Wolne Lektury potrzebują Twojej pomocy...

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Tak, dorzucę się do Wolnych Lektur!
Tym razem nie pomogę, przechodzę prosto do biblioteki
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x
Bakczysaraj → ← Burza

Spis treści

      Adam MickiewiczSonety krymskieWidok gór ze stepów Kozłowa[1]Pielgrzym i Mirza

      PIELGRZYM

      1
      Tam!… czy Allah postawił ścianą morze lodu?
      Czy aniołom tron odlał z zamrożonéj chmury?
      Czy Diwy[2] z ćwierci lądu dźwignęli te mury,
      Aby gwiazd karawanę nie puszczać ze wschodu?
      5
      Na szczycie jaka łuna![3] pożar Carogrodu!
      Czy Allah, gdy noc chylat rozciągnęła bury[4][5],
      Dla światów, żeglujących po morzu natury,
      Tę latarnię zawiesił śród niebios obwodu?

      MIRZA

      Tam? — Byłem: zima siedzi; tam dzioby potoków
      10
      I gardła rzek widziałem, pijące z jéj gniazda.
      Tchnąłem, z ust mych śnieg leciał; pomykałem kroków,
      Gdzie orły dróg nie wiedzą, kończy się chmur jazda,
      Minąłem grom, drzémiący w kolebce z obłoków,
      Aż tam, gdzie nad mój turban była tylko gwiazda.
      15
      To Czatyrdah![6][7]

      PIELGRZYM

      Aa!!

      Przypisy

      [1]

      stepy Kozłowa — Kozłów, małe miasteczko leżące na zachodnim wybrzeżu Krymu. Trzy mile od niego znajduje się zatoka Achmaczecka, która była wówczas pierwszą przystanią dla okrętów płynących z Odessy do Krymu. Cała ta przestrzeń aż po Tarkankut nazywa się »stepami Kozłowa« i z tych to stepów Mickiewicz ujrzał po raz pierwszy góry krymskie, pośród których najwspanialej zarysowuje się w formie namiotu Czatyrdah« (Rzętkowski, str. 172). [przypis redakcyjny]

      [2]

      Diwy — podług starożytnej mitologii Persów złośliwe geniusze, które niegdyś panowały na ziemi, potem wygnane przez aniołów, mieszkają teraz na końcu świata, za górą Kaf. Obszerniej o tym u Hammera, skąd poeta przejął powyższe objaśnienie. [przypis redakcyjny]

      [3]

      Na szczycie jaka łuna!… — wierzchołki Czatyrdahu po zachodzie słońca, skutkiem odbijających się promieni, przez czas jakiś zdają się być w ogniu. [przypis autorski]

      [4]

      chylat — suknia honorowa, którą sułtan obdarza wielkich urzędników państwa. [przypis autorski]

      [5]

      noc chylat rozciągnęła… — cały ten zwrot utworzony jest na wzór obrazowych wyrażeń poezji arabskiej, którą poeta poznał w przekładach i przykładach zebranych w dziele Hammera. [przypis redakcyjny]

      [6]

      To Czatyrdah — najwyższa w paśmie gór krymskich na brzegu południowym; daje się widzieć zdaleka, niemal na 200 wiorst, z różnych stron, w postaci olbrzymiej chmury sinawego koloru. [przypis autorski]

      [7]

      Czatyrdah nie jest najwyższą górą półwyspu krymskiego, lecz wskutek szczęśliwego położenia jest zewsząd widzialny i imponująco się przedstawia. Odosobniony od reszty gór taurydzkich, ciągnących się jednym pasmem wzdłuż morza, od Bałakławy aż do Teodozji, wznosi między Symferopolem a Ałusztą potężny swój trzon granitowo–wapienny w trzech kondygnacjach na wysokość 1661 m. nad p. morza, w kształcie olbrzymiego trapezu, o wierzchołku zupełnie podobnym do rozpiętego namiotu, skąd poszła jego nazwa (czatyr — namiot, dah — góra). Z pieczar, w które obfituje Czatyrdah, wypływa rzeka Salhir, wspomniana w sonecie XIV. Okrzyk »Aa!!« zamykający sonet, wedle wyjaśnienia poety »wyraża tylko zadziwienie pielgrzyma nad śmiałością Mirzy i dziwami, które on oglądał na górze. Orientalnie trzeba by powiedzieć, że pielgrzym na te słowa włożył w usta palec zadziwienia«. [przypis redakcyjny]

      Zamknij
      Proszę czekać…
      x