Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 444 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | czeski | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | łacina, łacińskie | liczba mnoga | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | przestarzałe | rosyjski | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski
Według języka: wszystkie | English | français | lietuvių | polski
Znaleziono 1691 przypisów.
kurek żadny nie obudzi — [kurek:] kogut; [nie obudzi, bo] takie będą pustki w domu. [przypis redakcyjny]
kureń (z ukr.) — lepianka, chata dymna albo kurna (od: kurzyć); przekład Kitowicza nie jest dokładny. [przypis redakcyjny]
kurencją — [miały] obieg. [przypis redakcyjny]
kurfirst — elektor, książę niemiecki, mający prawo głosu przy wybierania cesarza. [przypis redakcyjny]
kurfistrz brandoburski — Fryderyk Wilhelm (1680–1688), kurfirst brandenburski, zw. elektorem wielkim. [przypis redakcyjny]
kurfurst (niem. Kurfürst) — elektor; tytuł tych panujących niemieckich, którzy niegdyś byli wyborcami cesarza. [przypis redakcyjny]
kurhanu — kurhanami nazywają na Ukrainie wyniosłości, kopce usypane ręką ludzką, według jednych dla celów wojennych, aby z ich wysokości śledzić ruchy skradającego się wroga, wedle innych dla celów orientacyjnych jako znaki drogowe, wedle zaś wiary ludu są to mogiły bohaterów. [przypis redakcyjny]
„Kurier” — „Kurier Warszawski”, popularna gazeta konserwatywnych sfer mieszczańskich i arystokratycznych w Warszawie (wychodziła od r. 1821). [przypis redakcyjny]
Kurio — wygnany z senatu rzymskiego jako stronnik i przyjaciel Cezara, z nim się połączył i pierwszy go zachęcił do przejścia Rubikonu, co było powodem wojen domowych. Ma tu odcięty język, którym dał tak złą radę. [przypis redakcyjny]
kur — kogut; nocne pianie koguta miewało w mitologii ludowej (nie jedynie zresztą) znaczenie magiczne, w szczególności trzecie, nad ranem. [przypis redakcyjny]
kurmacher — słowo niemieckie, urobione przez poetę na wzór francuskiego faire la cour: nadskakiwać, ubiegać się o względy. [przypis redakcyjny]
kurnik — pogardliwie: zamek; gra słów: okurzywszy (prochem) kilka kurników. [przypis redakcyjny]
Kurów — miejscowość znajdująca się w pobliżu Puław. [przypis redakcyjny]
kuropatniczek (daw.) — pieszczoch (karmiony kuropatwami). [przypis redakcyjny]
kuropłoch — obelga wobec Osmana. [przypis redakcyjny]
kurpie — łapcie, chodaki. [przypis redakcyjny]
kurpie — łapcie, chodaki z łyka. [przypis redakcyjny]
kursal (z niem.: Kursaal) — dom zdrojowy. [przypis redakcyjny]
kurs — kurs literatury słowiańskiej Cypriana Roberta w zastępstwie Mickiewicza. [przypis redakcyjny]
kur (starop.) — kogut. [przypis redakcyjny]
kursu — biegu, czasu urzędowania. [przypis redakcyjny]
kursz — rodzaj skóry. [przypis redakcyjny]
kurta — pies z obciętym ogonem (aluzja do płaszczyka uczniów szkól pijarskich). [przypis redakcyjny]
kurta — pies z uciętym ogonem, zwł. kundel. [przypis redakcyjny]
kurtę kroić — dać komuś nauczkę. [przypis redakcyjny]
kurucy — też: kuruczi, powstańcy, stronnicy Tökölego; stronnicy cesarza zwali się 1abanczi. [przypis redakcyjny]
kurzej — kura, która pieje, a jaj nie znosi. [przypis redakcyjny]
kurzeń — oddział kozacki. [przypis redakcyjny]
kurzyniec (daw.) — kurnik. [przypis redakcyjny]
ku śmiechu skłonione — skłonne do śmiechu. [przypis redakcyjny]
Kusiwszy się kilkakroć o nie — spróbowawszy ich kilka razy atakować. [przypis redakcyjny]
kussina — lekarstwo na tasiemce wyrabiane ze sproszkowanych kwiatów krzewu kusso. [przypis redakcyjny]
kustodium (łac.) — naczynie do przechowywania konsekrowanej hostii. [przypis redakcyjny]
kustoszem — stróżem. [przypis redakcyjny]
kusy — krótki. [przypis redakcyjny]
kusza — broń podobna do łuku, zwykle napinana za pomocą korby. [przypis redakcyjny]
kusza żelazna — żelazo, samołówka. [przypis redakcyjny]
kuszcz — krzak, krzew. [przypis redakcyjny]
kuszcz (z ukr.) — krzew, krzak. [przypis redakcyjny]
kuszetka (z fr. couchette) — tu w zn. kanapka, kozetka. [przypis redakcyjny]
kusztyk a. kulawka — kieliszek bez nóżki, z którego trzeba wypić od razu całą zawartość. [przypis redakcyjny]
kuszyk — kufel, puchar. [przypis redakcyjny]
kutia — kasza z makiem i z miodem. [przypis redakcyjny]
kutnarski (daw.) — podły, kiepskiej jakości. [przypis redakcyjny]
kutner (z fr.) — kosmatość na suknie, włos. [przypis redakcyjny]
kuty (daw.) — czyny, dzieła. [przypis redakcyjny]
kuźnik (starop.) — kowal. [przypis redakcyjny]
kuzynek zająca — Królikowski, wydawca Dnia Dzisiejszego. [przypis redakcyjny]
kwadrant — dawny przyrząd astronomiczny. [przypis redakcyjny]
kwadrować — odpowiadać, pasować. [przypis redakcyjny]
kwadrować — szykować. [przypis redakcyjny]
kwadryga — zaprzęg czterokonny. [przypis redakcyjny]
kwadryga (z łac.) — rydwan zaprzężony w cztery konie „w poręcz”, tj. jeden przy drugim. [przypis redakcyjny]
kwap — pierze. [przypis redakcyjny]
kwarantanna — miejsce i czas przymusowego pobytu osób lub zwierząt przyjeżdżających z kraju dotkniętego jakąś chorobą zakaźną. [przypis redakcyjny]
kwarantanna — tu przenośnie: długi okres czekania. [przypis redakcyjny]
kwarciany — opłacany z kwarty, tj. czwartej części (kwarty) dochodu z dóbr królewskich. [przypis redakcyjny]
kwartana (starop.) — febra co 4 dzień. [przypis redakcyjny]
kwarta — ok. 1,125 litra. [przypis redakcyjny]
kwartniczka — półgroszek, może i czwarta część kwarty. [przypis redakcyjny]
kwatera — działka w ogrodzie. [przypis redakcyjny]
kwaterki — cztery działki. [przypis redakcyjny]
kwater — pardon. [przypis redakcyjny]
kwatery — mieszkania, gospody. [przypis redakcyjny]
kwefów — zasłon, woalek. [przypis redakcyjny]
kwef (z franc. coiffe) — chusta, zasłona, welon. [przypis redakcyjny]
kwerele (daw., z łac.) — skargi. [przypis redakcyjny]
kwerenda — poszukiwanie. [przypis redakcyjny]
kwerendy — poszukiwania, badania. [przypis redakcyjny]
kweres (z łac.) — badanie, rwetes. [przypis redakcyjny]
kwestor — w starożytnym Rzymie urzędnik zarządzający skarbem państwa. [przypis redakcyjny]
kwesty (starop.) — zabiegi, środki. [przypis redakcyjny]
kwiat chorobliwy wyradza w płaszczki, nie w prawdziwe śliwy — Myśl tego porównania jest taka: wola ludzka jest z natury dobrą, ale zmysłowe popędy wciągają ją do złego. [przypis redakcyjny]
kwiat ten — To jest mistyczna niebieska róża, pod której symbolem wyobrażony tu jest przez poetę raj, czyli miejsce pobytu błogosławionych, a liście jej wyobrażają, każdy z osobna, osobne dusze tychże błogosławionych. [przypis redakcyjny]
kwiaty — dziś popr. forma N. lm: kwiatami. [przypis redakcyjny]
kwiaty kołysane sycą powietrze swej treści przymiotem — Ta czysta, od Boga na początku w sercach ludzi zaszczepiona wola, nasienie dobra i szczęścia, do których człowiek na początku stworzenia był przeznaczonym, jeszcze na ziemi bez przerwy zasiewa. Ta alegoria przez głębsze wczytanie się w słowa tekstu jeszcze więcej staje się jasną. [przypis redakcyjny]
kwiat — zapewne muszkatołowy. [przypis redakcyjny]
kwiat złotej liliej — tj. godło Francji, gdyż królowie francuscy używali herbu lilii. [przypis redakcyjny]
Kwietnią Niedzielą — Niedzielą Palmową, poprzedzającą Wielkanocną. [przypis redakcyjny]
kwindecz (z wł. quindici) — piętnaście. [przypis redakcyjny]
Kwinsaj — może miasto Nankin w Chinach. [przypis redakcyjny]
Kwirynał — jedno z siedmiu wzgórz rzymskich; od r. 1870 nazwa siedziby królów włoskich. [przypis redakcyjny]
kwitować (daw.) — darować. [przypis redakcyjny]
kwity poborowe — kwity poborowe wydawał poborca uchwalonego przez sejm podatku od łanu. [przypis redakcyjny]
kwoli (daw.) — dla. [przypis redakcyjny]
kwoli — dla; archaiczna forma pochodząca ze skrócenia wyrażenia „ku woli”. W formie skróconej: gwoli, kwoli lub k'woli. [przypis redakcyjny]
kwoli (starop.) — ze względu na, z powodu. [przypis redakcyjny]
kwoli temu (starop.) — z powodu tego, dla tego; temu wieku: chodzi tu o dzieci. [przypis redakcyjny]
kwotę — ilość. [przypis redakcyjny]
kyanejskie progi (łac. Cyaneae) — skaliste wyspy na Morzu Czarnym przy Bosforze. [przypis redakcyjny]
Kyrie eleison (gr.), Porta inferi (łac.), Requiem aeternam (łac.) — tu: pierwsze słowa łacińskich modlitw za zmarłych. [przypis redakcyjny]