Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175182 przypisów.
będę wierną — dziś raczej: będę wierna. [przypis edytorski]
będę z tobą — «Tam będę z tobą, ale jak długo będziesz przebywał z tym nieczystym [Labanem], niemożliwe jest, aby Moja Szechina [Boska obecność] spoczęła na tobie», zob. Raszi do 31:1. [przypis edytorski]
Będę zadawał ciosy, krzycząc: »Bierzcie wszystko!« — dwuznaczna sytuacja zmusza Enobarba, który już postanowił przejść na stronę Cezara, do obłudy. [przypis tłumacza]
będęć (daw. forma) — skrót od: będę ci. [przypis edytorski]
będęż (daw.) — konstrukcja z partykułą -że skróconą do -ż; znaczenie: czy będę, czyż będę. [przypis edytorski]
będęż (…) miał (daw.) — konstrukcja z partykułą -że skróconą do -ż; znaczenie: czy będę, czyż będę. [przypis edytorski]
Będęż śmiał mówić tutaj o konfederacjach, a nie podzielić przekonań uczonych — Mably występuje przeciwko konfederacjom. „Konfederacje — wywodzi — przynosiły korzyść Polakom tylko dlatego, ponieważ mieli rząd potworny; są złem, służącym do złagodzenia innego zła. Ileż to razy bylibyście utracili wolność, gdyby wam nie było wolno podnosić rokoszów w jej obronie i zachowywać jej z bronią w ręku. Ale bardzo to źle, jeżeli potrzebuje się aż takiego środka przeciw władzy arbitralnej, i Polska nie będzie szczęśliwa, dopóki rozumne prawa nie nauczą jej obchodzić się bez niego. Konfederacje schlebiają przyjemnie waszym magnatom; przedstawiają jakowaś ideę zwierzchnictwa, podobającą się ich pysze, a wiem, że pycha możnych nie słucha rozumu. Rozsądek wasz więc przepisuje wam milczenie w tym względzie. Zresztą wasza drobna szlachta, może nie nazbyt w polityce wprawna, z pewnością uważałaby za rzecz dziwną a nawet śmieszną, gdyby konfederaci barscy, którzy ocalili Rzeczpospolitą, chcieli w drodze wyraźnego prawa zabronić zwyczaju konfederacji. Powinniście się zadowolić ustaleniem zasad rządu dostatecznie mądrych, tak, żeby nie odczuwano nadal konieczności zawiązywania spisków i chwytania za broń, by śpieszyć na pomoc ojczyźnie”. W dalszym ciągu wiąże konfederacje ściśle z losem liberum veto i twierdzi, że z chwilą zniesienia tego ostatniego konfederacje staną się niepotrzebne. [przypis redakcyjny]
bėdinas — vargšas. [przypis edytorski]
Bėdinas — vargšas. [przypis edytorski]
będzie ciemność na ziemi Micraim — „Plaga ciemności zaczęła się o poranku, po tym gdy już minęła noc, bo gdyby zaczęła się w nocy, Micrejczycy myśleliby, że to długa noc, która ciągnie się trzy doby i nie byłoby w tym przekazu, że jest to znak”, Rabeinu Bachja do 10:21. [przypis tradycyjny]
Będzie dużo, dużo światła. Stary Goethe byłby zadowolony — nawiązanie do słów „Więcej światła!”, jakie miał wypowiedzieć Goethego na łożu śmierci. [przypis edytorski]
będzie kadził na nim Aharon — Chizkuni wyjaśnia, że nie wyłącznie Aharon, ale każdy kohen mógł zajmować się spalaniem kadzidła, zob. Chizkuni do 30:7 [1]. [przypis tradycyjny]
będzie krew w całej ziemi Micraim — także „woda, która była w łaźniach i domowych umywalniach, zamieniła się w krew”; zob. Raszi do 7:19. [przypis tradycyjny]
będzie li chciał (starop.) — jeśli będzie chciał. [przypis edytorski]
będzie mianowany w tym roku biskupem polnym i będzie dawał przedchodniom błogosławieństwo nogami — To jest: wisiał na szubienicy. [przypis tłumacza]
będzie mu służył na zawsze — „To oznacza: do Roku Jubileuszowego [który następował co 50 lat; hebr. יוֹבֵל (jowel)]. Uczy to, że 50 lat określane jest jako na zawsze, co nie oznaczało, iż [niewolnik] miał pracować całe 50 lat, ale pracował dla pana aż do Roku Jubileuszowego, niezależnie czy było blisko czy daleko [do tego roku]”, Raszi do 21:6 [4]. [przypis tradycyjny]
będzie na nią łaskawszy — dziś: będzie dla niej łaskawszy. [przypis edytorski]
będzie ofiarnica świętym świętości: cokolwiek dotknie się ofiarnicy uświęconym będzie — „Na czym polega świętość [ołtarza]? Na tym, że »cokolwiek dotknie się ołtarza uświęconym będzie«, nawet gdy wniesiono nań wadliwą ofiarę, ołtarz ją uświęca, czyniąc ją ważną, tak że nie można jej z ołtarza zdejmować”, zob. Raszi do 29:37 [1]. [przypis tradycyjny]
będzie pan twój wnuk — mój wnuk będzie panem („z panów”). [przypis edytorski]
będzie podwójną ilością — hebr. מִשְׁנֶה (miszne): podwójny, drugi. „[Podwójna ilość] tego, co mieli zwyczaj zbierać codziennie, w inne dni tygodnia”, Raszi do 16:5. [przypis tradycyjny]
będzie poświęcony — „Przybytek (Miszkan)”, Raszi do 29:43 [2]. [przypis tradycyjny]
będzie przykładem inszem (starop.) — będzie przykładem dla innych. [przypis edytorski]
będzie sługa równo z panem, niewolnica równa z panią swoją i kapłan z ludem, i bogaty z ubogim, i ten, co kupił imienie, równy z tym, co przedał — Iz 24, 2, z opuszczeniami wyliczenia. [przypis edytorski]
Będzie start grzech pospołu z grzesznikiem — Koh 27,3 (cytat za: Biblia Jakuba Wujka). [przypis edytorski]
będzie to książka (książeczka) — mowa tu o rękopisie jeszcze niewydanym p. t. Życie, etyka i rewolucja. [przypis redakcyjny]
będzie to przy chlebie ofiarą wspomnienia — „Chleb nie był ofiarowywany Bogu, jedynie to kadzidło było spalane [na ołtarzu], gdy [razem z chlebami] usuwano je każdego Szabatu i było to na pamiątkę chlebów, poprzez to [chleb] był przypominany na Wysokościach, podobnie jak [spalana była] garść (komec) mąki z oliwą na wspomnienie o ofierze pokarmowej”, Raszi do 24:7 [3]. Każdego Szabatu koheni umieszczali na złotym stole dwanaście chlebów oraz dwa dzbanuszki z kadzidłem, następnego Szabatu usuwali to: chleby spożywali, a kadzidło spalali na ołtarzu i ponownie wykładali na stole dwanaście nowych chlebów i dwa dzbanuszki z kadzidłem. [przypis tradycyjny]
będzie — w wersji Goreckiego (pisanej w czasach istnienia Królestwa Polskiego), z której pochodzi ta strofa: „było”. [przypis edytorski]
będzie wam — „Od tej pory miesiące będą wasze, byście mogli robić to, co jest wedle waszej woli, ale w czasach zniewolenia wasze dni nie należały do was, lecz służyły pracy dla innych, wedle ich woli”, Sforno do 12:2. [przypis tradycyjny]
będzie wam ona krew znakiem — „Dla was to będzie znakiem, a nie na innych [ludzi], stąd wniosek, że [odrzwia i nadproże] były oznaczone krwią od wewnątrz domu [nie od zewnątrz]”, Raszi do 12:13. [przypis tradycyjny]
będzie Wiekuisty — «Jego Imię ogarnie mnie od początku do końca, aby nie znalazł się wśród moich potomków nikt niegodny [Bożej obietnicy]», zob. Raszi do 28:21. [przypis edytorski]
Będzie zawsze wielka różnica między poddaniem sobie tłumu a rządzeniem społeczeństwem… — jeśliby nawet poddanie się jednostek panującemu mogło uzasadnić jego władzę, to byłaby usprawiedliwiona dopiero władza panującego, ale społeczeństwo samo wcale jeszcze nie byłoby uprawnione. Społeczeństwa nie byłoby w ogóle, tzn. organizmu prawnego związanego powszechnym interesem wszystkich członków. Istniałby tylko panujący i niewolnicy, niemający pomiędzy sobą żadnej wspólności. [przypis tłumacza]
będzie zostawał poza namiotem swoim — „To uczy, że współżycie małżeńskie było mu zakazane”, Raszi do 14:8 [1]. [przypis tradycyjny]
Będziecie jako bogowie, wiedząc dobre i złe — por. Rdz III 5; łac. Eritis sicut deus, scientes bonum et malum. [przypis edytorski]
będziecie jedli, a nie nasycicie się — „Te słowa odnoszą się do [klątwy, która spadanie] na chleb, będący już w brzuchu. I oto jest siedem kar: miecz, oblężenie, zaraza, złamanie podpory chleba, brak drew na opał, rozpadający się chleb, klątwa sięgająca wnętrzności”, Raszi do 26:26 [5]. [przypis tradycyjny]
Będziecie mi królestwem kapłańskim i świętym ludem — Wj 19, 6. [przypis edytorski]
Będziecie nieprzyjaciołom waszym służyli w głodzie, w pragnieniu, w obnażeniu i we wszytkim niedostatku… — Pwt 28, 48. [przypis edytorski]
będziecie przestrzegali tego, jako ustawę dla siebie i dla synów swoich, na wieki — Tur sądzi, że nie odnosi się to do pomazania odrzwi krwią, gdyż to miało miejsce tylko podczas tej nocy w Micraim, tylko do ogółu praw związanych z Pesach, zob. Tur do 12:14. [przypis tradycyjny]
będziecie w odpowiedzi — będziecie odpowiedzialni. [przypis edytorski]
będziecież — czy będziecie (konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
będzieć pomocna (starop.) — skrót od: będzie ci pomocna. [przypis edytorski]
będzieć — skrót od: będzie ci. [przypis edytorski]
będzieli — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: czy będzie. [przypis edytorski]
będzieli z moją szablą twa złączona — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli twa szabla będzie z moją złączona. [przypis edytorski]
będzielić długo bujał (starop.) — czy ci długo pożyje. [przypis edytorski]
będziem (daw. forma) — skrót od: będziemy. [przypis edytorski]
będziem (daw., gw.) — skrócone od: będziemy. [przypis edytorski]
będziem — forma skrócona, dziś: będziemy. [przypis edytorski]
będziem (gw.) — będziemy. [przypis edytorski]
Będziem jeszcze go pytali — będziemy jeszcze o niego pytali. [przypis edytorski]
będziem o się dbali (starop. forma) — skrót od: będziemy dbali o siebie. [przypis edytorski]
będziem — skrócona forma 1.os.lm: będziemy. [przypis edytorski]
będziemy mieli (…) z jakie pięćdziesiąt tysięcy — dziś popr.: będziemy mieli jakieś pięćdziesiąt tysięcy a. będziemy mieli z pięćdziesiąt tysięcy. [przypis edytorski]
będziemy prowadzić straż tylną — w czasie odwrotu najniebezpieczniejsze zadanie. [przypis tłumacza]
Będziemy razem… — we fragmencie tym można odczytać nawiązanie do ballady Mickiewicza Świtezianka, w której również tajemnicza pani jeziora zawiera śluby z młodzieńcem, a następnie poddaje próbie jego wierność. Grabiec, przez swą rubaszność i całkowitą nieczułość na romantyczne nastroje, przekształca to nawiązanie w satyrę na miłość romantyczną. [przypis edytorski]
Będziemy ryczeli wszyscy jako niedźwiedzie, będziemy jęczeli jako gołębice (…) — Por. Iz 59, 9–11. [przypis tłumacza]
Będziemy śpiewać o wielkich tłumach nakręconych pracą (…) entuzjastów pijących herbatę — Jest to ósmy i ostatni punkt manifestu Tea Appreciation Society; pol. Stowarzyszenie Uznania dla Herbaty.
W oryginalnej wersji: We will sing of the great crowds agitated by work; the revolt, smashing the supermarkets; we will rejoice in the baking of bread; the polyphonic surf of revolutions in modern music as we play our ukuleles: the nocturnal vibration of the worms in our compost; our spirits suspended from the clouds by the thread of cup in sleeve tea bags; and the gliding flight of creativity whose propeller sounds like the sipping of enthusiastic tea drinkers.
[przypis tłumacza]
będziemy z Ajschylosem mówili o innym człowieku, który do państwa innego należy — w oryginale w drugiej części zdania użyte wyrażenie z dramatu Ajschylosa Siedmiu przeciw Tebom (w. 451): „powiedz o innym [atakującym], co do innej bramy przypisany” (Eteokles do zwiadowcy). [przypis edytorski]
Będziemy zapewne oczekiwać od Płazów, żeby w przypadku konfliktu wojennego broniły naszych wybrzeży, ale wówczas nie możemy pozbawiać ich pewnych praw obywatelskich, na przykład prawa wyborczego, prawa do zgromadzeń, reprezentacji (…) — Niektórzy brali równouprawnienie Płazów tak dosłownie, że domagali się, żeby Salamandry mogły piastować wszelkie publiczne urzędy w wodzie i na ziemi (J. Courtaud) albo żeby stworzyć z nich w pełni uzbrojone podmorskie pułki z własnymi głębinowymi dowódcami (generał sił morskich Desfours), albo nawet żeby dozwolone były małżeństwa mieszane ludzi z Płazami (adwokat Louis Pierrot). Przyrodnicy oponowali wprawdzie, że takie małżeństwa w ogóle nie są możliwe, ale maître Pierrot oświadczył, że nie chodzi o biologiczną możliwość, lecz o zasadę prawną, i że sam jest gotów pojąć za żonę samicę Płaza, żeby udowodnić, iż wspomniana reforma prawa małżeńskiego nie pozostanie jedynie na papierze. (Monsieur Pierrot stał się potem wziętym adwokatem w sprawach rozwodowych).
(Nadmieńmy tu w luźnym związku, że zwłaszcza w prasie amerykańskiej od czasu do czasu pojawiała się informacja o dziewczynach, które ponoć podczas kąpieli zostały zgwałcone przez Płazy. Dlatego w Stanach Zjednoczonych mnożyły się przypadki, gdy Płazy były chwytane i linczowane, a głównie palone na stosie. Daremnie uczeni występowali przeciwko temu ludowemu zwyczajowi, twierdząc, że z przyczyn anatomicznych takie przestępstwo jest ze strony Salamander fizycznie niemożliwe. Wiele dziewcząt przysięgało, że były molestowane przez Płazy, dzięki czemu dla każdego porządnego Amerykanina sprawa była jasna. Potem cieszące się popularnością palenie Płazów zostało ograniczone przynajmniej przez to, że mogło się odbywać tylko w soboty i to pod dozorem strażaków. Wtedy też powstał Ruch Przeciwko Linczowaniu Płazów, na którego czele stał czarnoskóry wielebny Robert J. Washington i do którego zgłosiły się setki tysięcy ludzi, jednak bez wyjątku samych czarnoskórych. Amerykańska prasa zaczęła twierdzić, że ten ruch ma znamiona ruchu politycznego i wywrotowego. Dlatego dochodziło do napadów na dzielnice czarnoskórych i spalono wielu mieszkańców, którzy w swych kościołach modlili się za Braci Płazy. Niechęć wobec nich osiągnęła szczyt, gdy od podpalonego murzyńskiego kościoła w Gordonville zajęło się całe miasto. Ale to nie należy już bezpośrednio do historii Płazów.)
Spośród udogodnień i korzyści, które faktycznie stały się udziałem Płazów, wymieńmy przynajmniej niektóre: każda Salamandra miała swoją metrykę i była zarejestrowana w miejscu pracy; musiała mieć urzędowe pozwolenie na pobyt; musiała płacić podatek pogłówny, który odprowadzał za nią pracodawca i potrącał jej go z wyżywienia (ponieważ Płazy nie dostawały wynagrodzenia w pieniądzach). Podobnie musiała płacić najemne za zamieszkiwany kawałek wybrzeża, powszechne narzuty, opłaty za postawienie drewnianego ogrodzenia, opłaty szkolne i inne obciążenia publiczne. Po prostu musimy lojalnie przyznać, że pod tym względem postępowano z nimi tak jak z innymi obywatelami, doświadczały więc jednak jakiegoś równouprawnienia.
[przypis autorski]
będziemyż — daw. konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy będziemy, czyż będziemy. [przypis edytorski]
będziemyż mieli — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; inaczej: czy będziemy mieli. [przypis edytorski]
Będziesz pod zamkowymi murami szpiegował? (…) No, przeżegnaj się przede śmiercią! — kuchta dworski Antoni był świadkiem ucieczki Henryka Walezego (list Tomasza Plazy do Marcina Kromera), zob. Jagiellonki Przeździeckiego. [przypis autorski]
będziesz się tułał niespokojnie — hebr. רוּד (rud) ‘błąkać się niespokojnie, sprawiać niepokój’. «Słowo to oznacza ‘ból, cierpienie’, tu oznacza to: gdy Israel będzie grzeszyć przeciwko Torze, będziesz miał powód, by czuć się pokrzywdzonym i wtedy „zrzucisz jarzmo jego z karku twojego”», zob. Raszi do 27:40. [przypis edytorski]
będziesz się tułał niespokojnie — u Cylkowa: 'swobodnie się tułasz'; uzasadnienie korekty: logiczne brzmienie zdanie, a i w tekście oryginału jest tu czas przyszły. [przypis edytorski]
będziesz spełniał ofiary zagrzeszne na ofiarnicy — „Wyrażenie to oznacza nałożenie krwi umieszczanej [na ołtarzu] palcem”, Raszi do 29:36 [2]. [przypis tradycyjny]
„Będziesz wierna małżonkowi, którego wybierzesz”, a potem wydać ją przemocą za nudnego starca — wszystko, nawet drobnostki, śmieszne jest u nas w sprawach tyczących wychowania kobiet. Na przykład w r. 1820, pod rządami tych samych szlachciców, którzy potępili rozwód, ministerium wysyła do Laon biust i posąg Gabrieli d'Estrées [Gabrielia d'Estrées — metresa Henryka IV. przyp. red.]. Posąg będzie ustawiony na publicznym miejscu, widocznie dla rozbudzenia w młodych dziewczętach miłości do Burbonów i zachęcenia ich w razie potrzeby, aby nie były oporne sympatycznym królom i dały potomstwo tej dostojnej rodzinie. Ale w zamian toż samo ministerium odmawia miastu Laon biustu marszałka Sérurier, dzielnego człowieka, który nie znał się na amorach i który co więcej gminnie rozpoczął karierę od prostego żołnierza. (Mowa generała Foy, „Kurier” z dnia 17 czerwca 1820. Dulaure, w swojej ciekawej Historii Paryża, rozdział: Miłostki Henryka IV.) [przypis autorski]
będziesz wiózł z kozy — będziesz powoził zaprzęgiem z kozła (rodzaj siedzenia na przedzie powozu). [przypis edytorski]
Będziesz za mną tęskniła, będziesz smutna i zła — początkowe słowa znanej przedwojenne piosenki Będziesz za mną tęskniła, słowa: Jerzy Ryba, ps. Jerry (1909– po 1941), muzyka: Józef Wilner (1905–1942?). Tango śpiewał m.in. Adam Aston, właśc. Adolf Loewinsohn (1902–1993). [przypis edytorski]
będzieszli — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: czy będziesz. [przypis edytorski]
będzieszli(starop.) — jeśli będziesz. [przypis edytorski]
będzieta (gw.) — będziecie. [przypis edytorski]
będziewa (daw., gw.) — będziemy. [przypis edytorski]
będziewa (daw., gw.) — będziemy; zachowana w gwarze ludowej daw. forma liczby podwójnej. [przypis edytorski]
będziewa (gw.) — będziemy; daw. starop. forma liczby podwójnej zachowana w gwarze. [przypis edytorski]
będziewa (gw.) — będziemy. [przypis edytorski]
będziewa oba (starop.) — będziemy oboje. [przypis edytorski]
będzież — czy będzie. [przypis edytorski]
będzież to — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy będzie. [przypis edytorski]
będzieżli (…) użyteczny — daw. konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że-, skróconą do -ż- oraz partykułą pytającą -li; znaczenie: czyż będzie użyteczny; czy będzie użyteczny. [przypis edytorski]
będźwin — żywica drzewa z rodzaju styrakowatych. [przypis edytorski]
bękart — dziecko poczęte poza małżeństwem. [przypis edytorski]
bękart — dziecko pozamałżeńskie. [przypis edytorski]
bękart (pogard.) — dziecko pozamałżeńskie. [przypis edytorski]
bękart — tu obelż.: dziecko. [przypis edytorski]
Béla Kun a. Béla Kohn (1886–1939) — w 1919 r. przywódca komunistycznej Węgierskiej Republiki Rad. [przypis edytorski]
Béranger, Pierre-Jean de (1780–1857) — fr. poeta i autor popularnych piosenek, które wychwalały rewolucję francuską i Napoleona. [przypis edytorski]
Béranger, Pierre Jean de (1780–1857) — francuski poeta, autor piosenek. [przypis edytorski]
Béranger, Pierre-Jean de (1780–1857) — francuski poeta, autor piosenek. [przypis edytorski]
Béranger, Pierre-Jean de (1780–1857) — francuski poeta, zasłynął jako autor piosenek i wydatnie przyczynił się do ukształtowania tradycji francuskiej chanson. [przypis edytorski]
Bėrukė — bėros (tamsiai rudos) spalvos arklys. [przypis edytorski]
bhang — rodzaj konopi rosnących w Indiach, a używanych jako narkotyk, do żucia lub palenia. [przypis tłumacza]
Bhogovotgita a. Bhagavatgita — indyjski traktat filozoficzny, tekst święty hinduizmu. [przypis edytorski]
Bi den rôsen er wol mac tandaradei!/ merken wa mir'z houbet lac… — pieśń autorstwa Walthera von der Vogelweide (1170–1230). W przekładzie Leopolda Staffa powyższy fragment brzmi: [Śmiałby się może/ Ktoby czasem/ Przechodził i przystanął tam]/ Zaraz by po różach zgadł/ Tandaradei!/ Mej leżącej głowy ślad. [przypis edytorski]
Biada Cyteronie! — z Sofoklesa: Król Edyp. Cyteron (Kitajron): góra w Beocji, na której porzucony został okrutnie od losu ścigany Edyp. Pełen żalu, że uratowany został w dzieciństwie, woła w najgłębszym bólu: „Biada Cyteronie!”. Inne myśli z Eurypidesa. [przypis tłumacza]
Biada narodowi grzesznemu, ludowi ociężałemu w złości: opuścili Pana, zbluźnili ś. Boga Izraelskiego… — Iz 1, wersety 4, 7, 8. [przypis edytorski]
biada — odtąd w tekście: αἰαὶ. [przypis tłumacza]
Biada pasterzom, którzy sami siebie karmią, iżali trzody nie od pasterzów mają być karmione — Ezech. 34, 2. [przypis edytorski]
Biada temu, który jest malutkiego serca i ust złośliwych, który dwiema drogami chodzi — Syr 2, 12. [przypis edytorski]
Biada temu, który łupi i wydziera, bo też sam złupiony będzie — Iz 33, 1, cytat skrócony. [przypis edytorski]
Biada tobie, co łupisz, abowiem też ty pewnie złupion będziesz — por. Iz 33, 1. [przypis edytorski]
Biada tym, którzy stawią prawa nieprawe i, pisząc, niesprawiedliwość piszą, aby ucisnęli ubogie na sądach i gwałt czynili w sprawie podłych ludu mego — Iz 10, 1–2. [przypis edytorski]
