Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5723 darmowe utwory do których masz prawo

Język Język

Autor: Eliza Orzeszkowa

  • Eliza Orzeszkowa X
  1. Wiedźma to według wierzeń ludowych kobieta podlegająca mocy diabła, mająca moc rzucania uroków, ale i kobieta brzydka i złośliwa. O obu tych znaczeniach pisze autorka w interesującej nowelce.

    Tytułowa bohaterka jest postrachem wsi, dzięki niej kobiety rodzą lub przez nią dzieci umierają, przynosi robactwo, gdy trzeba się zemścić, daje zioła na miłość i przywiązanie albo na odtrącenie. Żyje z niekochanymi córką i wnuczką oraz z ukochanym mężem, dla którego gotowa jest poświęcić wszystko. Lektura noweli zaskakuje, gdyż, co nietypowe dla Orzeszkowej, opowiadanie dominuje tu nad opisem, a sama tematyka znacznie odbiega od zaangażowanych tekstów autorki.

  2. Cykl Z myśli wieczornych autorstwa Elizy Orzeszkowej to 10 krótkich nowelek o charakterze refleksyjnym. Są to przeważnie melancholijne zapiski o samotności, przemijaniu, kruchości życia, a także tęsknocie za wolnością i poszukiwaniu. W wielu z nich autorka zwraca się do Boga, nowele przyjmują formę modlitwy lub litanii. Można doszukiwać się w nich prób przemyślenia i podsumowania własnego życia i dokonań, ciągłego niepokoju związanego zarówno z sytuacją polityczną, jak i osobistymi przeżyciami (cykl był pisany przez Orzeszkową w ostatnich latach życia), a także ostatnich nadziei i modlitwy o wyzwolenie.

    Eliza Orzeszkowa to jedna z najsłynniejszych pisarek epoki pozytywizmu. W swoich dziełach realizowała postulaty epoki takie jak praca u podstaw, asymilacja Żydów, emancypacja kobiet, ale także podejmowała tematykę patriotyczną, głównie związaną z powstaniem styczniowym.

  3. Nowela czołowej polskiej pozytywistki.

    Pokazuje w niej czytelnikowi, dlaczego działanie na rzecz najuboższych warstw społeczeństwa powinno mieć charakter systemowy, zamiast być pozostawione kaprysom dobrego serca przedstawicieli warstw uprzywilejowanych. Smutna baśń o pracy u podstaw.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (4)

Ambicja (2)

Arkadia (2)

Artysta (9)

Asceta (1)

B

Bieda (10)

Bijatyka (2)

Błazen (1)

Błądzenie (1)

Błoto (1)

Bogactwo (14)

Bóg (2)

Brat (2)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chleb (3)

Chłop (26)

Choroba (18)

Ciało (21)

Cierpienie (5)

Cisza (3)

Cnota (2)

Córka (8)

Czas (7)

Czyn (1)

D

Dama (5)

Dekadent (1)

Diabeł (1)

Dobro (2)

Dom (12)

Dorosłość (4)

Drzewo (5)

Duch (2)

Duma (9)

Dusza (8)

Dworek (2)

Dworzanin (1)

Dwór (9)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (13)

Dziedzictwo (8)

Dźwięk (1)

E

Emancypacja (1)

Emigrant (1)

F

Filozof (1)

Flirt (6)

G

Głód (2)

Głupiec (1)

Głupota (4)

Gniew (1)

Gospodarz (11)

Gospodyni (11)

Gość (9)

Grób (8)

Grzech (1)

Gwiazda (1)

H

Handel (3)

Hańba (1)

Historia (10)

Honor (2)

I

Idealista (8)

Interes (6)

J

Jedzenie (11)

K

Kara (2)

Klęska (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (92)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (1)

Kochanek romantyczny (3)

Kondycja ludzka (13)

Konflikt (6)

Konflikt pokoleń (3)

Koń (2)

Korzyść (1)

Krew (1)

Król (2)

Krzywda (1)

Książka (3)

Księżyc (2)

Kuchnia (3)

Kwiaty (5)

L

Las (4)

Lato (2)

Lekarz (2)

Lenistwo (1)

List (2)

Literat (4)

Los (6)

Lud (10)

Ł

Łzy (9)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (3)

Matka (18)

Mąż (18)

Melancholia (3)

Mężczyzna (47)

Miasto (1)

Miłosierdzie (2)

Miłość (26)

Miłość niespełniona (5)

Miłość romantyczna (3)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (1)

Młodość (16)

Moda (1)

Modlitwa (2)

Motyl (2)

Mucha (5)

Muzyka (9)

N

Natura (14)

Nauczyciel (3)

Nauczycielka (5)

Nauka (8)

Niedziela (1)

Nienawiść (1)

Niewola (1)

Noc (2)

Nuda (12)

O

Obłok (1)

Obowiązek (4)

Obraz świata (4)

Obyczaje (33)

Ogród (8)

Ojciec (24)

Ojczyzna (6)

Oko (4)

Okrucieństwo (1)

Opieka (8)

Oświadczyny (1)

P

Pamięć (6)

Pan (2)

Panna młoda (1)

Państwo (1)

Patriota (2)

Pieniądz (12)

Pies (7)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Plotka (2)

Pocałunek (3)

Podróż (2)

Poezja (3)

Pokusa (3)

Polak (2)

Polityka (2)

Polowanie (1)

Portret (1)

Powstanie (2)

Pozycja społeczna (35)

Praca (48)

Praca organiczna (1)

Praca u podstaw (2)

Prawo (3)

Próżność (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (5)

Przemijanie (7)

Przemoc (3)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (5)

Przyroda nieożywiona (3)

Ptak (7)

Pustynia (2)

Pycha (1)

R

Raj (3)

Religia (2)

Robak (1)

Robotnik (2)

Rodzina (2)

Rosjanin (2)

Rośliny (8)

Rozczarowanie (2)

Rozstanie (1)

Rozum (2)

Rzeka (12)

S

Salon (7)

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (1)

Sąd (4)

Sąsiad (5)

Sen (3)

Serce (6)

Sielanka (1)

Siła (3)

Siostra (1)

Sława (1)

Słońce (5)

Słowo (9)

Sługa (3)

Służalczość (1)

Sobowtór (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (2)

Starość (16)

Strach (3)

Strój (20)

Sumienie (1)

Swaty (1)

Syn (23)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szczęście (7)

Szkoła (2)

Szlachcic (23)

Sztuka (1)

Ś

Śmiech (4)

Śmierć (3)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (6)

Świt (1)

T

Taniec (3)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Trup (2)

U

Ucieczka (1)

Uczeń (1)

Umiarkowanie (1)

Upadek (4)

Uroda (5)

Urzędnik (1)

V

Vanitas (2)

W

Walka (3)

Wdowa (4)

Wesele (11)

Wiatr (3)

Wiedza (5)

Wierność (1)

Wierzenia (2)

Wieś (25)

Wina (1)

Wizja (2)

Własność (10)

Woda (6)

Wojna (2)

Wolność (2)

Wspomnienia (11)

Współpraca (3)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (5)

Zaręczyny (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (5)

Zbrodnia (1)

Zdrada (3)

Zdrowie (1)

Ziemia (4)

Zima (1)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żebrak (2)

Żołnierz (1)

Żona (18)

Życie snem (1)

Żyd (1)

Autor: Eliza Orzeszkowa

Ur.
6 czerwca 1841 r. w Miłkowszczyźnie
Zm.
18 maja 1910 r. w Grodnie
Najważniejsze dzieła:
Nad Niemnem (1888), Cham (1888), Meir Ezofowicz (1878), Gloria victis (1910), Dobra pani (1873), A...B...C... (1873), Niziny (1885), Dziurdziowie (1885)

Polska pisarka nurtu pozytywizmu znana pod nazwiskiem męża, Piotra Orzeszko, nazwisko rodowe: Korwin-Pawłowska. Publikowała pod pseudonimami: E.O., Bąk, Wa-Lit-No, Li...ka, Gabriela, Litwinka. Pierwszymi jej tekstami były powieści tendencyjne (Marta 1873); cele swojej wczesnej twórczości przedstawiła w rozprawach: Kilka uwag nad powieścią (1866) i Listy o literaturze (1873). Drugim etapem pisarskim Orzeszkowej był realizm (Nad Niemnem), oscylujący niekiedy w kierunku naturalizmu (Dziurdziowie). Teoretycznoliterackie opracowanie założeń powieści realistycznej znalazło się w rozprawie O powieściach T.T. Jeża z rzutem oka na powieść w ogóle (1879). Późne utwory noszą cechy prozy modernistycznej (tom Gloria victis). Najsłynniejsza powieść Orzeszkowej, Nad Niemnem, dotyczy tematu tożsamości narodowej, będąc jednocześnie uczczeniem powstania styczniowego, w którym autorka czynnie brała udział. Samo powstanie było bardzo ważną częścią jej życia - w swoim domu ukrywała ostatniego dyktatora tego zrywu narodowego, Romualda Traugutta, osobiście też organizowała zaopatrzenie i pomoc lekarską dla powstańców. Pisarka utrzymywała ścisłe kontakty ze środowiskiem literackim: M. Konopnicka była jej bliską przyjaciółką jeszcze z pensji; ożywiona korespondencja łączyła Orzeszkową z L. Méyetem i Z. Miłkowskim; była związana z tygodnikiem Bluszcz. Nominowana do Nagrody Nobla w 1905 r., przegrała jednak z H. Sienkiewiczem. Twierdziła, że literatura powinna odpowiadać za los społeczeństwa.

Eliza Orzeszkowa w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie