Przypisy

porać — tu: bić. [przypis edytorski]

poradlony (gw.) — pokryty zmarszczkami, bliznami. [przypis edytorski]

poradnik — dziś: doradca. [przypis edytorski]

poradnik — dziś: doradca. [przypis edytorski]

poradzać (gw.) — tu: rozmawiać, gwarzyć. [przypis edytorski]

Poradzę się z (…) kucharzem — dziś popr.: naradzę się z kucharzem. [przypis edytorski]

porani-ć (…) dłoń — skrócone od: porani ci dłoń. [przypis edytorski]

poranić (gw.) — tu: wstać wcześnie. [przypis edytorski]

poranie — tu: przedpołudnie. [przypis edytorski]

poranku — dziś popr. forma D.: poranka. [przypis edytorski]

poranu (starop. forma) — z rana. [przypis edytorski]

poravau — skaičiavau. [przypis edytorski]

porazić (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]

porazić (daw.) — zwyciężyć, pokonać. [przypis edytorski]

porazić na głowę (starop.) — pobić na głowę; pokonać całkowicie. [przypis edytorski]

porazić (starop.) — pobić; pokonać. [przypis edytorski]

poraziem (starop. forma) — porazimy; pobijemy. [przypis edytorski]

poraźcie (starop.) — pobijcie. [przypis edytorski]

porażka (starop.) — tu: starcie, zmaganie. [przypis edytorski]

porażony (starop.) — pobity, rozbity. [przypis edytorski]

porażony (starop.) — pobity, zwyciężony. [przypis edytorski]

porą — dziś popr.: prują, przecinają. [przypis edytorski]

porą — tu: tną, orzą. [przypis edytorski]

porąban (daw.) — porąbany (daw. krótka forma przym.). [przypis edytorski]

porąc (daw.) — prując. [przypis edytorski]

porcelanki — ślimaki morskie, charakteryzujące się muszlami przypominającymi porcelanowy wyrób; wbrew pozorom nazwa nie pochodzi od porcelany, a wywodzi się od słowa porceletta (mała świnka), gdyż wygląd głowy ślimaka przypomina świński ryjek; porcelana wzięła nazwę od porcelanek. [przypis edytorski]

porcenela (gw.) — porcelana. [przypis edytorski]

porcenela (gw.) — porcelana; tu: nocnik. [przypis edytorski]

porcenele (gw.) — porcelana; porcelanowa zastawa. [przypis edytorski]

porcenelowy (gw.) — porcelanowy. [przypis edytorski]

Porcja (ok. 70–ok. 43 p.n.e.) — córka Katona Młodszego, żona Brutusa, a wcześniej Marka Kalpurniusza Bibulusa. [przypis edytorski]

Porcja (ok. 70–ok. 43 p.n.e.) — córka Katona Młodszego, żona Marka Brutusa, jednego z przywódców spisku przeciwko Juliuszowi Cezarowi; przez Plutarcha opisywana jako młoda i piękna; Szekspir sportretował ją w tragedii Juliusz Cezar, napisanej kilka lat po Kupcu weneckim. [przypis edytorski]

Porcja — postać kobieca z Kupca weneckiego Szekspira, bogata dziedziczka, o której rękę ubiegają się zalotnicy przybywający z różnych krajów. [przypis edytorski]

Porcja — żona Brutusa. [przypis edytorski]

porcje — u Cylkowa: 'upominki'; uzasadnienie korekty: uniknięcie nieporozumienia i śmieszności, słowo 'upominek' oznacza obecnie coś innego, tu chodzi o porcje jedzenia, przysmaki. [przypis edytorski]

porco (wł.) — wieprz. [przypis edytorski]

porcygar (z fr.) — papierośnica. [przypis edytorski]

Porcynkuły a. Porcjunkuła — odpust zakonów franciszkańskich i związanych z nimi bernardynów obchodzony 2 lipca; od nazwy kościoła w Asyżu będącego kolebką zakonu. [przypis edytorski]

poreda (gw.) — porada; tu: rozmowa. [przypis edytorski]

poredzać (gw.) — rozmawiać, gwarzyć. [przypis edytorski]

poredzać (gw.) — rozmawiać. [przypis edytorski]

poredzę (gw.) — poradzę. [przypis edytorski]

poredzić (gw.) — dać radę. [przypis edytorski]

poredzić (gw.) — dać radę, zdołać. [przypis edytorski]

poredzić (gw.) — poradzić; dać radę. [przypis edytorski]

poredzić (gw.) — poradzić, dać radę, zdołać. [przypis edytorski]

poredzić (gw.) — poradzić. [przypis edytorski]

Porewit — bóg o pięciu twarzach czczony na Rugii. [przypis edytorski]

poręb (daw.) — miejsce wycinki drzew. [przypis edytorski]

poręba (gw.) — obszar, na którym wycięto drzewa w lesie. [przypis edytorski]

poręba — obszar, na którym wycięto drzewa w lesie. [przypis edytorski]

poręba — obszar w lesie powstały po wycince drzew. [przypis edytorski]

Porębowicz, Edward (1862–1937) — poeta i znakomity tłumacz, przełożył m. in. Don Juana Byrona i Boską Komedię Dantego. [przypis edytorski]

poręcz fotelu — dziś: (…) fotela. [przypis edytorski]

poręczem — dziś r.ż., forma N. lp: poręczą. [przypis edytorski]

poręcznik — dziś popr.: poręczyciel. [przypis edytorski]

poręka (daw.) — poręczenie, gwarancja. [przypis edytorski]

poręka — gwarancja. [przypis edytorski]

porękawiczne — opłata dla pośrednika, przez którego ręce (stąd nazwa) przechodzi transakcja między dwiema innymi osobami. [przypis edytorski]

porękawiczne — opłata dla pośrednika, przez którego ręce (stąd nazwa) przechodzi transakcja między dwiema innymi osobami. [przypis edytorski]

Porfir a. Porfiriusz (233–305) — gr. filozof i astrolog, komentator i propagator filozofii Platona. [przypis edytorski]

porfir — rodzaj skały zawierającej kryształy. [przypis edytorski]

porfir — rodzaj twardej skały wulkanicznej. [przypis edytorski]

porfir — skała magmowa składająca się z drobnoziarnistego ciasta skalnego, w którym są osadzone wykrystalizowane wcześniej duże kryształy. [przypis edytorski]

porfir — skała magmowa zawierająca wcześniej wykrystalizowane kryształy. [przypis edytorski]

porfir (z gr. porphyra: purpura) — efektowna skała magmowa składająca się z jednorodnej lub drobnoziarnistej masy (ciasta skalnego), w której tkwią powstałe wcześniej prakryształy. [przypis edytorski]

Porfirion, dziś: Porfyrion (gr.) — imię męskie pochodzenia greckiego (od porphyra: purpura); w mit. greckiej jeden z gigantów, którzy walczyli z bogami olimpijskimi; został zabity przez Heraklesa i Zeusa, kiedy usiłował zgwałcić Herę; w literaturze polskiej wymienia go m.in. Jan Kochanowski w swoim programowym wierszu Muza (w. 44); nazwisko Porfyrio nosił antyczny komentator dzieł Horacego; pokrewne imię Porfyrios (pol. Porfiriusz) nosił m.in. neoplatoński filozof oraz jeden ze staroż. świętych chrześcijańskich. [przypis edytorski]

Porfiriusz z Tyru, gr. Porphyrios (ok. 234–ok. 305) — filozof neoplatoński, uczeń Plotyna; autor dzieła Isagoge, standardowego podręcznika logiki Arystotelesa przez całe średniowiecze; polemizował z chrześcijaństwem. [przypis edytorski]

porfirogeneta (z gr. porphýra: purpura oraz gennētós: urodzony) — tytuł w greckojęzycznym Cesarstwie Wschodniorzymskim (ze stolicą w Konstantynopolu), nadawany synowi urodzonemu po wstąpieniu ojca na tron. [przypis edytorski]

porka (wulg.) — kurwa, cholera. [przypis edytorski]

Pornic — miasteczko w Bretanii w płn-zach. Francji; w XIX w. popularne kąpielisko. [przypis edytorski]

Pornik — popr. Pornic: miejscowość w zach. Francji, nad Atlantykiem, w departamencie Loara Atlantycka. [przypis edytorski]

pornografi — dziś popr. forma lm: pornografowie. [przypis edytorski]

porogi, właśc. porohy (ukr. пороги) — progi wodne w dolnym biegu Dniepru, dziś już nieistniejące grzebienie skalne w poprzek nurtu rzeki, które sprawiały, że Dnieprem mogły pływać łodzie tylko bardzo doświadczonych żeglarzy, przeważnie Kozaków. [przypis edytorski]

poroh — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. [przypis edytorski]

poroh (ukr.: próg) — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. Porohy Dniepru dawały obeznanym z nimi Kozakom przewagę nad ich wrogami i ochronę. Od nich pochodzi nazwa kozackiej ostoi, Zaporoża. [przypis edytorski]

poroh (ukr.: próg) — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. [przypis edytorski]

poroh (ukr. поріг, lm пороги: próg) — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę. Porohy Dniepru dawały obeznanym z nimi Kozakom przewagę nad ich wrogami i ochronę. Od nich pochodzi nazwa kozackiej ostoi, Zaporoża. W latach 30. XX w. w miejscu porohów na Dnieprze utworzono sztuczny zbiornik wodny, zasilający Dnieprowską Elektrownię Wodną. [przypis edytorski]

porohy — naturalna zapora skalna na rzece, uniemożliwiająca swobodną żeglugę; kraina poniżej porohów Dniepru nazywała się w XVI-XVIII w. Niżem albo Zaporożem i była zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich. [przypis edytorski]

porohy — tu: zapory; pierwotnie: naturalne progi na rzece. [przypis edytorski]

Poroniec — wł. Wierchporoniec a. Wierch Poroniec, grzbiet górski w Tatrach o wys. 1105 m n.p.m. [przypis edytorski]

Poronin — wieś w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. [przypis edytorski]

poroniony — taki, który się nie udał lub nie przyniósł oczekiwanego efektu. [przypis edytorski]

poroście (starop. forma) — porośnie; urośnie. [przypis edytorski]

porość — dziś: porosnąć. [przypis edytorski]

porozkiełznany — porozwiązywany. [przypis edytorski]

porozmiatane — porozrzucane, od: miotać — rzucać. [przypis edytorski]

porozpadane — dziś popr.: rozpadłe. [przypis edytorski]

[Porozrzucane. Leśny skrywał je manowiec.] — wers dopisany przez tłumacza. W oryginale brakuje tu fragmentu tekstu. [przypis edytorski]

porozsełam — porozsyłam. [przypis edytorski]

poroztwierane — dziś popr.: pootwierane. [przypis edytorski]

porozumienie (tu daw., być może błąd zamiast: dorozumienie) — domysł, przypuszczenie. [przypis edytorski]

porozumienie — tu: podejrzenie, pomówienie, oskarżenie. [przypis edytorski]

porównać się — zrównać się. [przypis edytorski]

porównać — tu: zrównać. [przypis edytorski]

porównanie — tu: zrównanie. [przypis edytorski]

porównanie — tu: zrównanie (w prawach). [przypis edytorski]

porównany — tu: zrównany (w prawach). [przypis edytorski]

porównują Katona cenzora z Katonem młodszym — żyjący w czasach wojen punickich Katon Starszy (234–149 p.n.e.), zwany też Cenzorem, był pradziadem żyjącego u schyłku republiki, skonfliktowanego z Juliuszem Cezarem, Katona Młodszego (95–46 p.n.e.). Obaj nosili to samo imię: Marcus Porcius Cato, w historiografii rozróżniani są po przydomku. [przypis edytorski]

porównywa — dziś częstsza forma 3 os. lp cz.ter.: porównuje. [przypis edytorski]