Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116588 przypisów.
ekstrem — dziś: ekstremum; skrajność. [przypis edytorski]
ekstrem — dziś: ekstremum; tj. skrajność. [przypis edytorski]
ekstrem — dziś raczej z oryg. końcówką łac. r.n.: ekstremum. [przypis edytorski]
ekstyrpacja (med.) — zabieg operacyjny polegający na usunięciu narządu w całości. [przypis edytorski]
ekstyrpować (z łac.: extirpare) — wycinać. [przypis edytorski]
eksulować a. egzulować (daw., z łac.exulere) — iść na wygnanie, wyjechać z kraju; tu: wygnać. [przypis edytorski]
ektoplazma — substancja pojawiająca się w przy zjawiskach paranormalnych, np. wydzielana przez duchy. [przypis edytorski]
ektoplazma — tu: substancja wydobywająca się z ust medium w czasie seansu hipnotycznego. [przypis edytorski]
ektoplazma — wg spirytystów galaretowata substancja wydzielana przez uśpione medium. [przypis edytorski]
ektoplazma — w parapsychologii nazwa substancji, którą miały jakoby wydzielać media, by materializować duchy. [przypis edytorski]
ekueński — pochodzący z Ecouen, miasta w pobliżu Paryża. [przypis edytorski]
ekwadorska stolica — Quito. [przypis edytorski]
ekwator (daw.) — równik. [przypis edytorski]
ekwator (daw., z łac.) — równik. [przypis edytorski]
ekwatorialny — równikowy. [przypis edytorski]
ekwatorialny (rzad.) — równikowy. [przypis edytorski]
ekwator — równik. [przypis edytorski]
ekwilibrysta — akrobata. [przypis edytorski]
ekwilibrystyka — zachowywanie równowagi ciała w trudnych warunkach. [przypis edytorski]
ekwilibrystyka (z łac. aequilibrium: równowaga) — zachowywanie równowagi ciała w trudnych warunkach. [przypis edytorski]
ekwinokt — równonoc. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — lekki, ekskluzywny pojazd konny; tu ogólnie: powóz. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — lekki, luksusowy pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — lekki, luksusowy pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — lekki pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — luksusowy pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — powóz. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — rodzaj lekkiego, eleganckiego powozu konnego. [przypis edytorski]
ekwipaż (daw.) — załoga statku. [przypis edytorski]
ekwipażem (z fr. équipage) — przest.: ogół rzeczy potrzebnych do wygodnej podróży, w szczególności zaprzęg, pojazd, wyposażenie, bagaż. [przypis edytorski]
ekwipaż — lekki, luksusowy pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż — lekki, luksusowy powóz. [przypis edytorski]
ekwipaż — luksusowy pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż mechaniczny — tu: samochód. [przypis edytorski]
ekwipaż — powóz. [przypis edytorski]
ekwipaż — rodzaj lekkiego, luksusowego powozu (pojazdu konnego z zaprzęgiem). [przypis edytorski]
ekwipaż — rodzaj luksusowego powozu konnego. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr. équipage) — przest.: ogół rzeczy potrzebnych do wygodnej podróży, w szczególności zaprzęg, pojazd, wyposażenie, bagaż. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr. équiper) — lekki pojazd konny z zaprzęgiem używany w XIX. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr.) — lekki pojazd konny. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr.; przest.) — ogół rzeczy potrzebnych do wygodnej podróży, w szczególności zaprzęg, pojazd, wyposażenie, bagaż. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr.; przest.) — ogół rzeczy potrzebnych do wygodnej podróży, w szczególności zaprzęg, pojazd, wyposażenie. [przypis edytorski]
ekwipaż (z fr.) — załoga, tu raczej: pasażerowie. [przypis edytorski]
ekwipunek — wyposażenie. [przypis edytorski]
ekwipunek — wyposażenie; zbiór rzeczy potrzebnych na wyprawę, do wyposażenia statku itp. [przypis edytorski]
ekwitacja — umiejętność jazdy konnej. [przypis edytorski]
ekwitacyjny — tu: przedstawiający jazdę konną. [przypis edytorski]
ekwiwalent (z łac.) — odpowiednik; tu: coś tej samej wartości. [przypis edytorski]
ekwiwokacja (łac. aequus: równy, vocere: nazywać) — błąd logiczny polegający na użyciu w różnych miejscach danej wypowiedzi tego samego wieloznacznego wyrażenia, ale w różnych znaczeniach, a następnie zakładaniu, że posiada ono w każdym z miejsc to samo znaczenie, co prowadzi do fałszywych wniosków. [przypis edytorski]
ełeł (elul) — w żydowskim kalendarzu przypada na sierpień i wrzesień. [przypis edytorski]
elaborat (z łac. elaboratus: wypracowany) — tu: produkt. [przypis edytorski]
elaeothesium (łac.) — pomieszczenie w łaźni, w którym nacierano ciało olejkami. [przypis edytorski]
E la fama? (wł.) — a sława? [przypis edytorski]
E la fame? (wł.) — a głód? [przypis edytorski]
el — ale, gatunek piwa. [przypis edytorski]
el — ang. ale, gatunek piwa. [przypis edytorski]
E la padrona? (wł.) — A pani? [przypis edytorski]
Elath, dziś: Ejlat — miasto portowe na północnym krańcu Zatoki Akaba (Morze Czerwone), oddzielającej półwysep Synaj od półwyspu Arabskiego. [przypis edytorski]
Ela — w oryginale ang.: Ella. [przypis edytorski]
Elbbrücke, und zwar von da, wo das Kreuz steht — authentisches Detail; das Kruzifix wurde 1845 vom Hochwasser fortgerissen. [przypis edytorski]
Elborak własc. Al Buraq (mit. ar.) — biały skrzydlaty koń, który według legendy woził proroków Islamu do nieba. Stworzenie to przedstawiano też z głową kobiety. [przypis edytorski]
Elburs — pasmo górskie w płn.-zach. części Wyżyny Irańskiej, którego najwyższym szczytem jest Demawend. [przypis edytorski]
Eldorado — kraj złota, legendarna kraina w Ameryce, w której istnienie wierzono w XVI w. [przypis edytorski]
eldorado — legendarny kraj, w którym złoto było tak powszechne, że tubylcy nie uważali go za cenne. [przypis edytorski]
eldorado — wymarzona, dostatnia kraina; od nazwy Eldorado: kraju złota, legendarnej krainy w Ameryce, w której istnienie wierzono w XVI w. [przypis edytorski]
eldorado — wymarzona, dostatnia kraina; od nazwy Eldorado: kraju złota, legendarnej krainy w Ameryce, w której istnienie wierzono w XVI w. [przypis edytorski]
eleaci — staroż. szkoła filozoficzna, funkcjonująca w greckiej kolonii w Elei; powstała w reakcji na antropomorfizm religii greckiej; centrum zainteresowania eleatów była ontologia (nauka o bycie); głosili oni niezmienność bytu, jednorodność materii, odrzucali istnienie czasu i ruchu; przedstawicielem poglądów eleatów był m.in. Zenon z Elei (ok. 490–ok. 430 p.n.e.). [przypis edytorski]
eleaci — staroż. szkoła filozoficzna, funkcjonująca w gr. kolonii w Elei; powstała w reakcji na antropomorfizm religii gr.; centrum zainteresowania eleatów była ontologia (nauka o bycie); głosili oni niezmienność bytu, jednorodność materii, odrzucali istnienie czasu i ruchu; przedstawicielem poglądów eleatów był m.in. Zenon z Elei (ok. 490 p.n.e.–ok. 430 p.n.e.). [przypis edytorski]
eleaci — staroż. szkoła filozoficzna, funkcjonująca w gr. kolonii w Elei. [przypis edytorski]
eleaci — staroż. szkoła filozoficzna, założona w V w. p.n.e. przez Parmenidesa w greckiej kolonii Elei; eleaci koncentrowali się na ontologii (nauka o bycie), odrzucali poznanie zmysłowe jako niespójne i podległe złudzeniom, głosili, że istnieje tylko jeden, niezmienny byt. [przypis edytorski]
elearzy — oddziały lekkiej, nieregularnej jazdy, służące głównie do rozpoznania; także: doborowi harcownicy. [przypis edytorski]
Eleazar ben Szamna — tannaita czwartej generacji, nauczyciel Mszny, działał na początku II w. n.e. Zaliczany do Dziesięciu Męczenników żydowskich. [przypis edytorski]
Eleazar — postać biblijna ze Starego Testamentu, syn Aarona i Eliszeby, arcykapłan. [przypis edytorski]
Eleazar — syn Aarona i jego żony Eliszeby, arcykapłan. [przypis edytorski]
Eleazar właśc. Eleazar ben Szamna — tannaita czwartej generacji, nauczyciel Mszny, działał na początku II w. n.e. Zaliczany do Dziesięciu Męczenników żydowskich. [przypis edytorski]
electae armaturae vir (łac.) — człowiek o wybornym uzbrojeniu. [przypis edytorski]
electrum (łac.) — bursztyn. [przypis edytorski]
electus ad arma (łac.) — wybrany do broni. [przypis edytorski]
electus ad resistendum (łac.) — wyvrany do stawiania oporu. [przypis edytorski]
electus ante robustos (łac.) — wybrany przed silnymi. [przypis edytorski]
electus a ratione (łac.) — wybrany ze względu na rozum. [przypis edytorski]
electus armiger (łac.) — tu raczej „wybrany szlachcic” niż „wybrany giermek”. [przypis edytorski]
electus armis (łac.) — wyborny z uwagi na broń. [przypis edytorski]
electus a robore vel re ipsa — wyborny ze względu na siłę bądź na samą rzecz. [przypis edytorski]
Elefanta (hindi: Gharapuri) — wyspa na Morzu Arabskim, niedaleko Bombaju (Maharasztra) w Indiach, sławna ze względu na zespół siedmiu wykutych w skale bogato rzeźbionych świątyń boga Śiwy, pochodzących z VIII–IX w.; europejska nazwa pochodzi od znajdującej się niegdyś na wyspie rzeźby słonia. [przypis edytorski]
Elefantyda (I w. p.n.e.) — grecka poetka i lekarka, znana w świecie antycznym jako autorka podręcznika seksualnego. Wg Swetoniusza cesarz Tyberiusz zabrał ze sobą na Capri komplet jej dzieł. [przypis edytorski]
Elefantyna — wyspa na Nilu niedaleko pierwszej katarakty, gdzie przebiegała granica pomiędzy Egiptem a Nubią. [przypis edytorski]
elegantiae arbiter (łac.) — znawca, autorytet w sprawach dobrego gustu. [przypis edytorski]
elegia in obitum (łac.) — elegia na odejście (na śmierć). [przypis edytorski]
Elegia na śmierć Czarnego Zawiszy — Tetmajer był zafascynowany postacią Zawiszy Czarnego, prócz tego wiersza napisał o nim również dramat. Fascynacji daje wyraz Wesele Stanisława Wyspiańskiego: postaci Poety, wzorowanej właśnie na Tetmajerze, ukazuje się widmo Zawiszy. [przypis edytorski]
elegia — utwór liryczny o poważnej, refleksyjnej treści. [przypis edytorski]
elegia — utwór liryczny o tematyce żałobnej, pożegnalnej. [przypis edytorski]
elegia żalu — utwór występuje również w tomie poetyckim Józefa Czechowicza Ballada z tamtej strony. [przypis edytorski]
elegia żalu — utwór występuje również w tomie poetyckim Józefa Czechowicza Nic więcej. [przypis edytorski]
Elegida de mi corozón! (hiszp.) — Wybranko mojego serca! [przypis edytorski]
elegie der trauer — wiersz jest tłumaczeniem utworu Elegia żalu Józefa Czechowicza. [przypis edytorski]
Elegie rzymskie — cykl 24 wierszy autorstwa Johanna Wolfganga von Goethego opublikowany po jego śmierci, dopiero w 1914 r., powstały pod wpływem podróży do Włoch w l. 1786–88, charakteryzujący się licznymi odniesieniami do starożytności oraz erotyczną tematyką. [przypis edytorski]
elegijny — związany z elegią, utworem lirycznym o tematyce żałobnej, pożegnalnej. [przypis edytorski]
elekcją (daw. forma) — dziś B. lp r.ż.: (szczęśliwą) elekcję. [przypis edytorski]
elekcją — dziś popr. forma B. lp: elekcję. [przypis edytorski]