Wolne Lektury potrzebują pomocy...



Wolne Lektury utrzymują się z dobrowolnych darowizn i dotacji.


Na stałe wspiera nas 337 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 1000 regularnych darczyńców.


Dołącz do darczyńców! Przyjaciele Wolnych Lektur zyskują wcześniejszy dostęp do nowych publikacji!
Potrzebujemy Twojej pomocy!

TAK, wpłacam
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Znajdź nas na YouTube

Audiobooki Wolnych Lektur znajdziesz na naszym kanale na YouTube.
Kliknij, by przejść do audiobooków i włączyć subskrypcję.

x

5617 free readings you have right to

Language Language

Author: Platon

  • Platon X
  1. Sokrates i tesalski arystokrata Menon rozmawiają na temat cnoty (areté), inaczej mówiąc dzielności, doskonałości, obejmującej zalety właściwe najlepszym ludziom. Dodatkowymi uczestnikami dialogu są jeden ze służących Menona oraz Anytos, jeden z późniejszych oskarżycieli Sokratesa.

    Na początku dwaj główni rozmówcy rozważają podstawową kwestię: „Czym jest cnota i czy można się jej nauczyć?”. Natrafiają przy tym na kłopot zwany obecnie paradoksem Menona. Wydaje się, że nie ma sensu szukać wiedzy. Gdyż albo człowiek szuka tego, co zna, wówczas przecież nie będzie tego szukał, albo tego, czego nie zna, a wtedy nie wie, czego ma szukać.

    W odpowiedzi na ten problem Sokrates usiłuje eksperymentalnie dowieść, że dysponujemy wiedzą wrodzoną, jej poznawanie jest przypominaniem sobie tego, co nieśmiertelna dusza człowieka poznała przed narodzinami. W dialogu pojawia się w związku z tym interesująco, krok po kroku ukazane rozwiązywanie problemu geometrycznego: znalezienia boku kwadratu, który miałby pole dwukrotnie większe od pola kwadratu o boku dwóch stóp.

  2. Powiedział: „Słońce, żegnaj!” Kleombrotos z Ambrakii i z wysokiego muru skoczył w głębie Hadesu. Nie zaznał udręki żadnej, co warta byłaby śmierci, tylko księgę przeczytał Platona, tę o duszy.

    Takim epigramem Kallimach ukazał siłę oddziaływania Platońskiego Fedona. Od czasów starożytnych dialog ten należy do najczęściej czytanych i komentowanych dzieł Platona. Stanowi jednocześnie jeden z najważniejszych tekstów kultury europejskiej poświęconych kwestii nieśmiertelności duszy. Tytułowy bohater relacjonuje ostatnią rozmowę Sokratesa, prowadzoną z uczniami w więzieniu przed wypiciem trucizny. Filozof przedstawia w niej swoje poglądy na śmierć i przedkłada dowody na nieśmiertelność ludzkiej duszy. Rozważania kończy barwną, szczegółową wizją zaświatów, w których dobrych ludzi czeka pośmiertna nagroda. Utwór zamyka poruszająca scena śmierci Sokratesa.

  3. Najobszerniejsze, poza Prawami, i najbogatsze treściowo dzieło Platona, będące kamieniem węgielnym europejskiej filozofii, odegrało także wielką rolę w rozwoju myśli politycznej i teologii chrześcijańskiej. W formie dialogu Sokratesa z kilkoma osobami autor przedstawia syntezę swoich poglądów na temat etyki, teorii bytu, teorii poznania i filozofii politycznej. Wychodząc od analizy tego, czym jest sprawiedliwość, czy warto być sprawiedliwym, jaki jest związek między sprawiedliwością a szczęściem, przechodzi do rozważań nad pochodzeniem miasta-państwa i przedstawia koncepcję idealnego państwa, opartego na idei sprawiedliwości, podzielonego na wyspecjalizowane klasy społeczne i rządzonego przez mędrców-filozofów. Omawia także rolę poetów, wojowników i filozofów w społeczeństwie, dyskutuje różne dobre i złe strony istniejących form rządów, przedstawia swoją teorię idei, niematerialnych wiecznych bytów, w stosunku do których rzeczy są jedynie cieniami, a na koniec swojej długiej obrony sprawiedliwości przedstawia wizję zaświatów, przekonuje o nieśmiertelności duszy ludzkiej, wynagradzanej za dobre życie.

    „Więc doprawdy, że do rządów nie powinni się brać ludzie, którzy się w rządzeniu kochają”.

All matching works

Motifs and themes

A

Artysta (4)

B

Bieda (4)

Błądzenie (1)

Bogactwo (9)

Bohaterstwo (1)

Bóg (10)

C

Chciwość (1)

Choroba (4)

Ciało (12)

Cierpienie (1)

Cnota (22)

Czyn (1)

D

Dobro (16)

Drzewo (1)

Duch (2)

Dusza (37)

Dzieciństwo (3)

Dziecko (2)

E

Erotyzm (1)

F

Fałsz (6)

Filozof (24)

G

Głupota (1)

Gniew (6)

Grób (1)

Grzech (1)

Grzeczność (1)

H

Hańba (1)

Honor (1)

I

Interes (2)

K

Kara (5)

Kłamstwo (3)

Kłótnia (1)

Kobieta (13)

Kochanek (1)

Kondycja ludzka (11)

Koń (2)

Korzyść (2)

Krzywda (4)

Książka (2)

Księżyc (1)

L

Lekarz (1)

Los (2)

M

Marzenie (1)

Mądrość (20)

Mędrzec (3)

Mężczyzna (9)

Miłość (23)

Miłość platoniczna (4)

Mizoginia (1)

Muzyka (5)

N

Narodziny (2)

Natura (1)

Nauczyciel (3)

Nauka (11)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (14)

O

Obraz świata (4)

Obyczaje (2)

Obywatel (3)

Odrodzenie (2)

Odwaga (4)

Ofiara (1)

Oko (1)

Opieka (1)

P

Pamięć (5)

Państwo (28)

Pieniądz (7)

Pies (1)

Piękno (8)

Pijaństwo (2)

Pobożność (4)

Pochlebstwo (1)

Poeta (4)

Poezja (16)

Pogrzeb (3)

Poświęcenie (1)

Pozory (2)

Pozycja społeczna (1)

Pożądanie (7)

Prawda (19)

Prawo (7)

Przekupstwo (1)

Przemoc (1)

Przysięga (1)

Ptak (1)

R

Radość (1)

Religia (1)

Rodzina (4)

Rozkosz (4)

Rozpacz (5)

Rozum (8)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (1)

Sąd (7)

Seks (1)

Sen (3)

Sędzia (3)

Siła (1)

Sława (6)

Słońce (3)

Słowo (2)

Smutek (1)

Sprawiedliwość (20)

Starość (9)

Strach (7)

Sumienie (1)

Syn (3)

Szaleństwo (1)

Szczęście (5)

Szkoła (1)

Sztuka (8)

Ś

Śmiech (3)

Śmierć (34)

Śmierć bohaterska (1)

Śpiew (2)

Światło (1)

T

Teatr (1)

Tłum (2)

Trucizna (3)

Trup (1)

Twórczość (3)

U

Uczta (2)

Uroda (1)

W

Walka (1)

Wiara (4)

Wiatr (1)

Wiedza (16)

Więzienie (1)

Więzień (2)

Wina (2)

Władza (13)

Woda (1)

Wojna (6)

Wygnanie (1)

Z

Zaświaty (14)

Zbrodnia (3)

Zdrowie (2)

Zło (10)

Zwycięstwo (1)

Ż

Żałoba (1)

Żołnierz (11)

Życie jako wędrówka (1)

Author: Platon

Ur.
427 p.n.e. w Atenach (a. na Eginie)

Zm.
347 p.n.e. w Atenach

Najważniejsze dzieła:
Obrona Sokratesa, Kriton, Fedon, Uczta, Fajdros, Gorgiasz, Timajos, Państwo, Prawa

Właśc. Arystokles. Filozof grecki, twórca systemu zw. idealizmem. Twierdził, że idee (szczególnie pojęcia ogólne, dotyczące etyki i logiki) istnieją jako czyste, niezmienne prawzory podlegających zmianom zjawisk materialnych; rzeczywistość idei uznawał za jedynie prawdziwą. Założyciel szkoły zw. Akademią Platońską w Atenach (387 r. p.n.e.). Wywodził się z arystokracji ateńskiej (przez matkę był spokrewniony z Solonem), co miało wpływ na jego antydemokratyczne poglądy: w swoim Państwie hierarchiczność ustroju wywodził z ,,naturalnej" nierówności dusz ludzkich, zależnej od pochodzenia społecznego. Ostatecznie swoje stanowisko polityczne utwierdził w związku ze skazaniem na śmierć w demokratycznym procesie swego mistrza, Sokratesa. Po tym wydarzeniu wraz z grupą przyjaciół na 12 lat opuścił rodzinne polis. W większości napisanych przez Platona dialogów filozoficznych występuje postać Sokratesa; trudno jednak rozstrzygnąć, w jakim stopniu wygłaszane przez tę postać poglądy relacjonują stanowisko Sokratesa, a w jakim stanowią autorską interpretację Platona.

  • Przeczytaj artykuł o autorze w Wikipedii
  • Platon in Wikipedia
    Close

    * Loading