- Ur.
-
w
Stagira
- Zm.
-
w
Chalkis na wyspie Eubea
Najważniejsze dzieła:
Organon (zbiór pism logicznych), Fizyka, Zoologia, O częściach
zwierząt, O duszy, Metafizyka, Etyka nikomachejska, Polityka, Ustrój
polityczny Aten, Retoryka, Poetyka
Grecki filozof, najwszechstronniejszy z uczonych starożytnych. Urodził
się w roku 384 p.n.e. w greckiej kolonii Stagira na Półwyspie
Chalkidyckim jako syn nadwornego lekarza króla Macedonii Amyntasa, ojca
Filipa II. W wieku 17 lat przybył do Akademii Platona w Atenach, w
której pozostawał przez 20 lat. Po śmierci Platona, kiedy na kolejnego
kierownika Akademii zamiast niego wybrano Speuzypa, wraz z Ksenokratesem
opuścił Ateny i udał się do Assos w Azji Mniejszej, gdzie wspólnie
założyli własną szkołę filozoficzną. W 343 został zaproszony na dwór
macedońskiego króla Filipa II, który powierzył mu wychowanie swego
13-letniego syna Aleksandra, późniejszego twórcy imperium. W roku 335
powrócił do Aten, gdzie założył Likejon, konkurencyjną do Akademii
szkołę filozoficzną i naukową, wspieraną przez Aleksandra Wielkiego.
Prowadził ją przez 12 lat, aż do śmierci Aleksandra w 323, kiedy opuścił
miasto w obawie przed prześladowaniami stronnictwa antymacedońskiego.
Osiadł w Chalkis na wyspie Eubei, gdzie zmarł w 322.
Napisał około dwustu dzieł z różnych dziedzin, kładąc fundamenty pod
wiele nauk, zwłaszcza logiki formalnej, przyrodoznawstwa, psychologii,
estetyki, teorii państwa i prawa. Krytykował idealizm obiektywny Platona
i stworzył odmienny, kompletny system filozoficzny, opierający się na
empirii i obejmujący całość dostępnej wiedzy. Jego dorobek i system
filozoficzny wywarły wielki wpływ na rozwój nauki i filozofii
europejskiej, zwłaszcza w średniowieczu.
