Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 447 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | astronomia | biologia, biologiczny | chemiczny | dawne | filozoficzny | fizyka | francuski | geologia | grecki | hebrajski | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przestarzałe | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 2155 przypisów.
ewokacyjny (książk.) — przedstawiający lub wywołujący wspomnienia. [przypis edytorski]
ewolucjonizm — (z łac. evolutio: rozwinięcie) kierunek w filozofii i naukach społecznych zainicjowany przez biologiczną teorię ewolucji Karola Darwina i system filozoficzny Herberta Spencera, ukształtowany w 2. połowie XIX w. Jako główne założenie przyjął koncepcję zmienności i postępowego rozwoju całej rzeczywistości. Przedstawicielami ewolucjonizmu byli: L.H. Morgan, L. Hobhouse, Th. Huxley, E. Haeckel. [przypis edytorski]
ex abrupto (łac.) — bez przygotowania, od razu, nagle. [przypis edytorski]
exactly (ang.) — właśnie, dokładnie. [przypis edytorski]
exaltacya (z łac.) — wywyższenie, wyniesienie; pochwała, wzniosłość; por. dzisiejsze: egzaltacja, egzaltowany. [przypis edytorski]
exaltados (hiszp.) — radykałowie, fanatycy. [przypis edytorski]
exaltowany (z łac.) — wywyższony, wyniesiony, wzniesiony; por. dzisiejsze: egzaltowany. [przypis edytorski]
examen (fr.) — badanie; kontrola; egzamin. [przypis edytorski]
Examina, o mortal, tu corazon, ahi veras los motivos de tus acciones! (hiszp.) — Zbadaj, o śmiertelniku, swoje serce, tam zobaczysz powody swoich działań. [przypis edytorski]
Exaudiat te Dominus in die tribulationis (łac.) — Niech Pan cię wysłucha w dniu utrapienia; Psalm 20. [przypis edytorski]
ex avibus (łac.) — z ptaków. [przypis edytorski]
ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (tu mowa o stanowisku uniwersyteckim). [przypis edytorski]
ex cathedra (łac.) — dosł. z katedry (uniwersyteckiej); po profesorsku, apodyktycznie. [przypis edytorski]
ex cathedra (łac.: z katedry) — z pozycji autorytetu, poważnie. [przypis edytorski]
excellentissimo señor (hiszp.) — dosł.: najświetniejszy pan; Jego Ekscelencja; tytuł używany w jęz. hiszp. wobec głów państwa i innych wysokich rangą osobistości. [przypis edytorski]
excellit (łac.) — przewyższa, góruje. [przypis edytorski]
excelsior (łac.) — dosł. wyższy; przen. (nakaz dążenia): w górę, wyżej. [przypis edytorski]
excelsior (łac.) — wyższy. Tu: krój czcionki, ale również hasło postępu. [przypis edytorski]
excelsior (łac.) — wzwyż, wciąż wyżej. [przypis edytorski]
excelsior (łac.) — zawsze ku górze. [przypis edytorski]
excentricity (ang.) — ekscentryczność, tj. przesadna oryginalność, celowe udziwnianie, odbieganie od konwenansów. [przypis edytorski]
excerptem (łac. forma B.lp) — wyjątek. [przypis edytorski]
Excita Domine potentiam tuam, et veni ut salvos facias nos (łac.) — Wzbudź, Panie, potęgę swoją i przybądź, ażeby nas zbawić. [przypis edytorski]
excitare (łac.) — podżegać, podniecać. [przypis edytorski]
excitare (łac.) — wzbudzić. [przypis edytorski]
excito, excitare — podburzać, napuszczać; tu 3 os. lm cz.ter. excitant: podburzają. [przypis edytorski]
excluded classes (ang.) — klasy (tu: kategorie, grupy) wykluczone. [przypis edytorski]
exclusi tertii [principium] (łac.) — zasada wyłączonego środka; prawo logiczne, zgodnie z którym każde zdanie logiczne albo jest prawdziwe, albo prawdziwe jest jego zaprzeczenie. [przypis edytorski]
exclusive (łac.) — wyłączając; z wyłączeniem. [przypis edytorski]
exclusive (łac.) — z wyłączeniem; wyłącznie. [przypis edytorski]
ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody; argument ex concessis: argument oparty na mocy tego, na co zgadza się oponent, choćby było obiektywnie fałszywe. [przypis edytorski]
ex concessis (łac.) — z przyzwolenia, ze zgody. [przypis edytorski]
ex contentione (łac.) — w bójce. [przypis edytorski]
excuses, mesdemoiselles (fr.) — wybaczcie, panienki. [przypis edytorski]
excusez du peu (fr.) — tu: co najmniej; ni mniej ni więcej. [przypis edytorski]
excusez (fr.) — proszę wybaczyć. [przypis edytorski]
excusez (fr.) — przepraszam. [przypis edytorski]
Excusez! (fr.) — Przepraszam! [przypis edytorski]
excusez le mot (fr.) — proszę wybaczyć, że użyję słowa; przepraszam za słowo. [przypis edytorski]
excusez le mot (fr.) — przepraszam za słowo. [przypis edytorski]
excusez le mot — przepraszam za słowo. [przypis edytorski]
Excusez monsieur! (fr.) — przepraszam pana. [przypis edytorski]
ex definitione (łac.) — z definicji. [przypis edytorski]
ex delatione cuiusvis (łac.) — z czyjegokolwiek oskarżenia. [przypis edytorski]
Executive Office — Urząd Wykonawczy; tu: Urząd Wykonawczy Prezydenta Stanów Zjednoczonych, odpowiednik Kancelarii Prezydenta w innych państwach. [przypis edytorski]
exegi monumentum (łac.) — wybudowałem pomnik; początek Pieśni III, 30 Horacego. [przypis edytorski]
exegisti monumentum aere perennius (łac.) — wzniosłeś pomnik trwalszy niż ze spiżu. [przypis edytorski]
exempla byłyby odiosa — parafraza łac. sentencji: exempla sunt odiosa, przykłady są znienawidzone. [przypis edytorski]
exemplum in contrarium (łac.) — przykład przeciwieństwa. [przypis edytorski]
exemplum (łac.) — na przykład. [przypis edytorski]
exemplum (łac.) — przykład. [przypis edytorski]
exemplum (łac.) — przykład; tu: przykładem jest. [przypis edytorski]
exemplum (łac., r.n.) — przykład. [przypis edytorski]
Exemplum ut talpa (łac.) — na przykład jak kret; słowa z bajki La Fontaine'a Towarzysze Ulissesa (XII, 1), które we Francji weszły do codziennego obiegu przy wymienianiu pojedynczego przykładu zamiast kilku. [przypis edytorski]
exequatur — zgoda państwa na to, aby konsul przysłany z innego kraju mógł wykonywać swoje obowiązki. [przypis edytorski]
exercitia spiritualia (łac.) — ćwiczenia duchowe. [przypis edytorski]
exercycje — ćwiczenia. [przypis edytorski]
Exeter Hall — dawny budynek w płn. części ulicy Strand w Londynie, z wielką aulą, w której odbywały się spotkania religijne i filantropijne, m.in. Stowarzyszenia Antyniewolniczego (stąd określenie „Exeter Hall” stało się synonimem lobby antyniewolniczego); budynek, wzniesiony w 1831, został w 1907 sprzedany i zburzony, na jego miejscu wybudowano Strand Palace Hotel. [przypis edytorski]
exeunt omnes (łac.) — wszyscy wychodzą. [przypis edytorski]
exhorta (z łac.) — zachęta. [przypis edytorski]
ex hypothesi (łac.) — dosł.: z hipotezy; zgodnie z założeniem, przypuszczeniem. [przypis edytorski]
exit (łac.) — wychodzi. [przypis edytorski]
ex-kardynał — Jan Kazimierz otrzymał tytuł kardynała w 1646, a zrzekł się go w 1647. [przypis edytorski]
ex (łac.) — z. [przypis edytorski]
ex luto (łac.) — z błota. [przypis edytorski]
ex machina deus (łac.: bóg z maszyny) — chodzi o boga pojawiającego się na scenie dzięki maszynerii teatralnej; określenie oznaczające nieumotywowane rozwiązanie akcji. [przypis edytorski]
ex machina — od łac. deus ex machina: bóg z maszyny (o zakończeniu sztuki); tu w znaczeniu: nieoczekiwanie. [przypis edytorski]
Exner, Sigmund (1846–1926) — austriacki fizjolog; znany z prac nad fizjologią porównawczą i psychologią postrzegania z fizjologicznego punktu widzenia. [przypis edytorski]
ex nihilo (łac.) — z niczego. [przypis edytorski]
ex nunc prout ex tunc (łac.) — dosł.: od teraz jak i od wtedy; na stan obecny, jak i wstecz. [przypis edytorski]
Exodus a. Księga Wyjścia — druga księga Pisma Świętego. [przypis edytorski]
exodus — tłumne wywędrowanie, masowa emigracja. [przypis edytorski]
ex officio (łac.) — urzędowo. [przypis edytorski]
ex officio (łac.) — z urzędu. [przypis edytorski]
ex officio (łac.) — z urzędu; urzędowo, na mocy praw przysługujących danemu urzędowi. [przypis edytorski]
Exorbitancye a. Exorbitancje i naprawa koła poselskiego — broszura na temat niedomagania porządku sejmowego, opublikowana anonimowo przez prymasa Stanisława Karnkowskiego (1520–1603) w 1596 roku; egzorbitancja (daw.) oznacza nadużycie władzy królewskiej. [przypis edytorski]
exorciso (łac.) — zaklinam. [przypis edytorski]
exorciso te in (łac.) — zaklinam cię w… [imię Ojca i Syna i Ducha]; urywek formuły egzorcyzmu. tj. obrzędu wyganiania diabła w kościele rzymskokatolickim. [przypis edytorski]
Exorciso te! (łac.) — zaklinam cię!; por. egzorcyzm. [przypis edytorski]
ex ordine mendicantium (łac.) — z zakonu żebraczego. [przypis edytorski]
ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]
Ex oriente lux (łac.) — ze wschodu [przychodzi] światło. [przypis edytorski]
expecta cadaver (łac.) — czekaj trupa (tj. śmierci przeciwnej strony w sprawie sądowej). [przypis edytorski]
expedite (łac.) — biegle, dokładnie. [przypis edytorski]
expedite (łac.) — biegle. [przypis edytorski]
expedite (łac.) — biegle, swobodnie. [przypis edytorski]
experimentum factum (łac.) — eksperyment dokonany (został). [przypis edytorski]
explicite (łac.) — jasno, wyraźnie. [przypis edytorski]
exploits (ang.) — wyczyny. [przypis edytorski]
exposé (fr.) — wystąpienie, przemówienie. [przypis edytorski]
ex post (łac.) — po fakcie, później, z późniejszej perspektywy. [przypis edytorski]
ex post (łac.) — po fakcie. [przypis edytorski]
ex praesidio (łac.) — z miejsca przewodniczącego; jako przewodniczący. [przypis edytorski]
ex professo (łac.) — ze znajomością rzeczy. [przypis edytorski]
ex proposito (łac.) — celowo, z rozmysłem. [przypis edytorski]
expugno, expugnare (łac.) — zdobyć, wywalczyć; tu 3.os. lp cz.przesz. expugnavit: zdobył. [przypis edytorski]
Ex quibus initiis (łac.) — Z czego powstało. [przypis edytorski]
exquisitissimus (łac.) — wyborny, wyszukany, najlepszy; tu M. lm exquisitissimi: wyborni, najwyszukańsi, najlepsi. [przypis edytorski]
ex quo (łac.) — z których, od których. [przypis edytorski]
ex re (łac.) — z okazji. [przypis edytorski]