TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5552 free readings you have right to

Language

Genre: Rozprawa

  1. Wybór dzieł Ksenofonta obejmujący niemal wszystkie jego prace z wyjątkiem Anabazy, niektóre w całości, inne zaś we fragmentach.

    Pierwszą grupę wśród nich stanowią pisma sokratyczne i dialogi. Sympozjon (Uczta) oraz Obrona Sokratesa są odpowiednikami dzieł Platona o takich samych tytułach, przedstawiają jednak inny obraz Sokratesa. Podobnie, choć niektóre partie Wspomnień o Sokratesie, prezentowanych tutaj w najważniejszych fragmentach, tematyką i sposobem prowadzenia rozmowy przypominają sokratejskie dialogi Platona, to ich główny bohater niejednokrotnie prezentuje odmienne niż u Platona poglądy i zainteresowania. Do pism sokratycznych należy także Ekonomik, dziełko praktyczno-dydaktyczne o gospodarstwie, napisane w formie rozmowy Sokratesa z Krytobulem. Z kolei Hieron to dialog pomiędzy tyranem Syrakuz a poetą Symonidesem traktujący o tym, czy szczęśliwsze jest życie zwykłego, prywatnego człowieka, czy też jedynowładcy, zakończony poradami, jak powinien postępować władca, by działać dla dobra państwa i zyskać przychylność poddanych.

    Drugą ważną grupę pism Ksenofonta stanowią dzieła historyczne, polityczne i biograficzne. Agesilaos to pochwalna biografia króla spartańskiego, pod rozkazami którego służył przez pewien czas autor. Cyropedia, czyli Wychowanie Cyrusa, to obszerne dzieło opisujące w formie powieści, niestroniącej od ahistoryczności i fikcji, wychowanie i późniejsze życie króla perskiego Cyrusa Wielkiego, przedstawiające go jako wzór szlachetnego i wybitnego władcy, zaś Persję jako idealne państwo. Traktat Ustrój spartański szczegółowo omawia i zachwala instytucje i zwyczaje spartańskie. Hellenika, czyli Historia grecka, opisuje półwiecze dziejów Grecji, od roku 411 do roku 362 p.n.e.; rozpoczyna się w miejscu, na którym urywa się narracja Wojny peloponeskiej Tukidydesa, i jest dla nas głównym źródłem opisującym ten okres.

    Oprócz nich wybór obejmuje fragmenty z dwu pomniejszych dzieł Ksenofonta: o myślistwie oraz o dochodach ateńskich.

  2. Publicystyczny tekst Orzeszkowej z roku 1876, a więc stosunkowo wczesny w literackiej biografii autorki, w którym zaprzecza ona stereotypowi, jakoby rozum stanowił w działaniu przeciwieństwo serca.

    Przytaczając fakty historyczne, pisarka pokazuje, w jaki sposób rozwój nauki pozytywnie wpływa na ludzką wrażliwość w postrzeganiu cierpienia i krzywdy bliźniego. Udowadnia nie tylko tezę, że dzięki postępowi i odkryciom nauk przyrodniczych wzrasta społeczne poczucie empatii, lecz również twierdzenie, że to, co intuicyjnie w zakresie moralności odbierane, na skutek osiągnięć badaczy staje się w pełni uświadomione i trwałe.

  3. Krytyka czystego rozumu (wyd. I 1781, wyd. II rozszerzone 1787, wyd. pol. 1904) jest pierwszą z trzech prac, obok Krytyki praktycznego rozumu (1788, wyd. pol. 1911) i Krytyki władzy sądzenia (1791, wyd. pol. 1964), które prezentują krytyczną filozofię Kanta, poddając analizie filozoficzne podstawy ludzkiego poznania i stanowią podwaliny klasycznej filozofii niemieckiej.

    Krytyka czystego rozumu przynosi m.in. podważenie teologicznych dowodów Tomasza z Akwinu o istnieniu Boga, przesuwając idee Boga, wolności i nieśmiertelności ze świata zjawisk do dziedziny „rzeczy samych w sobie” (noumenów) — z zasady niepoznawalnych i istniejących poza świadomością. Temu zapewne książka ta zawdzięcza umieszczenie na Indeksie ksiąg zakazanych (w 1827 r.). W epoce cyfryzacji istnienie indeksu nie ma racji bytu, każdy więc może zapoznać się z subtelnością umysłu filozofa z Królewca.

    Przekład Piotra Chmielowskiego przynosi dodatkową wartość: we wstępie i przypiskach tłumacz odwołuje się do przemyśleń i terminów polskiego filozofa, Bronisława Trentowskiego. Dzięki temu można się przekonać, czemu nie mógł zyskać poczytności dorobek tego myśliciela, który na swe nieszczęście poddał swój warsztat wpływom i obróbce językowej poety romantycznego Zygmunta Krasińskiego.

All matching works

Motifs and themes

A

Aktor (1)

Alkohol (2)

Ambicja (2)

Anioł (1)

Artysta (5)

Asceta (2)

B

Bezpieczeństwo (2)

Bieda (8)

Błądzenie (2)

Bogactwo (17)

Bohaterstwo (1)

Bóg (18)

Brat (2)

Broń (2)

Bunt (1)

C

Chciwość (1)

Choroba (8)

Ciało (34)

Cierpienie (5)

Cnota (34)

Cud (2)

Czarownica (1)

Czas (1)

Czyn (1)

D

Diabeł (2)

Dobro (14)

Dojrzałość (1)

Dom (1)

Droga (1)

Duma (2)

Dusza (43)

Dworzanin (1)

Dwór (1)

Dzieciństwo (5)

Dziecko (7)

Dziedzictwo (3)

E

Emigrant (1)

Erotyzm (1)

F

Fałsz (2)

Filozof (57)

G

Głód (1)

Głupiec (1)

Głupota (2)

Gniew (4)

Gość (1)

Grzech (2)

Grzeczność (3)

H

Handel (4)

Hańba (5)

Historia (7)

Honor (7)

I

Idealista (2)

Imię (1)

Interes (3)

J

Jedzenie (9)

Język (3)

K

Kaleka (1)

Kapłan (2)

Kara (11)

Katastrofa (1)

Klęska (2)

Kłamstwo (5)

Kobieta (26)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (56)

Konflikt (1)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koniec świata (1)

Koń (2)

Korzyść (3)

Kradzież (2)

Krew (2)

Król (10)

Krzywda (5)

Ksiądz (3)

Książka (9)

L

Lekarz (7)

Lenistwo (3)

Literat (2)

Los (2)

Lud (2)

Lustro (1)

M

Małżeństwo (12)

Marzenie (1)

Maszyna (10)

Matka (1)

Mądrość (21)

Mąż (2)

Mędrzec (5)

Mężczyzna (14)

Miasto (1)

Miłosierdzie (1)

Miłość (37)

Miłość platoniczna (4)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (4)

Młodość (3)

Moda (1)

Modlitwa (4)

Morderstwo (1)

Muzyka (6)

N

Nagroda (2)

Narkotyki (1)

Narodziny (1)

Naród (1)

Natchnienie (1)

Natura (15)

Nauka (37)

Niebezpieczeństwo (2)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (7)

Niewola (12)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obowiązek (1)

Obraz świata (14)

Obrzędy (1)

Obyczaje (34)

Obywatel (3)

Odwaga (6)

Ofiara (5)

Ogień (2)

Ojciec (2)

Okrucieństwo (12)

P

Pamięć (1)

Państwo (32)

Patriota (1)

Piekło (2)

Pieniądz (13)

Pies (1)

Piękno (10)

Pijaństwo (3)

Pobożność (1)

Pocałunek (2)

Pochlebstwo (2)

Podróż (1)

Podstęp (1)

Poeta (3)

Poezja (16)

Pogarda (1)

Pogrzeb (2)

Pojedynek (4)

Polityka (9)

Polowanie (2)

Poród (1)

Poświęcenie (2)

Pozory (4)

Pozycja społeczna (10)

Pożądanie (9)

Praca (14)

Prawda (27)

Prawnik (1)

Prawo (29)

Proroctwo (1)

Próżność (2)

Przekupstwo (1)

Przemiana (2)

Przemijanie (1)

Przemoc (8)

Przyjaźń (2)

Przysięga (3)

Przywódca (5)

R

Radość (3)

Religia (74)

Rewolucja (4)

Robak (2)

Robot (1)

Rodzina (6)

Rosja (1)

Rośliny (2)

Rozkosz (17)

Rozpacz (5)

Rozstanie (3)

Rozum (22)

Rycerz (1)

S

Samobójstwo (3)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (1)

Sąd (5)

Seks (6)

Sen (7)

Sędzia (3)

Siła (3)

Siostra (1)

Sława (4)

Słońce (1)

Słowo (8)

Sługa (1)

Służalczość (1)

Smutek (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (28)

Starość (10)

Strach (7)

Stworzenie (1)

Sumienie (8)

Syn (1)

Szaleństwo (3)

Szczęście (15)

Szkoła (1)

Sztuka (14)

Ś

Ślub (1)

Śmiech (4)

Śmierć (11)

Śpiew (2)

Światło (1)

Święty (1)

T

Tajemnica (3)

Taniec (4)

Tchórzostwo (2)

Teatr (2)

Theatrum mundi (1)

Tłum (14)

Trup (2)

Twórczość (5)

U

Uczta (5)

Umiarkowanie (5)

Upadek (4)

Uroda (1)

W

Walka (3)

Wiara (11)

Wiedza (27)

Wierność (1)

Wierzenia (7)

Wina (3)

Wino (2)

Wizja (2)

Władza (50)

Własność (3)

Woda (1)

Wojna (14)

Wojsko (1)

Wolność (11)

Współczucie (1)

Wychowanie (1)

Z

Zabobony (3)

Zapach (1)

Zaświaty (7)

Zazdrość (1)

Zbawienie (4)

Zbrodnia (1)

Zbrodniarz (1)

Zdrada (2)

Zdrowie (6)

Zemsta (1)

Ziarno (1)

Ziemia (6)

Zło (8)

Zmysły (2)

Zwątpienie (1)

Zwierzę (8)

Zwierzęta (19)

Zwycięstwo (7)

Ż

Żałoba (2)

Żołnierz (13)

Żona (7)

Życie jako wędrówka (1)

Żyd (1)

Genre: Rozprawa

No description.
Close

* Loading