Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 417 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Ufunduj e-książki dla dzieciaków

Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

x

5705 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Autor: Platon

  • Platon X
  1. Cover
    tłum. Władysław Witwicki
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Sokrates i tesalski arystokrata Menon rozmawiają na temat cnoty (areté), inaczej mówiąc dzielności, doskonałości, obejmującej zalety właściwe najlepszym ludziom. Dodatkowymi uczestnikami dialogu są jeden ze służących Menona oraz Anytos, jeden z późniejszych oskarżycieli Sokratesa.

    Na początku dwaj główni rozmówcy rozważają podstawową kwestię: „Czym jest cnota i czy można się jej nauczyć?”. Natrafiają przy tym na kłopot zwany obecnie paradoksem Menona. Wydaje się, że nie ma sensu szukać wiedzy. Gdyż albo człowiek szuka tego, co zna, wówczas przecież nie będzie tego szukał, albo tego, czego nie zna, a wtedy nie wie, czego ma szukać.

    W odpowiedzi na ten problem Sokrates usiłuje eksperymentalnie dowieść, że dysponujemy wiedzą wrodzoną, jej poznawanie jest przypominaniem sobie tego, co nieśmiertelna dusza człowieka poznała przed narodzinami. W dialogu pojawia się w związku z tym interesująco, krok po kroku ukazane rozwiązywanie problemu geometrycznego: znalezienia boku kwadratu, który miałby pole dwukrotnie większe od pola kwadratu o boku dwóch stóp.

  2. Cover
    tłum. Władysław Witwicki
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Rozprawa

    Przeciwko Sokratesowi wniesiono oskarżenie o bezbożność i psucie młodzieży, więc udaje się do urzędu podjąć pierwsze kroki w swojej obronie. Przed budynkiem zagaduje go wieszczek Eutyfron, który, jak się okazuje, zamierza oskarżyć własnego ojca o zabójstwo niewolnika. Wywiązuje się rozmowa. Na prośbę Sokratesa Eutyfron usiłuje zdefiniować, czym właściwie jest zbożność, zaś jego rozmówca wskazuje problemy z kolejnymi definicjami.

    Dla późniejszych odbiorców najważniejszą kwestią poruszoną w dialogu stało się nowatorskie pytanie Sokratesa, zwane w filozofii dylematem Eutyfrona: „Czy bogowie lubią to, co zbożne, dlatego że ono jest zbożne, czy też ono jest dlatego zbożne, że je bogowie lubią?”. Inaczej mówiąc: czy bogowie chcą czynów moralnie dobrych, ponieważ są one dobre, czy też dlatego są one dobre, ponieważ bogowie ich chcą? Kwestia relacji pomiędzy wolą Boga a dobrem moralnym zajmowała wielu późniejszych myślicieli monoteistycznych, którzy opowiadali się za jedną bądź drugą odpowiedzią albo też stwierdzali, że dylemat jest pozorny.

  3. Cover
    tłum. Felicjan Antoni Kozłowski
    Epoka: Starożytność Rodzaj: Epika Gatunek: Dialog

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Artysta (4)

B

Bieda (5)

Błądzenie (1)

Bogactwo (10)

Bohaterstwo (2)

Bóg (11)

C

Chciwość (1)

Choroba (4)

Ciało (15)

Cierpienie (4)

Cnota (32)

Czyn (1)

D

Dobro (23)

Drzewo (1)

Duch (3)

Dusza (42)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (4)

E

Emigrant (2)

Erotyzm (1)

F

Fałsz (8)

Filozof (27)

G

Głupota (2)

Gniew (7)

Grób (1)

Grzech (1)

Grzeczność (1)

H

Hańba (3)

Honor (3)

I

Interes (2)

K

Kara (6)

Kłamstwo (3)

Kłótnia (2)

Kobieta (14)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (12)

Koń (3)

Korzyść (2)

Krzywda (4)

Książka (2)

Księżyc (2)

L

Lekarz (1)

Los (2)

M

Marzenie (1)

Mądrość (32)

Mędrzec (4)

Mężczyzna (9)

Miłość (24)

Miłość platoniczna (4)

Mizoginia (1)

Muzyka (5)

N

Nadzieja (1)

Narodziny (2)

Natura (1)

Nauczyciel (5)

Nauka (15)

Nienawiść (2)

Nieśmiertelność (15)

Noc (1)

O

Obowiązek (1)

Obraz świata (5)

Obyczaje (2)

Obywatel (8)

Odrodzenie (2)

Odwaga (6)

Ofiara (1)

Ojczyzna (1)

Oko (1)

Opieka (2)

P

Pamięć (8)

Państwo (32)

Pieniądz (13)

Pies (1)

Piękno (11)

Pijaństwo (2)

Pobożność (4)

Pochlebstwo (1)

Poeta (5)

Poezja (16)

Pogrzeb (3)

Polityka (1)

Poświęcenie (3)

Pozory (3)

Pozycja społeczna (1)

Pożądanie (8)

Prawda (25)

Prawo (16)

Proroctwo (1)

Przekupstwo (2)

Przemoc (1)

Przyjaźń (2)

Przysięga (2)

Ptak (1)

R

Radość (3)

Religia (1)

Rodzina (5)

Rozkosz (14)

Rozpacz (5)

Rozum (18)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (1)

Sąd (14)

Seks (1)

Sen (5)

Sędzia (4)

Siła (1)

Sława (7)

Słońce (4)

Słowo (4)

Smutek (1)

Sprawiedliwość (24)

Starość (10)

Strach (8)

Sumienie (3)

Syn (4)

Szaleństwo (1)

Szczęście (5)

Szkoła (1)

Sztuka (8)

Ś

Śmiech (4)

Śmierć (47)

Śmierć bohaterska (2)

Śpiew (2)

Światło (1)

T

Teatr (1)

Tłum (7)

Trucizna (3)

Trup (1)

Twórczość (3)

U

Ucieczka (2)

Uczta (2)

Uroda (1)

W

Walka (1)

Wiadomość (1)

Wiara (6)

Wiatr (1)

Wiedza (21)

Więzienie (1)

Więzień (3)

Wina (2)

Władza (13)

Woda (1)

Wojna (6)

Wstyd (2)

Wygnanie (2)

Z

Zaświaty (15)

Zbrodnia (4)

Zdrowie (2)

Zemsta (1)

Zło (17)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żałoba (1)

Żołnierz (11)

Życie jako wędrówka (1)

Autor: Platon

Ur.
427 p.n.e. w Atenach (a. na Eginie)

Zm.
347 p.n.e. w Atenach

Najważniejsze dzieła:
Obrona Sokratesa, Kriton, Fedon, Uczta, Fajdros, Gorgiasz, Timajos, Państwo, Prawa

Właśc. Arystokles. Filozof grecki, twórca systemu zw. idealizmem. Twierdził, że idee (szczególnie pojęcia ogólne, dotyczące etyki i logiki) istnieją jako czyste, niezmienne prawzory podlegających zmianom zjawisk materialnych; rzeczywistość idei uznawał za jedynie prawdziwą. Założyciel szkoły zw. Akademią Platońską w Atenach (387 r. p.n.e.). Wywodził się z arystokracji ateńskiej (przez matkę był spokrewniony z Solonem), co miało wpływ na jego antydemokratyczne poglądy: w swoim Państwie hierarchiczność ustroju wywodził z ,,naturalnej" nierówności dusz ludzkich, zależnej od pochodzenia społecznego. Ostatecznie swoje stanowisko polityczne utwierdził w związku ze skazaniem na śmierć w demokratycznym procesie swego mistrza, Sokratesa. Po tym wydarzeniu wraz z grupą przyjaciół na 12 lat opuścił rodzinne polis. W większości napisanych przez Platona dialogów filozoficznych występuje postać Sokratesa; trudno jednak rozstrzygnąć, w jakim stopniu wygłaszane przez tę postać poglądy relacjonują stanowisko Sokratesa, a w jakim stanowią autorską interpretację Platona.

  • Przeczytaj artykuł o autorze w Wikipedii
  • Platon w Wikipedii
    Zamknij

    * Ładowanie