Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury są za darmo i bez reklam, bo utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.

Na stałe wspiera nas 376 czytelników i czytelniczek.

Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców. Potrzebujemy Twojej pomocy!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków.

x

5607 free readings you have right to

Language

Author: Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)

  • Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) X
  1. Dramat z 1921 roku, który na scenie został wystawiony dwa lata później. Utwór jest krytyką konwencji realistycznej w sztuce. Powstał w odpowiedzi na dzieło Tadeusza Rittnera pt. W małym domku.

    Akcja rozgrywa się w Kozłowicach, gdzie mieszka rodzina Nibek czyli Dyapanazy wraz z dwoma córkami. Po niedawnym pogrzebie Pani Nibek, jej córki postanawiają wywołać ducha swojej zmarłej matki. Pojawia się widmo matki, Anastazji Nibek, która rozmawia z domownikami o swojej śmierci, a nawet je z nimi śniadanie. Czy wywołanie ducha zmarłej Anastazji było dobrym pomysłem? Jej bliscy nie spodziewają się, że wkrótce poznają odpowiedź.

  2. Dramatyczna tragifarsa, która przybierając formę groteski realizowała postulat Witkacego, aby w opanowanym przez materialistyczne nastawienie świecie zachować aksjologiczny wymiar sztuki i sens życia.

    Teoria Czystej Formy tym razem została zastosowana przez autora w dramacie, którego bohaterem uczynił Witkacy Tumora Mózgowicza — wielkiego matematyka. Perypetie naukowca, dopełnione makabrycznymi scenami i nieadekwatnymi do sytuacji reakcjami wkraczających na scenę postaci, stanowią treść atrakcyjną nie tylko dla koneserów twórczości artysty. Rozważania matematyka, na przykład na temat rodziny, w wyjątkowy sposób ukazują mistrzowskie pióro autora. Tumor Mózgowicz to jedna z najlepszych sztuk Witkacego.

  3. Czy za tytułową mątwę należy uznać Ellę, która osacza narzeczonego-artystę swą przytulnością? Co prawda określenie to pada właśnie w odniesieniu do niej, ale równie dobrym kandydatem jest dawny kolega szkolny filozofa i malarza Bezdeki, który roztacza mętne wizje realizacji „absolutyzmu życiowego”, czyli hyrkaniczności. A może mątwiczny charakter ma cała rzeczywistość, co ukazują jałowe rozmowy między cierpiącym na twórcze i ideowe wypalenie ateistą, a zarazem adeptem Sztuk, Bezdeką, a przybyłym z zaświatów papieżem-mecenasem i wojownikiem z XVI w.

    Wydaną w 1922 r. sztukę Witkacego można zaliczyć do wczesnych, choć już dojrzałych tekstów, powstałych po publikacji fundamentalnych teoretyczno-estetycznych prac (tj. tomu Nowe formy w malarstwie oraz wstępu do Czystej formy w teatrze). W Mątwie odnajdziemy charakterystyczną dla tego autora swobodę wyrazu artystycznego, śmiałe przekraczanie granic realności i prawdopodobieństwa, wycieczki w sferę groteski i absurdu, a jednocześnie dywagacje na temat zasadniczych kwestii filozoficznych, społecznych i egzystencjalnych. Witkacy przedstawia tu swoje wyklarowane już poglądy w sposób bardziej może bezpośredni i lekki niż w późniejszych utworach.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (11)

Ambicja (1)

Anioł (1)

Antysemityzm (8)

Artysta (15)

B

Bieda (1)

Błądzenie (2)

Błoto (1)

Bogactwo (6)

Bóg (5)

Brud (1)

Bunt (2)

C

Carpe Diem (1)

Chłop (5)

Choroba (2)

Chrzest (2)

Ciało (6)

Cierpienie (13)

Córka (3)

Czas (1)

Czyn (4)

D

Dobro (3)

Dorosłość (1)

Doskonałość (1)

Duch (10)

Duma (1)

Dusza (2)

Dworek (1)

Dziecko (7)

Dziedzictwo (1)

E

Erotyzm (7)

F

Filozof (5)

G

Głupota (1)

Grzeczność (2)

Gwiazda (2)

H

Historia (10)

Honor (2)

I

Idealista (7)

Imię (1)

Interes (2)

J

Jedzenie (9)

K

Kara (3)

Kłamstwo (3)

Kłótnia (1)

Kobieta (30)

Kobieta demoniczna (61)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (8)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (29)

Konflikt pokoleń (1)

Konflikt wewnętrzny (2)

Krew (1)

Król (1)

Ksiądz (17)

Książka (2)

Kwiaty (1)

L

Lek (1)

Literat (5)

Los (1)

Lud (3)

Ł

Łzy (1)

M

Małżeństwo (2)

Marzenie (2)

Maszyna (3)

Matka (7)

Mąż (5)

Melancholia (4)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (23)

Miasto (2)

Miłość (16)

Miłość romantyczna (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (2)

Mizoginia (7)

Młodość (4)

Modlitwa (1)

Morderstwo (5)

Muzyka (2)

N

Nacjonalizm (3)

Narkotyki (24)

Narodziny (1)

Naród (3)

Natura (10)

Nauka (3)

Niebo (1)

Nienawiść (2)

Nuda (6)

O

Obraz świata (21)

Obrzędy (1)

Obyczaje (1)

Odwaga (2)

Ofiara (2)

Ojciec (6)

Oko (2)

Okrucieństwo (1)

Oświadczyny (1)

Otchłań (1)

P

Pamięć (1)

Państwo (3)

Piekło (1)

Pies (2)

Piękno (6)

Pijaństwo (1)

Plotka (2)

Pocałunek (4)

Poeta (4)

Poezja (4)

Pogrzeb (2)

Pojedynek (3)

Polak (1)

Polityka (6)

Polska (1)

Postęp (2)

Poświęcenie (2)

Potwór (2)

Pozory (2)

Pozycja społeczna (25)

Pożądanie (27)

Praca (18)

Prawda (7)

Przebranie (1)

Przeczucie (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (5)

Przemoc (7)

Przyroda nieożywiona (1)

Przywódca (8)

R

Religia (15)

Rewolucja (37)

Robak (2)

Robotnik (16)

Rodzina (2)

Rozkosz (5)

Rozum (1)

S

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (4)

Seks (16)

Sen (4)

Sielanka (2)

Siła (2)

Sława (1)

Słońce (4)

Słowo (15)

Sługa (4)

Sport (1)

Spowiedź (3)

Sprawiedliwość (2)

Starość (6)

Strach (7)

Sumienie (3)

Syn (4)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szatan (3)

Szczęście (4)

Szlachcic (4)

Sztuka (23)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (4)

Śmierć (15)

Śpiew (1)

Światło (1)

Święty (2)

T

Tajemnica (6)

Teatr (3)

Tęsknota (1)

Trup (1)

Twórczość (2)

U

Uczta (1)

Upadek (15)

Urzędnik (7)

W

Walka (4)

Walka klas (3)

Wampir (1)

Wiara (4)

Wiedza (3)

Więzienie (3)

Więzień (3)

Wizja (1)

Władza (26)

Wojna (4)

Wolność (1)

Wróg (1)

Wspomnienia (2)

Wyrzuty sumienia (4)

Z

Zabawa (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (3)

Zdrada (8)

Zdrowie (1)

Zło (2)

Zmartwychwstanie (1)

Zwierzę (3)

Zwierzęta (2)

Ż

Żołnierz (2)

Żona (3)

Żyd (11)

Author: Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)

Ur.
24 lutego 1885 w Warszawie
Zm.
18 września 1939 w Jeziorach na Polesiu
Najważniejsze dzieła:
W małym dworku dramat, 1921), Wariat i zakonnica (dramat, 1923), Janulka, córka Fizdejki (dramat, 1923), Matka (dramat 1924), Szewcy (dramat, 1934), Pożegnanie jesieni (powieść, 1927), Nienasycenie (powieść, 1930), Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia (1919), Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia (1935), Niemyte dusze (1936; wyd. 1975).

Pseudonim Witkacy.
Polski awangardowy malarz, dramaturg, pisarz i filozof. Malarstwo studiował na krakowskiej ASP (u J. Stanisławskiego i J. Mehofera). W czasie I wojny światowej zaciągnął się do armii carskiej, ranny w 1916 r., pojechał kurować się do rodziny w Moskwie, gdzie był świadkiem wybuchu rewolucji październikowej. Bezpośrednie doświadczenie historii ukształtowało katastroficzną historiozofię Witkacego. W 1918 roku wrócił do Polski i osiadł w Zakopanem. Pracował zarobkowo jako portrecista (w latach 30. stworzył jednoosobową "Firmę portretową"), tworzył teoretyczne teksty z zakresu estetyki, był członkiem krakowskiej grupy formistów, głosząc teorię Czystej Formy w sztuce, mającej odwoływać się u odbiorcy bezpośrednio do uczuć metafizycznych. Z czasem stworzył własny system filozoficzny. W 1935 r. odznaczony prze Polską Akademię Nauk. Po wybuchu II wojny światowej, nie przyjęty jako ochotnik do wojska, udał się w kierunku wschodniej granicy Polski. Zginął śmiercią artystyczno-samobójczą, zażywając weronal wraz ze swą ówczesną kochanką oraz podcinając sobie żyły na wieść o agresji Związku Radzieckiego na prowadzącą wojnę z hitlerowskimi Niemcami Polskę.

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) in Wikipedia
Close

* Loading