1%
Logo akcji 1%

Droga użytkowniczko, drogi użytkowniku!

Czy wiesz, że biblioteka internetowa Wolne Lektury to jeden z projektów fundacji Nowoczesna Polska – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury? Wesprzyj nasze działania, przeznaczając na nie 1% swojego podatku. Możesz to zrobić, wpisując w zeznaniu podatkowym numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5532 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Eliza Orzeszkowa

  • Eliza Orzeszkowa X
  1. On i ona. Spotkanie niby przypadkowe, ale bardzo wyczekiwane. Rozmowa przechodzi we flirt, a flirt w coś jeszcze poważniejszego.

    Do miasta przyjeżdża piękna dziewczyna z małego dworku. Niby do ciotki, ale tak naprawdę w poszukiwaniu chłopaka, który był z wizytą na wsi jakiś czas wcześniej. Spotykają się i oderwać się od siebie już nie mogą. I niby wszystko już wiemy, i już trzymamy za nich kciuki, kiedy dowiadujemy się o tej trzeciej. Eliza Orzeszkowa jest jedną z najważniejszych pisarek polskich epoki pozytywizmu. Jej utwory cechuje ogromne wyczucie problemów społecznych — w mowie pogrzebowej Józef Kotarbiński nazwał ją wręcz „czującym sercem epoki”.

  2. Króciutka nowela o kryzysie wieku średniego. Choć Orzeszkowa pewnie zdziwiłaby się taką interpretacją, bo jest to jednocześnie opowieść o tęsknocie za latami dziecięcymi.

    Mężczyzna w średnim wieku. Lekka tusza i fizyczna siła. Konkretny i skoncentrowany na karierze urzędniczej. Ma wszystko, czego może chcieć uczciwy człowiek: wielkie mieszkanie, służbę, doskonałą posadę i zdrowie. Jedyne czego mu brakuje, to żony - jakoś się nie ułożyło. Kiedy otrzymuje list od siostry mieszkającej pod Puszczą Białowieską, dopadają go wspomnienia. Gdzieś w życiu popełnił błąd. Eliza Orzeszkowa jest jedną z najważniejszych pisarek polskich epoki pozytywizmu. Jej utwory cechuje ogromne wyczucie na problemy społeczne — w mowie pogrzebowej Józef Kotarbiński nazwał ją wręcz „czującym sercem epoki”.

  3. W ciemnościach zapadającej zimowej nocy, zmagając się z mroźnym wiatrem, samotny wędrowiec wytrwale przemierza pokrytą śniegiem dolinę. Jego wzrok przyciągają widoczne światełka chat pobliskiej wioski.

    Tymczasem w domu starego Mikuły jeden z jego synów powrócił właśnie z targu w pobliskim miasteczku i przyniósł niepokojące wieści…

    Opowiadanie porusza jeden ze stałych tematów w twórczości autorki: losy człowieka i jego życie wewnętrzne kształtowane przez bezlitosne, deprawujące mechanizmy działania współczesnego świata. Kiedy nawet niewielki błąd zamiast próby zrozumienia i wybaczenia powoduje napiętnowanie i odrzucenie, wyzwala spiralę narastającej degradacji, prowadzącej do nieuniknionego upadku.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (4)

Ambicja (2)

Arkadia (2)

Artysta (9)

Asceta (1)

B

Bieda (10)

Bijatyka (2)

Błazen (1)

Błądzenie (1)

Błoto (1)

Bogactwo (14)

Bóg (2)

Brat (2)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chleb (3)

Chłop (26)

Choroba (18)

Ciało (21)

Cierpienie (5)

Cisza (3)

Cnota (2)

Córka (8)

Czas (7)

Czyn (1)

D

Dama (5)

Dekadent (1)

Diabeł (1)

Dobro (2)

Dom (12)

Dorosłość (4)

Drzewo (5)

Duch (2)

Duma (9)

Dusza (8)

Dworek (2)

Dworzanin (1)

Dwór (9)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (13)

Dziedzictwo (8)

Dźwięk (1)

E

Emigrant (1)

F

Filozof (1)

Flirt (6)

G

Głód (2)

Głupiec (1)

Głupota (4)

Gniew (1)

Gospodarz (11)

Gospodyni (11)

Gość (9)

Grób (8)

Grzech (1)

Gwiazda (1)

H

Handel (3)

Hańba (1)

Historia (10)

Honor (2)

I

Idealista (8)

Interes (6)

J

Jedzenie (11)

K

Kara (2)

Klęska (1)

Kłótnia (1)

Kobieta (92)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (1)

Kochanek romantyczny (3)

Kondycja ludzka (13)

Konflikt (6)

Konflikt pokoleń (3)

Koń (2)

Korzyść (1)

Krew (1)

Król (2)

Krzywda (1)

Książka (3)

Księżyc (2)

Kuchnia (3)

Kwiaty (5)

L

Las (4)

Lato (2)

Lekarz (2)

Lenistwo (1)

List (2)

Literat (4)

Los (6)

Lud (10)

Ł

Łzy (9)

M

Małżeństwo (15)

Marzenie (3)

Matka (18)

Mąż (18)

Melancholia (3)

Mężczyzna (47)

Miasto (1)

Miłosierdzie (2)

Miłość (26)

Miłość niespełniona (5)

Miłość romantyczna (3)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Miłość spełniona (1)

Mizoginia (1)

Młodość (16)

Moda (1)

Modlitwa (2)

Motyl (2)

Mucha (5)

Muzyka (9)

N

Natura (14)

Nauczyciel (3)

Nauczycielka (5)

Nauka (8)

Niedziela (1)

Nienawiść (1)

Niewola (1)

Noc (2)

Nuda (12)

O

Obłok (1)

Obowiązek (4)

Obraz świata (4)

Obyczaje (33)

Ogród (8)

Ojciec (24)

Ojczyzna (6)

Oko (4)

Okrucieństwo (1)

Opieka (8)

Oświadczyny (1)

P

Pamięć (6)

Pan (2)

Panna młoda (1)

Państwo (1)

Patriota (2)

Pieniądz (12)

Pies (7)

Piękno (1)

Pijaństwo (1)

Plotka (2)

Pocałunek (3)

Podróż (2)

Poezja (3)

Pokusa (3)

Polak (2)

Polityka (2)

Polowanie (1)

Portret (1)

Powstanie (2)

Pozycja społeczna (35)

Praca (48)

Praca organiczna (1)

Praca u podstaw (2)

Prawo (3)

Próżność (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (5)

Przemijanie (7)

Przemoc (3)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (5)

Przyroda nieożywiona (3)

Ptak (7)

Pustynia (2)

Pycha (1)

R

Raj (3)

Religia (2)

Robak (1)

Robotnik (2)

Rodzina (2)

Rosjanin (2)

Rośliny (8)

Rozczarowanie (2)

Rozstanie (1)

Rozum (2)

Rzeka (12)

S

Salon (7)

Samobójstwo (2)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (1)

Sąd (4)

Sąsiad (5)

Sen (3)

Serce (6)

Sielanka (1)

Siła (3)

Siostra (1)

Sława (1)

Słońce (5)

Słowo (9)

Sługa (3)

Służalczość (1)

Sobowtór (1)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (2)

Starość (16)

Strach (3)

Strój (20)

Sumienie (1)

Swaty (1)

Syn (23)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szczęście (7)

Szkoła (2)

Szlachcic (23)

Sztuka (1)

Ś

Śmiech (4)

Śmierć (3)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (6)

Świt (1)

T

Taniec (3)

Testament (1)

Tęsknota (1)

Trup (2)

U

Ucieczka (1)

Uczeń (1)

Umiarkowanie (1)

Upadek (4)

Uroda (5)

Urzędnik (1)

V

Vanitas (2)

W

Walka (3)

Wdowa (4)

Wesele (11)

Wiatr (3)

Wiedza (5)

Wierność (1)

Wierzenia (2)

Wieś (25)

Wina (1)

Wizja (2)

Własność (10)

Woda (6)

Wojna (2)

Wolność (2)

Wspomnienia (11)

Współpraca (3)

Wzrok (3)

Z

Zabawa (5)

Zaręczyny (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (5)

Zbrodnia (1)

Zdrada (3)

Zdrowie (1)

Ziemia (4)

Zima (1)

Zwierzęta (3)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żebrak (2)

Żołnierz (1)

Żona (18)

Życie snem (1)

Żyd (1)

Autor: Eliza Orzeszkowa

Ur.
6 czerwca 1841 r. w Miłkowszczyźnie
Zm.
18 maja 1910 r. w Grodnie
Najważniejsze dzieła:
Nad Niemnem (1888), Cham (1888), Meir Ezofowicz (1878), Gloria victis (1910), Dobra pani (1873), A...B...C... (1873), Niziny (1885), Dziurdziowie (1885)

Polska pisarka nurtu pozytywizmu znana pod nazwiskiem męża, Piotra Orzeszko, nazwisko rodowe: Korwin-Pawłowska. Publikowała pod pseudonimami: E.O., Bąk, Wa-Lit-No, Li...ka, Gabriela, Litwinka. Pierwszymi jej tekstami były powieści tendencyjne (Marta 1873); cele swojej wczesnej twórczości przedstawiła w rozprawach: Kilka uwag nad powieścią (1866) i Listy o literaturze (1873). Drugim etapem pisarskim Orzeszkowej był realizm (Nad Niemnem), oscylujący niekiedy w kierunku naturalizmu (Dziurdziowie). Teoretycznoliterackie opracowanie założeń powieści realistycznej znalazło się w rozprawie O powieściach T.T. Jeża z rzutem oka na powieść w ogóle (1879). Późne utwory noszą cechy prozy modernistycznej (tom Gloria victis). Najsłynniejsza powieść Orzeszkowej, Nad Niemnem, dotyczy tematu tożsamości narodowej, będąc jednocześnie uczczeniem powstania styczniowego, w którym autorka czynnie brała udział. Samo powstanie było bardzo ważną częścią jej życia - w swoim domu ukrywała ostatniego dyktatora tego zrywu narodowego, Romualda Traugutta, osobiście też organizowała zaopatrzenie i pomoc lekarską dla powstańców. Pisarka utrzymywała ścisłe kontakty ze środowiskiem literackim: M. Konopnicka była jej bliską przyjaciółką jeszcze z pensji; ożywiona korespondencja łączyła Orzeszkową z L. Méyetem i Z. Miłkowskim; była związana z tygodnikiem Bluszcz. Nominowana do Nagrody Nobla w 1905 r., przegrała jednak z H. Sienkiewiczem. Twierdziła, że literatura powinna odpowiadać za los społeczeństwa.

Eliza Orzeszkowa w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie