Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 375 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x

5607 free readings you have right to

Language

Author: Eliza Orzeszkowa

  • Eliza Orzeszkowa X
  1. Gedali, Żyd schwytany za pożywianie się grochem rosnącym przy drodze, zostaje rozpoznany przez właściciela plonów jako wcześniejszy partner w interesach.

    Kolejna nowela, w której autorka porusza problematykę żydowską. Jest to motyw bardzo często pojawiający się w twórczości Elizy Orzeszkowej, która starała się pozorne wady przypisywane Żydom przedstawiać jako zalety. Dostrzegała ich trudny los, ale również pracowitość, przedsiębiorczość i poświęcenie. W swoich tekstach starała się skłonić Żydów do asymilacji z narodem polskim, od którego odróżnia ich w zasadzie tylko religia. Gedali to opowieść o tym, że nie można oceniać ludzi po pozorach oraz że warto pochylić się nad każdym człowiekiem, by poznać jego historię.

  2. Losy guwernantki-idealistki, na przykładzie których Eliza Orzeszkowa w dziewiętnastym wieku ukazuje dramatyczną w gruncie rzeczy sytuację kobiet wyemancypowanych i wykształconych.

    Panna Antonina zajmuje się nauczaniem dzieci w majętnych domach, lecz jej pozycja tylko pozornie jest znacząca. Traktowana instrumentalnie, za każdym razem przestaje być w pewnym momencie potrzebna. Na próżno liczy, że wreszcie odnajdzie miejsce, w którym zostanie uznana za członka rodziny. Z czasem ogarnia ją poczucie beznadziei i zwątpienie. Misja, jakiej poświęciła się wchodząc w dorosłe życie po ukończeniu pensji, nie przynosi jej szczęścia i spełnienia. Wręcz przeciwnie, smak rozczarowania bywa przykry i gorzki.

  3. Przepis na życie dzieci i ich rodziców rzadko bywa tożsamy.

    Tytułowa Romanowa po śmierci męża postanowiła całe swoje życie poświęcić synowi i wychować go na zaradnego mężczyznę, który będzie potrafił zadbać o gospodarstwo i matkę. Michałko, mimo zdolności murarskich oraz przychylności swojego szefa, wydaje się nie wykazywać zainteresowania prowadzeniem uczciwego życia. Nie potrafi zatroszczyć się nawet o siebie, jest zawadiaką i lubi wszczynać awantury. Do uporządkowania swojego życia nie przekonuje go nawet ślub z piękną Zośką Chlewińskę, córką majstra. Szczegółów historii oraz tego, dokąd doprowadziły Michałka jego czyny, szukajcie w Romanowej Elizy Orzeszkowej.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (4)

Ambicja (2)

Arkadia (2)

Artysta (9)

Asceta (1)

B

Bieda (10)

Bijatyka (2)

Błazen (1)

Błądzenie (1)

Błoto (1)

Bogactwo (14)

Bóg (2)

Brat (2)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chleb (3)

Chłop (26)

Choroba (18)

Ciało (21)

Cierpienie (5)

Cisza (3)

Cnota (2)

Córka (8)

Czas (7)

Czyn (1)

D

Dama (5)

Dekadent (1)

Diabeł (1)

Dobro (2)

Dom (12)

Dorosłość (4)

Drzewo (5)

Duch (2)

Duma (9)

Dusza (8)

Dworek (2)

Dworzanin (1)

Dwór (9)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (13)

Dziedzictwo (8)

Dźwięk (1)

E

Emancypacja (1)

Emigrant (1)

F

Filozof (1)

Flirt (6)

G

Głód (2)

Głupiec (1)

Głupota (4)

Gniew (1)

Gospodarz (11)

Gospodyni (11)

Gość (9)

Grób (8)

Grzech (1)

Gwiazda (1)

H

Handel (3)

Hańba (1)

Historia (10)

Honor (2)

I

Idealista (8)

Interes (6)

J

Jedzenie (11)

K

Kara (2)

Klęska (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (92)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (1)

Kochanek romantyczny (3)

Kondycja ludzka (13)

Konflikt (6)

Konflikt pokoleń (3)

Koń (2)

Korzyść (1)

Krew (1)

Król (2)

Krzywda (1)

Książka (3)

Księżyc (2)

Kuchnia (3)

Kwiaty (5)

L

Las (4)

Lato (2)

Lekarz (2)

Lenistwo (1)

List (2)

Literat (4)

Los (6)

Lud (10)

Ł

Łzy (9)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (3)

Matka (18)

Mąż (18)

Melancholia (3)

Mężczyzna (47)

Miasto (1)

Miłosierdzie (2)

Miłość (26)

Miłość niespełniona (5)

Miłość romantyczna (3)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (1)

Młodość (16)

Moda (1)

Modlitwa (2)

Motyl (2)

Mucha (5)

Muzyka (9)

N

Natura (14)

Nauczyciel (3)

Nauczycielka (5)

Nauka (8)

Niedziela (1)

Nienawiść (1)

Niewola (1)

Noc (2)

Nuda (12)

O

Obłok (1)

Obowiązek (4)

Obraz świata (4)

Obyczaje (33)

Ogród (8)

Ojciec (24)

Ojczyzna (6)

Oko (4)

Okrucieństwo (1)

Opieka (8)

Oświadczyny (1)

P

Pamięć (6)

Pan (2)

Panna młoda (1)

Państwo (1)

Patriota (2)

Pieniądz (12)

Pies (7)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Plotka (2)

Pocałunek (3)

Podróż (2)

Poezja (3)

Pokusa (3)

Polak (2)

Polityka (2)

Polowanie (1)

Portret (1)

Powstanie (2)

Pozycja społeczna (35)

Praca (48)

Praca organiczna (1)

Praca u podstaw (2)

Prawo (3)

Próżność (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (5)

Przemijanie (7)

Przemoc (3)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (5)

Przyroda nieożywiona (3)

Ptak (7)

Pustynia (2)

Pycha (1)

R

Raj (3)

Religia (2)

Robak (1)

Robotnik (2)

Rodzina (2)

Rosjanin (2)

Rośliny (8)

Rozczarowanie (2)

Rozstanie (1)

Rozum (2)

Rzeka (12)

S

Salon (7)

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (1)

Sąd (4)

Sąsiad (5)

Sen (3)

Serce (6)

Sielanka (1)

Siła (3)

Siostra (1)

Sława (1)

Słońce (5)

Słowo (9)

Sługa (3)

Służalczość (1)

Sobowtór (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (2)

Starość (16)

Strach (3)

Strój (20)

Sumienie (1)

Swaty (1)

Syn (23)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szczęście (7)

Szkoła (2)

Szlachcic (23)

Sztuka (1)

Ś

Śmiech (4)

Śmierć (3)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (6)

Świt (1)

T

Taniec (3)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Trup (2)

U

Ucieczka (1)

Uczeń (1)

Umiarkowanie (1)

Upadek (4)

Uroda (5)

Urzędnik (1)

V

Vanitas (2)

W

Walka (3)

Wdowa (4)

Wesele (11)

Wiatr (3)

Wiedza (5)

Wierność (1)

Wierzenia (2)

Wieś (25)

Wina (1)

Wizja (2)

Własność (10)

Woda (6)

Wojna (2)

Wolność (2)

Wspomnienia (11)

Współpraca (3)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (5)

Zaręczyny (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (5)

Zbrodnia (1)

Zdrada (3)

Zdrowie (1)

Ziemia (4)

Zima (1)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żebrak (2)

Żołnierz (1)

Żona (18)

Życie snem (1)

Żyd (1)

Author: Eliza Orzeszkowa

Ur.
6 czerwca 1841 r. w Miłkowszczyźnie
Zm.
18 maja 1910 r. w Grodnie
Najważniejsze dzieła:
Nad Niemnem (1888), Cham (1888), Meir Ezofowicz (1878), Gloria victis (1910), Dobra pani (1873), A...B...C... (1873), Niziny (1885), Dziurdziowie (1885)

Polska pisarka nurtu pozytywizmu znana pod nazwiskiem męża, Piotra Orzeszko, nazwisko rodowe: Korwin-Pawłowska. Publikowała pod pseudonimami: E.O., Bąk, Wa-Lit-No, Li...ka, Gabriela, Litwinka. Pierwszymi jej tekstami były powieści tendencyjne (Marta 1873); cele swojej wczesnej twórczości przedstawiła w rozprawach: Kilka uwag nad powieścią (1866) i Listy o literaturze (1873). Drugim etapem pisarskim Orzeszkowej był realizm (Nad Niemnem), oscylujący niekiedy w kierunku naturalizmu (Dziurdziowie). Teoretycznoliterackie opracowanie założeń powieści realistycznej znalazło się w rozprawie O powieściach T.T. Jeża z rzutem oka na powieść w ogóle (1879). Późne utwory noszą cechy prozy modernistycznej (tom Gloria victis). Najsłynniejsza powieść Orzeszkowej, Nad Niemnem, dotyczy tematu tożsamości narodowej, będąc jednocześnie uczczeniem powstania styczniowego, w którym autorka czynnie brała udział. Samo powstanie było bardzo ważną częścią jej życia - w swoim domu ukrywała ostatniego dyktatora tego zrywu narodowego, Romualda Traugutta, osobiście też organizowała zaopatrzenie i pomoc lekarską dla powstańców. Pisarka utrzymywała ścisłe kontakty ze środowiskiem literackim: M. Konopnicka była jej bliską przyjaciółką jeszcze z pensji; ożywiona korespondencja łączyła Orzeszkową z L. Méyetem i Z. Miłkowskim; była związana z tygodnikiem Bluszcz. Nominowana do Nagrody Nobla w 1905 r., przegrała jednak z H. Sienkiewiczem. Twierdziła, że literatura powinna odpowiadać za los społeczeństwa.

Eliza Orzeszkowa in Wikipedia
Close

* Loading