Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur...

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

TAK, chcę dołączyć!
Nie, rezygnuję z tej oferty
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków i włączyć subskrypcję.

x

5643 free readings you have right to

Language Language

Author: Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)

  • Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) X
  1. Janulka, córka Fizdejki bliska jest Nienasyceniu. Wielki Mistrz uosabia problemat sztucznego przebudowania własnej psychiki na potrzeby tytanicznego zadania, zmuszonej, by zapanować nad światem rozpadającym się, zbydlęconym społeczeństwem. Władza jawi się tu jako wcielenie Czystej Formy, a Janulka poważnie podchodzi do obowiązków demonicznej femme fatale.

    W scenografii, która rozkosznie znęca się nad wyobraźnią widza (a co dopiero czytelnika!), rozgrywają się kolejne dramaty, i każdy z nich odsłania następny. Męka tworzenia siebie z niczego, wyniszczające wyrywanie się z własnej zwykłości, a więc i z prawdziwego ja, bolesne dociąganie siebie przemocą do roli tyrana zdziczałej, zbolszewizowanej tłuszczy, obrazuje proces twórczy taki, jakim widziała go epoka i jaki ogniskował się szczególnie w Witkacym, a zarazem i jego lęki społeczne czy neurozy. Postaci umierają po wielekroć, za każdym razem bardziej — i okrutniej, w przerwach dyskusji absolutnych. A nad tym wszystkim ciąży jeszcze potworna tajemnica, tajemnica Potworów, z których jeden wreszcie okazuje się być… ale znowuż drugi…

  2. Dramat z 1921 roku, który na scenie został wystawiony dwa lata później. Utwór jest krytyką konwencji realistycznej w sztuce. Powstał w odpowiedzi na dzieło Tadeusza Rittnera pt. W małym domku.

    Akcja rozgrywa się w Kozłowicach, gdzie mieszka rodzina Nibek czyli Dyapanazy wraz z dwoma córkami. Po niedawnym pogrzebie Pani Nibek, jej córki postanawiają wywołać ducha swojej zmarłej matki. Pojawia się widmo matki, Anastazji Nibek, która rozmawia z domownikami o swojej śmierci, a nawet je z nimi śniadanie. Czy wywołanie ducha zmarłej Anastazji było dobrym pomysłem? Jej bliscy nie spodziewają się, że wkrótce poznają odpowiedź.

  3. Głównym tematem powieści są, według słów autora, „przeżycia bandy zdegenerowanych byłych ludzi na tle mechanizującego się życia”. W męczącej atmosferze zmierzchu religii, filozofii i sztuki, w obliczu nadciągającej rewolucji „niwelistów”, w której nie będzie już miejsca na indywidualizm, bohaterowie rozpaczliwie łakną metafizycznych przeżyć i szukają sensu istnienia.

    Pożegnanie jesieni to powieść intelektualna, filozoficzna, a jednocześnie psychologizująca, w której najważniejszą rolę odgrywają analizy stanów psychicznych, przemyślenia i dyskursy metafizyczne, egzystencjalne i historiozoficzne. Część odbiorców odczytywała ją podobnie jak wystawiane wcześniej utwory dramatyczne Witkacego: na poły groteskowa proza skłoniła ich do traktowania utworu jako autorskiej zabawy, szyderstwa i żartu. Inni przeciwnie, zauważyli, że jest to utwór pisany serio, ale krytykowali powieść za to, że jest to „osobista spowiedź autora” i dlatego jest tylko „pseudopowieścią”. Nieprzychylne przyjęcie Pożegnania jesieni nie zniechęciło Witkacego do napisania następnej powieści podobnego typu, Nienasycenia.

All matching works

Motifs and themes

A

Alkohol (11)

Ambicja (1)

Anioł (1)

Antysemityzm (8)

Artysta (15)

B

Bieda (1)

Błądzenie (2)

Błoto (1)

Bogactwo (6)

Bóg (5)

Brud (1)

Bunt (2)

C

Carpe Diem (1)

Chłop (5)

Choroba (2)

Chrzest (2)

Ciało (6)

Cierpienie (13)

Córka (3)

Czas (1)

Czyn (4)

D

Dobro (3)

Dorosłość (1)

Doskonałość (1)

Duch (10)

Duma (1)

Dusza (2)

Dworek (1)

Dziecko (7)

Dziedzictwo (1)

E

Erotyzm (7)

F

Filozof (5)

G

Głupota (1)

Grzeczność (2)

Gwiazda (2)

H

Historia (10)

Honor (2)

I

Idealista (7)

Imię (1)

Interes (2)

J

Jedzenie (9)

K

Kara (3)

Kłamstwo (3)

Kłótnia (1)

Kobieta (30)

Kobieta demoniczna (61)

Kobieta "upadła" (1)

Kochanek (8)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (29)

Konflikt pokoleń (1)

Konflikt wewnętrzny (2)

Krew (1)

Król (1)

Ksiądz (17)

Książka (2)

Kwiaty (1)

L

Lek (1)

Literat (5)

Los (1)

Lud (3)

Ł

Łzy (1)

M

Małżeństwo (2)

Marzenie (2)

Maszyna (3)

Matka (7)

Mąż (5)

Melancholia (4)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (23)

Miasto (2)

Miłość (16)

Miłość romantyczna (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (2)

Mizoginia (7)

Młodość (4)

Modlitwa (1)

Morderstwo (5)

Muzyka (2)

N

Nacjonalizm (3)

Narkotyki (24)

Narodziny (1)

Naród (3)

Natura (10)

Nauka (3)

Niebo (1)

Nienawiść (2)

Nuda (6)

O

Obraz świata (21)

Obrzędy (1)

Obyczaje (1)

Odwaga (2)

Ofiara (2)

Ojciec (6)

Oko (2)

Okrucieństwo (1)

Oświadczyny (1)

Otchłań (1)

P

Pamięć (1)

Państwo (3)

Piekło (1)

Pies (2)

Piękno (6)

Pijaństwo (1)

Plotka (2)

Pocałunek (4)

Poeta (4)

Poezja (4)

Pogrzeb (2)

Pojedynek (3)

Polak (1)

Polityka (6)

Polska (1)

Postęp (2)

Poświęcenie (2)

Potwór (2)

Pozory (2)

Pozycja społeczna (25)

Pożądanie (27)

Praca (18)

Prawda (7)

Przebranie (1)

Przeczucie (1)

Przekleństwo (1)

Przemiana (5)

Przemoc (7)

Przyroda nieożywiona (1)

Przywódca (8)

R

Religia (15)

Rewolucja (37)

Robak (2)

Robotnik (16)

Rodzina (2)

Rozkosz (5)

Rozum (1)

S

Samobójstwo (6)

Samolubstwo (1)

Samotnik (1)

Samotność (4)

Seks (16)

Sen (4)

Sielanka (2)

Siła (2)

Sława (1)

Słońce (4)

Słowo (15)

Sługa (4)

Sport (1)

Spowiedź (3)

Sprawiedliwość (2)

Starość (6)

Strach (7)

Sumienie (3)

Syn (4)

Szaleniec (1)

Szaleństwo (4)

Szatan (3)

Szczęście (4)

Szlachcic (4)

Sztuka (23)

Ś

Ślub (3)

Śmiech (4)

Śmierć (15)

Śpiew (1)

Światło (1)

Święty (2)

T

Tajemnica (6)

Teatr (3)

Tęsknota (1)

Trup (1)

Twórczość (2)

U

Uczta (1)

Upadek (15)

Urzędnik (7)

W

Walka (4)

Walka klas (3)

Wampir (1)

Wiara (4)

Wiedza (3)

Więzienie (3)

Więzień (3)

Wizja (1)

Władza (26)

Wojna (4)

Wolność (1)

Wróg (1)

Wspomnienia (2)

Wyrzuty sumienia (4)

Z

Zabawa (1)

Zaświaty (1)

Zazdrość (3)

Zdrada (8)

Zdrowie (1)

Zło (2)

Zmartwychwstanie (1)

Zwierzę (3)

Zwierzęta (2)

Ż

Żołnierz (2)

Żona (3)

Żyd (11)

Author: Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)

Ur.
24 lutego 1885 w Warszawie
Zm.
18 września 1939 w Jeziorach na Polesiu
Najważniejsze dzieła:
W małym dworku dramat, 1921), Wariat i zakonnica (dramat, 1923), Janulka, córka Fizdejki (dramat, 1923), Matka (dramat 1924), Szewcy (dramat, 1934), Pożegnanie jesieni (powieść, 1927), Nienasycenie (powieść, 1930), Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia (1919), Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia (1935), Niemyte dusze (1936; wyd. 1975).

Pseudonim Witkacy.
Polski awangardowy malarz, dramaturg, pisarz i filozof. Malarstwo studiował na krakowskiej ASP (u J. Stanisławskiego i J. Mehofera). W czasie I wojny światowej zaciągnął się do armii carskiej, ranny w 1916 r., pojechał kurować się do rodziny w Moskwie, gdzie był świadkiem wybuchu rewolucji październikowej. Bezpośrednie doświadczenie historii ukształtowało katastroficzną historiozofię Witkacego. W 1918 roku wrócił do Polski i osiadł w Zakopanem. Pracował zarobkowo jako portrecista (w latach 30. stworzył jednoosobową "Firmę portretową"), tworzył teoretyczne teksty z zakresu estetyki, był członkiem krakowskiej grupy formistów, głosząc teorię Czystej Formy w sztuce, mającej odwoływać się u odbiorcy bezpośrednio do uczuć metafizycznych. Z czasem stworzył własny system filozoficzny. W 1935 r. odznaczony prze Polską Akademię Nauk. Po wybuchu II wojny światowej, nie przyjęty jako ochotnik do wojska, udał się w kierunku wschodniej granicy Polski. Zginął śmiercią artystyczno-samobójczą, zażywając weronal wraz ze swą ówczesną kochanką oraz podcinając sobie żyły na wieść o agresji Związku Radzieckiego na prowadzącą wojnę z hitlerowskimi Niemcami Polskę.

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) in Wikipedia
Close

* Loading