

Brat (3)

Broń (2)

Bunt (1)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chleb (1)

Choroba (15)

Chrystus (11)

Ciało (55)

Ciemność (1)

Cień (1)

Cierpienie (13)

Cnota (72)

Córka (1)

Cud (3)

Czarownica (1)

Czas (26)

Czyn (16)

Czyściec (1)

D

Dar (1)

Diabeł (8)

Dobro (59)

Dojrzałość (1)

Dom (1)

Dorosłość (1)

Droga (2)

Duch (4)

Duma (3)

Dusza (84)

Dworzanin (1)

Dwór (1)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (15)

Dziedzictwo (4)

Dźwięk (1)

E

Egoizm (2)

Emigrant (4)

Erotyzm (2)

F

Fałsz (13)

Filozof (130)

G

Głód (2)

Głupiec (1)

Głupota (6)

Gniew (6)

Gość (1)

Grób (1)

Grzech (11)

Grzeczność (5)

Gwiazda (1)

H

Handel (4)

Hańba (8)

Historia (22)

Honor (7)

I

Idealista (7)

Imię (1)

Interes (5)

J

Jabłko (1)

Jedzenie (13)

Język (3)

K

Kaleka (2)

Kapłan (2)

Kara (17)

Katastrofa (2)

Klęska (3)

Kłamstwo (19)

Kłótnia (3)

Kobieta (80)

Kobieta "upadła" (11)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (133)

Konflikt (2)

Konflikt wewnętrzny (5)

Koniec świata (5)

Koń (2)

Korzyść (6)

Kradzież (3)

Krew (2)

Król (14)

Krzywda (8)

Ksiądz (7)

Książka (11)

L

Lekarz (10)

Lenistwo (4)

List (2)

Literat (6)

Los (7)

Lot (1)

Lud (6)

Lustro (3)

Ł

Łzy (2)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (10)

Maszyna (11)

Matka (15)

Matka Boska (1)

Mądrość (31)

Mąż (2)

Melancholia (1)

Mędrzec (6)

Mężczyzna (45)

Miasto (1)

Miłosierdzie (4)

Miłość (91)

Miłość niespełniona (1)

Miłość platoniczna (4)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (37)

Młodość (7)

Moda (3)

Modlitwa (5)

Morderstwo (2)

Morze (1)

Muzyka (16)

N

Nadzieja (3)

Nagroda (2)

Narkotyki (1)

Narodziny (3)

Naród (13)

Natchnienie (1)

Natura (34)

Nauczyciel (10)

Nauka (80)

Niebezpieczeństwo (3)

Niebo (3)

Niemiec (6)

Nienawiść (30)

Nieśmiertelność (21)

Niewola (19)

Noc (1)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obowiązek (10)

Obraz świata (90)

Obrzędy (1)

Obyczaje (38)

Obywatel (9)

Odrodzenie (2)

Odwaga (10)

Ofiara (10)

Ogień (4)

Ojciec (9)

Ojczyzna (8)

Oko (2)

Okręt (2)

Okrucieństwo (19)

P

Pamięć (20)

Pan (1)

Państwo (62)

Patriota (11)

Piekło (2)

Pieniądz (22)

Pies (3)

Piękno (33)

Pijaństwo (3)

Plotka (1)

Pobożność (6)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (7)

Podróż (1)

Podstęp (1)

Poeta (28)

Poezja (28)

Pogarda (3)

Pogrzeb (4)

Pojedynek (4)

Pokora (5)

Pokusa (1)

Polak (12)

Polityka (28)

Polowanie (2)

Polska (12)

Poród (1)

Poświęcenie (4)

Pozory (8)

Pozycja społeczna (14)

Pożądanie (25)

Praca (18)

Prawda (65)

Prawnik (1)

Prawo (69)

Proroctwo (1)

Prorok (1)

Próżność (5)

Przekupstwo (3)

Przemiana (13)

Przemijanie (2)

Przemoc (11)

Przestrzeń (18)

Przyjaźń (11)

Przysięga (4)

Przywódca (10)

Ptak (2)

Pycha (12)

R

Radość (23)

Realista (1)

Religia (135)

Rewolucja (9)

Robak (2)

Robot (1)

Robotnik (1)

Rodzina (12)

Rosja (2)

Rosjanin (8)

Rośliny (2)

Rozkosz (30)

Rozpacz (11)

Rozstanie (3)

Rozum (94)

Rycerz (5)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (7)

Samolubstwo (1)

Samotnik (4)

Samotność (4)

Sąd (11)

Seks (12)

Sen (14)

Serce (3)

Sędzia (4)

Siła (17)

Siostra (2)

Sława (8)

Słońce (3)

Słowo (35)

Sługa (3)

Służalczość (2)

Smutek (11)

Sobowtór (1)

Społecznik (4)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (45)

Starość (12)

Strach (23)

Stworzenie (22)

Sumienie (8)

Swaty (2)

Syn (4)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (5)

Szczęście (18)

Szkoła (2)

Sztuka (31)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (7)

Śmierć (36)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (3)

Światło (4)

Święty (3)

T

Tajemnica (12)

Taniec (4)

Tchórzostwo (4)

Teatr (2)

Testament (1)

Tęsknota (4)

Theatrum mundi (1)

Tłum (21)

Trucizna (3)

Trup (3)

Twórczość (6)

U

Ucieczka (4)

Uczeń (7)

Uczta (5)

Uczucie (1)

Umiarkowanie (12)

Upadek (9)

Uroda (3)

Urzędnik (2)

W

Walka (7)

Wiadomość (1)

Wiara (42)

Wiatr (2)

Wiedza (72)

Wierność (3)

Wierzenia (7)

Więzienie (1)

Więzień (3)

Wina (8)

Wino (2)

Wizja (10)

Władza (67)

Własność (10)

Woda (2)

Wojna (21)

Wojsko (1)

Wolność (36)

Wróg (3)

Wspomnienia (2)

Współczucie (5)

Współpraca (1)

Wstyd (2)

Wychowanie (1)

Wyobraźnia (1)

Wyrzuty sumienia (2)

Wyspa (1)

Wzrok (5)

Z

Zabawa (3)

Zabobony (6)

Zapach (1)

Zaświaty (19)

Zazdrość (7)

Zbawienie (6)

Zbrodnia (5)

Zbrodniarz (3)

Zdrada (4)

Zdrowie (6)

Zemsta (6)

Ziarno (1)

Ziemia (6)

Zło (42)

Zmartwychwstanie (1)

Zmysły (2)

Zwątpienie (3)

Zwierzę (12)

Zwierzęta (28)

Zwycięstwo (11)

Ż

Żałoba (2)

Żart (2)

Żebrak (1)

Żołnierz (14)

Żona (7)

Życie jako wędrówka (2)

Żyd (19)

Gatunek: Rozprawa

Najważniejsi twórcy
I. Kant, R. Descartes (Kartezjusz), A. Comte, L. Wittgenstein, W. Tatarkiewicz.

Rozbudowana wypowiedź naukowa lub filozoficzna poświęcona omówieniu jakiegoś zagadnienia, prezentująca pełny zasób materiału dowodowego, rozwiniętą argumentację oraz proces rozumowania, który doprowadził uczonego do sformułowania wniosków.

Rozprawa w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie