Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | środowiskowy | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 1646 przypisów.
ukojić (starop.) — tu: uspokoić. [przypis edytorski]
ukoju — D.lp; dziś: ukojenia. [przypis edytorski]
ukołysaj — dziś popr. forma 2 os. lp trybu rozkazującego: ukołysz. [przypis edytorski]
ukoleba — dziś popr. forma: ukolebie; ukolebać — ukołysać; tu: uspokoić. [przypis edytorski]
ukończyła pensją (daw.) — dziś: ukończyła pensję. [przypis edytorski]
ukonfederować się — stowarzyszyć się; konfederacja — regionalny lub ogólnokrajowy związek szlachty, dążącej do zrealizowania określonych celów. [przypis edytorski]
ukontentować (daw.) — zadowolić. [przypis edytorski]
ukontentować — zadowolić. [przypis edytorski]
ukontentowanie — daw. odczuć zadowolenie, satysfakcję. [przypis edytorski]
ukontentowanie (daw.) — zadowolenie. [przypis edytorski]
ukontentowanie (daw., z łac.) — zadowolenie. [przypis edytorski]
ukontentowanie — zadowolenie. [przypis edytorski]
ukontentowanie (z łac.) — zadowolenie. [przypis edytorski]
ukontentowanie (z łac.) — zadowolenie, radość. [przypis edytorski]
ukontentowan — ukontentowany (daw. krótka forma przym.), zadowolony. [przypis edytorski]
ukontentowany (daw.) — zadowolony. [przypis edytorski]
ukos — tu: pokos. [przypis edytorski]
ukować (starop. forma) — ukuć, wykuć. [przypis edytorski]
ukować — wykuć. [przypis edytorski]
ukowany — ukuty, wykuty. [przypis edytorski]
ukraiński (daw.) — kresowy, pograniczny. [przypis edytorski]
ukraina (daw.) — kresy, granica. [przypis edytorski]
ukraina (daw.) — kresy, pogranicze. [przypis edytorski]
ukraina — tu: kresy, granica. [przypis edytorski]
ukraina — tu: kresy. [przypis edytorski]
ukraina — tu: pogranicze. [przypis edytorski]
ukrajać — dziś popr.: ukroić. [przypis edytorski]
ukrajny — pograniczny. [przypis edytorski]
ukrasić (daw.) — ozdobić. [przypis edytorski]
ukrasić — upiększyć. [przypis edytorski]
ukrócić — tu: pohamować. [przypis edytorski]
ukróciciel — poskromiciel; ten, który ukrócił (siłą) czyjeś dążenia, aspiracje, plany. [przypis edytorski]
ukryć — tu: zakryć. [przypis edytorski]
ukryli byli — konstrukcja czasu zaprzeszłego; znaczenie: ukryli wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
ukryte światło stanęło na korcu — por Mt 5,14-16: Wy jesteście światłem świata. 14 Nie może się ukryć miasto leżące na górze. 15 Ani nie zapalają lampy i nie kładą jej pod korcem, lecz na świeczniku, i świeci wszystkim w domu. 16 Niech tak świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i oddali chwałę Ojcu waszemu w niebie. [przypis edytorski]
ukryty — tu: zakryty. [przypis edytorski]
ukrzepiający (daw.) — pokrzepiający, wzmacniający. [przypis edytorski]
ukrzepić (daw.) — wzmocnić. [przypis edytorski]
ukrzepić — wzmocnić. [przypis edytorski]
ukrzepienie — umocnienie, pokrzepienie. [przypis edytorski]
ukrzywdzić (daw.) — skrzywdzić, wyrządzić krzywdę. [przypis edytorski]
ukrzyżowaliście i zgładzili (daw.) — konstrukcja, w której końcówka fleksyjna pierwszego czasownika ma zastosowanie również dla kolejnego (kolejnych); dziś: ukrzyżowaliście i zgładziliście. [przypis edytorski]
u księcia wojewody wileńskiego — u Janusza Radziwiłła herbu Trąby (1612–1655), hetmana wielkiego litewskiego i wojewody wileńskiego. [przypis edytorski]
ukształcenie (daw.) — ukształtowanie; wykształcenie. [przypis edytorski]
ukształcenie — ukształtowanie. [przypis edytorski]
ukształcony (daw.) — wykształcony. [przypis edytorski]
u któregom się (…) znajdował — u którego się znajdowałem (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
ukulturowany — dziś popr.: ukulturalniony a. kulturalny. [przypis edytorski]
ukusić (starop.) — ukąsić, ugryźć. [przypis edytorski]
ukusić — ugryźć, skosztować. [przypis edytorski]
ukwalifikowany (daw.) — wykwalifikowany. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop. forma) — skwapliwy. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — pospieszny; pochopny. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pochopny, prędki, szybko działający. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pochopny. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pośpieszny. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy; pospiesznie działający. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, prędki, pospieszny. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, skory (do czegoś), bardzo się śpieszący, pośpieszny. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, skory; działający (zbyt) pospiesznie. [przypis edytorski]
ukwapliwy (starop.) — szybki, pochopny. [przypis edytorski]
ukwefiony — mający twarz zasłoniętą kwefem: chustą, zasłoną, welonem. [przypis edytorski]
uładzić — dojść do porządku. [przypis edytorski]
uładzić się (z czymś) (daw.) — uporać się. [przypis edytorski]
uładzić się (z kimś) (daw.) — dogadać się, dojść do porozumienia. [przypis edytorski]
ułakomić się (starop.) — połakomić się. [przypis edytorski]
ułańska lanca — broń ułanów, żołnierzy lekkiej jazdy, składająca się najczęściej z długiego drewnianego drążka zakończonego wąskim, ostrym grotem. [przypis edytorski]
Ułan Beliny — ułan Legionów Polskich, postać niewystępująca pierwotnie w dramacie Rydla, dodana wraz z rozwojem tradycji scenicznej. [przypis edytorski]
ułani — lekka jazda uzbrojona w lance, szable oraz broń palną, charakterystyczna głównie dla kawalerii polskiej. [przypis edytorski]
ułani, szwoleżerowie, kirasjerzy (wojsk.) — rozmaite formacje wojskowe lekkiej i ciężkiej jazdy. [przypis edytorski]
ułanka — czapka ułańska, czako. [przypis edytorski]
Ułan z 1831 r. — uczestnik powstania listopadowego. [przypis edytorski]
ułapić (daw.) — schwytać, złapać. [przypis edytorski]
ułapić (daw.) — złapać, schwytać. [przypis edytorski]
ułapi — złapie. [przypis edytorski]
ułaskawić się — tu: uspokoić się, spoglądać na sprawę bardziej łaskawie. [przypis edytorski]
ułaskawił dosyć dużo z naszych — zarządzeniem z 17 maja 1867 car Aleksander II umarzał wszystkie „sprawy polityczne” powstańców polskich i zezwalał zesłanym Polakom na powrót do kraju, z wyjątkiem osób, które były dodatkowo oskarżone o ciężkie przestępstwa kryminalne. [przypis edytorski]
ułaszczyć się — dziś: połaszczyć się, skusić się. [przypis edytorski]
uławiała — może powinno być: ułatwiała. [przypis edytorski]
ułoga (daw.) — ułomność. [przypis edytorski]
ułomek (daw.) — słabeusz. [przypis edytorski]
ułomek — kawałek. [przypis edytorski]
ułomek — ułamek, fragment, kawałek. [przypis edytorski]
ułomić (gw.) — złamać. [przypis edytorski]
ułomione ielca (starop.) — [tu: r.n.; dziś r.m.:] ułamany jelec. [przypis edytorski]
ułomy w okienkach — prawdopodobnie chodzi o lufciki, małe okienka dające się osobno otwierać. [przypis edytorski]
ułowić (daw.) — złowić, chwycić. [przypis edytorski]
ułowi rybę, jak młody syn Tobiasza i umierającej ojczyźnie natrze oczy — syn tytułowego bohatera biblijnej Księgi Tobiasza, również o imieniu Tobiasz (znaczenie: „Jahwe jest moim bogactwem”), który, idąc za radą archanioła Rafała, przyłożył ojcu na dotknięte bielmem oczy żółć ryby wyłowionej w czasie przeprawy przez rzekę Tygrys, co przywróciło Tobiaszowi seniorowi wzrok. [przypis edytorski]
ułożenie (daw.) — maniery, sposób zachowania. [przypis edytorski]
ułożenie (daw.) — wychowanie, dobre maniery. [przypis edytorski]
ułożyć (daw.) — tu: zaplanować. [przypis edytorski]
ułożyć się (daw.) — ustalić coś. [przypis edytorski]
ułożyć się — tu: uzgodnić. [przypis edytorski]
Ułożył go [akrostych] pono nawet Wergiliusz w „Eneidzie”, jeśli to nie zwykły przypadek — pierwsze litery wersów 601–604 w księdze VII Eneidy tworzą słowo „MARS” (imię rzymskiego boga wojny), co zdaniem niektórych miało sygnalizować wybuch wojny w Italii; wskazówkę i potwierdzenie dla czytelnika miałyby stanowić słowa w przedostatnim wersie tego fragmentu, o Rzymie, który pierwszy wzbudza Marsa. [przypis edytorski]
Ułuda—fikcja, wymysł. [przypis edytorski]
ułudy — dziś popr. forma N. lm: ułudami. [przypis edytorski]
ułupić — złapać. [przypis edytorski]
ułus — ogół poddanych jednego z chanów. [przypis edytorski]
ułus — osiedle tatarskie; tatarska jednostka administracyjna, ogół ludności podporządkowanej jednemu z chanów. [przypis edytorski]
ułycia — letnie, nocne spotkania młodzieży wiejskiej na Ukrainie. [przypis edytorski]