Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8105 przypisów.
dera — gruby materiał kładziony pod siodło; rodzaj koca. [przypis edytorski]
dera końska — gruby materiał kładziony pod siodło; rodzaj koca. [przypis edytorski]
Derain, André (1880–1954) — francuski malarz, grafik, rzeźbiarz i scenograf, jeden z założycieli fowizmu; do jego najpopularniejszych prac należą pejzaże Londynu. [przypis edytorski]
Derain, André (1880–1954) — malarz, grafik, rzeźbiarz i scenograf, jeden z założycieli fowizmu. [przypis edytorski]
deranżować — krępować, przeszkadzać, nachodzić. [przypis edytorski]
deranżować się (daw.) — przeszkadzać sobie, sprawiać sobie kłopot. [przypis edytorski]
deranżować się (daw., z fr.) — wytrącać się ze zwykłego trybu, przeszkadzać sobie, sprawiać sobie kłopot. [przypis edytorski]
derbić (gw.) — gnębić, nękać. [przypis edytorski]
derby — coroczne wyścigi konne. [przypis edytorski]
derby — tu z niem.: zwarte, zbite grunty. [przypis edytorski]
Derce — źródło w Beocji. [przypis tłumacza]
Derceteus — w Folio: Decretas. Dlaczego późniejsi wydawcy nie pozostawili imienia niezmienionym lub raczej nie przywrócili prawdziwego — nie wiem. [przypis tłumacza]
derdolić — biec drobnym kroczkiem. [przypis autorski]
derelicta vidua (łac.) — pozostała wdowa. [przypis redakcyjny]
dereń — gatunek krzewu. [przypis edytorski]
dereń — krzew ozdobny o czerwonych, jadalnych owocach; także: owoce tego krzewu. [przypis edytorski]
deresz — tu: koń niezdecydowanej maści, białej pomieszanej z żółtą lub brunatną. [przypis redakcyjny]
deresz (z węg.) — koń maści czarnej lub czerwonej, pomieszanej z białą (szronek). [przypis redakcyjny]
deresz (z węg.) — tu: mętny, słaby trunek, lura. [przypis redakcyjny]
dereszowaty — koń maści karej, gniadej lub kasztanowatej z domieszką białych włosów. [przypis edytorski]
dereszowaty — o maści konia, o koniu: barwy czarnej lub brązowej z domieszką białych włosów. [przypis edytorski]
derewnia (z ros.) — wieś. [przypis edytorski]
derha — dera, koc. [przypis redakcyjny]
Derham, Wilhelm (1657–1735) — uczony ang., autor dzieła pt. Teologia astronomiczna, w którym dowodzi istnienia Boga na podstawie cudów przyrody. [przypis tłumacza]
derka — gruby koc. [przypis edytorski]
derka — gruby koc, zwykle stosowany jako okrycie dla konia. [przypis edytorski]
derka — gruby, najczęściej wełniany koc, używany do przykrycia konia. [przypis edytorski]
derka — gruby, zniszczony koc. [przypis edytorski]
derka — okrycie koni chroniące przed deszczem, śniegiem, zimnem. [przypis edytorski]
derkacz — ptak o rdzawobrunatnym upierzeniu i charakterystycznym terkoczącym głosie. [przypis edytorski]
derkacz — ptak średniej wielkości z rodziny chruścielowatych, o charakterystycznym głosie, w Polsce dość rzadko spotykany, bardzo płochliwy. [przypis edytorski]
derkacz — średniej wielkości ptak z rodziny chruścieli o charakterystycznym głosie, bardzo płochliwy. [przypis edytorski]
derkacz — średniej wielkości ptak z rodziny chruścieli o charakterystycznym głosie; obecnie gatunek objęty ścisłą ochroną. [przypis edytorski]
Derkylidas — Spartanin, ruszył z niewielką siłą w roku 411 na zdobycie Abydos, kolonii Miletu, które po pewnym czasie przeszło na stronę jego i Farnabazosa. [przypis tłumacza]
Dermond, właśc. Diarmaid Mac Murchard — król Leinster, dziś jednej z prowincji Irlandii. [przypis edytorski]
Dermot, właśc. Diarmuid Ua Duibhne — postać z irlandzkiej mitologii, ukochany Grani. [przypis edytorski]
dernąć (daw.) — uciec, umknąć. [przypis edytorski]
dernier cri (fr.) — ostatni krzyk (np. mody). [przypis edytorski]
Derrida, Jacques (1930–2004) — franc. filozof, twórca pojęcia „różni” (fr. la différance), oznaczającego zapośredniczenie znaczenia słowa, które odnosi się bardziej do innych słów niż do rzeczy, którą ma oznaczać. [przypis edytorski]
derus (daw.) — obdartus. [przypis edytorski]
Dervadilla, właśc. Derbforgaill — córka króla Murchada Ua Maeleachlainna, nazywana „irlandzką Heleną”. [przypis edytorski]
Derwaseh Kasbini — Der: drzwi, waseh: otwarte. [przypis autorski]
Derwid — bohater Lilli Wenedy Juliusza Słowackiego, król Wenedów, ojciec Lilli, trzymany w niewoli przez Gwinonę (żonę Lecha, władcę Lechitów). [przypis edytorski]
derwisz — członek muzułmańskiej grupy religijnej; pobożny żebrak wędrowny. [przypis edytorski]
derwisz — mnich mahometański. [przypis redakcyjny]
derwisz — mnich, pustelnik mahometański. [przypis redakcyjny]
derwisz — muzułmański pielgrzym. [przypis edytorski]
derwisz — muzułmański żebrak wędrowny. [przypis edytorski]
derwisz — pobożny wędrowny mnich muzułmański. [przypis edytorski]
derwisz — pobożny wędrowny żebrak muzułmański. [przypis edytorski]
derwisz — tu: członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; bractwa tego rodzaju powstawały od XI w. i opierały się na doktrynie sufizmu, jedną z dróg oświecenia był taniec: derwisze noszą długie szaty wirujące w czasie transowego, spiralnego ruchu; derwisz w innym znaczeniu to także: żebrzący, ascetyczny, wędrowny mnich muzułmański. [przypis edytorski]
derwisz — tu: mewlewita, członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym, w którym jedną z dróg oświecenia stanowi medytacja w ruchu, podczas wykonywania szybkich obrotów wokół własnej osi; z tego powodu bractwo nazywa się „tańczącymi derwiszami” lub „wirującymi derwiszami”. [przypis edytorski]
derwisz — tu: muzułmański bojownik biorący udział w sudańskim powstaniu Mahdiego (mahdysta) przeciwko Egiptowi i Wielkiej Brytanii; w książce Henryka Sienkiewicza W pustyni i w puszczy derwisze są opisywani jako dzicy, okrutni i fanatyczni. [przypis edytorski]
derwisz — tu: pobożny żebrak wędrowny. [przypis edytorski]
derwisz — wędrowny mnich muzułmański, pobożny żebrak. [przypis edytorski]
derwisz — wędrowny mnich muzułmański. [przypis edytorski]
derwisz — wędrowny, żebrzący mnich muzułmański, żyjący w ascezie; derwisz tańczący: mewlewita, członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym, w którym jedną z dróg oświecenia stanowi medytacja w ruchu, podczas wykonywania szybkich obrotów wokół własnej osi. [przypis edytorski]
derwisz — żebrzący, ascetyczny, wędrowny mnich muzułmański. [przypis edytorski]
derwisz — żebrzący mnich muzułmański żyjący w ascezie. [przypis edytorski]
derywacją — pochodzenie. [przypis redakcyjny]
derywat — pochodna. [przypis edytorski]
des bagatelles (fr.) — błahostki, drobnostki. [przypis edytorski]
Des Barreaux (1602–1672) — głośny ze swego epikureizmu. [przypis tłumacza]
des bourreaux (fr.) — kaci. [przypis edytorski]
des caresses (fr.) — pieszczot. [przypis edytorski]
des châteaux en Espagne (fr.) — zamków w Hiszpanii; tu: odpowiednik „zamków na lodzie”. [przypis edytorski]
des droits de l'homme (fr.) — (ogłoszeniem) praw człowieka. [przypis edytorski]
des fruits, du lait (fr.) — owoce i mleko. [przypis edytorski]
Des goûts et des couleurs il ne faut pas disputer (fr.) — O gustach i kolorach się nie dyskutuje. [przypis edytorski]
Des Goya (fr.) — Goi (autorstwa malarza o nazwisku Goya). [przypis edytorski]
des idées générales (fr.) — idee ogólne. [przypis edytorski]
Des Lebens ungemischte Freude War doch einem Irdischen zutheil (niem.) — Niezmącona radość życia nie może być udziałem śmiertelnych ludzi (fragment ballady F. Schillera Pierścień Polikratesa). [przypis edytorski]
des Oeuvres et Institutions Féminines (fr.) — Prac i Organizacji Kobiecych. [przypis edytorski]
des partem leonis (łac.) — oddaj lwią część. [przypis edytorski]
des Pas-Perdus, właśc. Salle des Pas Perdus — słynna, reprezentacyjna poczekalnia w paryskim Pałacu Sprawiedliwości. [przypis edytorski]
des Princes (fr.) — książęta. [przypis edytorski]
des puissances aeriennes (fr.) — siły powietrzne. [przypis edytorski]
des romans à thèse (fr.) — powieści z tezą. [przypis edytorski]
des Teufels Durchfahrt (niem.) — diabelskie przejście, diabelski bród. [przypis edytorski]
Desaix, Louis Charles — generał francuski, zginął pod Marengo (1800), przyczyniwszy się walnie do zwycięstwa Bonapartego nad wojskami austriackimi. [przypis redakcyjny]
desant a. desantowiec — żołnierz oddziału desantowego. [przypis edytorski]
Desbarreaux, Boindin — Jakub Vallée des Barreaux (1602–1673): literat francuski, sceptyk i „niedowiarek”, udający niekiedy pokutnika. Mikołaj Boindin (1676–1751): uczony i literat, otwarty wyznawca i szerzyciel ateizmu, członek „Akademii napisów” i stały uczestnik sporów w słynnym „café Procope” Grimm opowiada o nim w Korespondencji literackiej, że zapytany kiedyś o różnicę między sobą a Dumarsaisem (takimż „esprit fort”), odpowiedział: „Dumarsais jest ateuszem jansenistowskim, ja zaś — molinistowskim”. [przypis tłumacza]
Desbordes-Valmore, Marceline (1786–1859) — francuska poetka, aktorka i śpiewaczka operowa. [przypis edytorski]
Descartes, René (1596–1650) — także: Renatus Cartesius (forma zlatynizowana), stąd forma spolszczona: Kartezjusz; francuski fizyk, matematyk i filozof, prekursor europejskiej filozofii nowożytnej; zwolennik racjonalizmu. [przypis edytorski]
Descartes, René, forma zlatynizowana Renatus Cartesius, stąd forma spolszczona Kartezjusz (1596–1650) — francuski fizyk, matematyk i filozof, jeden z najwybitniejszych uczonych XVII wieku, prekursor europejskiej filozofii nowożytnej. [przypis edytorski]
Descartes, René, pol. Kartezjusz (1596–1650) — francuski filozof, fizyk i matematyk; prekursor geometrii analitycznej; zwolennik racjonalizmu w filozofii, zwany ojcem europejskiej filozofii nowożytnej. [przypis edytorski]
Descartes, René, pol.: Kartezjusz (1596–1650) — francuski fizyk, matematyk i filozof, prekursor europejskiej filozofii nowożytnej. [przypis edytorski]
Descartes René (Renatus Cartesius) — ur. 1596 w La Haye, kształcił się w szkole jezuitów w Laflèche (1604–1612); żył następnie w Paryżu; jako ochotnik wziął czynny udział w wojnie 30-letniej; 1629–1649 bawił w Niderlandach; 1649 r. na wezwanie królowej szwedzkiej Krystyny przeniósł się do Sztokholmu, gdzie 1650 r. umarł. Główne pisma filozoficzne: Discours de la méthode pour bien conduire la raison et chercher la vérité dans les sciences, Meditationes de prima philosophia, Principia philosophiae, Les passions de l'âme. [przypis autorski]
Descartes, zwracając się (…) wprost do każdego myślącego człowieka — Znamiennym też jest, iż Descartes chętnie widział jako uczennice swoje bogato obdarzone i rozumne kobiety; znajdował w nich umysł bardziej naturalny, szczery, mniej zachwaszczony przesądami. Najważniejsze dzieła poświęca bądź księżniczce Elżbiecie, bądź królowej Krystynie, i do nich też zwraca najpiękniejsze swoje listy. Toteż, Filaminta i Armanda w Uczonych Białogłowach Moliera z zapałem będą rozprawiać o „wirach” kartezjańskich. [przypis tłumacza]
descendencja (z łac.) — pochodzenie. [przypis edytorski]
Descendez de cheval (fr.) — Zejdź pan z konia. [przypis edytorski]
descensus testiculorum (łac. med.) — zstępowanie jąder. [przypis edytorski]
Deschanel, Paul (1856–1922) — francuski polityk i pisarz, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego (1898–1902 i 1912–1920), prezydent Francji (1920). [przypis edytorski]
descunoseidas — z hiszp. desconocido: nieznany. [przypis edytorski]
Desdemona — bohaterka dramatu Otello autorstwa Williama Shakespeare'a (1564–1616). [przypis edytorski]
Desdemona — postać z dramatu Szekspira Otello, córka weneckiego senatora, uduszona przez swojego chorobliwie zazdrosnego męża. [przypis edytorski]
Desdemona — postać z dramatu Szekspira Otello, córka weneckiego senatora, uduszona przez swojego chorobliwie zazdrosnego męża (tytułowego bohatera tragedii). [przypis edytorski]
desert wind (ang.) — wiatr pustynny. [przypis edytorski]
Deserta Arabia (łac.) — Pustynia Arabska. [przypis edytorski]
Deserto — wzgórze w okolicy Sant'Agata w pobliżu Sorrento, na którego szczycie znajduje się klasztor. [przypis edytorski]
