Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna Wincenty Korotyński, Czem chata bogata, tem rada, Postrzyżyny
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Wincenty Korotyński, Czema chata bogata, tem rada. Kilka poezyj Wincentego Korotyńskiego, nakł. J. Krasnosielski Księgarz, Wilno 1857.

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach konkursu "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013", realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2013. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie "Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2013". Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może byc utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Paweł Kozioł.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: stevendepolo@Flickr, CC BY 2.0.

Szacowany czas do końca: -
Wincenty Korotyński, Czem chata bogata, tem rada, Postrzyżyny

Wincenty Korotyński

Postrzyżyny

Dzień pierwszy wiosny → ← Słówko do czytelnika

Spis treści

    1. Bieda: 1
    2. Radość: 1
    3. Śpiew: 1 2

    Wincenty KorotyńskiCzem chata bogata, tem radaPostrzyżyny[1]Przygrawka do przychylnych Czytelników

    1
    Bóg zesłał was, Bracia, na me postrzyżyny:
    Witamy was chlebem i solą!
    Ja nie mam tu ojca, ni matki jedynej —
    Wy za nich obdzielcie mnie dolą.
    5
    Uczyńcie modlitwę (Pan niebios wysłucha),
    By dusza nie darmo szukała
    I rosy niebieskiej, posiłku dla ducha;
    I ziemskiej płodności — dla ciała.
    Po świętym obrzędzie — usiądźcież, Rówieśni!
    10
    To moja odświętna biesiada,
    Plewiste kołacze, nieświeże już pieśni:
    Czym chata bogata, tym rada.
    Jam Litwin — ach! wstyd mi, o Goście łaskawi!
    Że wziąłem co lepsze z mej kleci[2],
    15
    ŚpiewA piękne się danie przed Wami nie stawi,
    Gwiaździsta piosenka nie świeci!
    Tu wrota na oścież, tu domek wciąż roście,
    Tu sercem każdego się raczy;
    Nie taką biesiadą częstują swe goście,
    20
    Nie taką piosenką — słuchaczy.
    Lecz zawsze i chleba czarnego okrucha
    Coś z mocy zasilnej posiada,
    I pieśń, choć uboga, jest krewną dla ducha…
    Czym chata bogata, tym rada.
    25
    Ja winem zielonym, co rzeźwi nam łono,
    Z kolei przepijałbym szczerze;
    Ja mleko ptaszęce, ja rosę sperloną
    Na Wasze bym nosił talerze; —
    BiedaLecz gdzie są te dziwy? Gdy byłem pacholę[3],
    30
    Nikt żywy nie wskazał mi drogi!
    Dziś, kiedy odgadłem — pańszczyzna za rolę
    Skowała mi ręce i nogi.
    Pracuję przed sobą, pracuję za sobą,
    Lecz mozół daremnie przepada.
    35
    O Bracia serdeczni! nie gardźcie chudobą[4]:
    Czym chata bogata, tym rada.
    ŚpiewWiem o tym, że kędyś są dziwni pieśniarze,
    Co kiedy zanucą dla gości,
    Promienią się serca, promienią się twarze
    40
    I ludzie aż płaczą z radości.
    Jam takich nie zaznał: me sioło biedacze
    Nie widzi radośnej niedzieli;
    Tu jedno[5] śpiewają żniwiarki, oracze,
    Co cierpią, co dawniej cierpieli.
    45
    Nie umiem inaczej; a w świętej mnie chwili
    Chce pieśni obyczaj z pradziada —
    Nie wolno go łamać! przebaczcie, o mili!
    Czym chata bogata, tym rada.
    RadośćLecz kiedy mej wiosce trzy słonka zabłyśnie
    50
    I dusze wesołość ogarnie,
    Gdy rola, dziś chora, plon wyda korzystnie
    I biedne napełni śpiżarnie; —
    O! wtedy Was prosim na inne obrzędy,
    Na białe kołacze bez pleśni,
    55
    Na piwo pieniste, na szumne gawędy,
    Na pieśni — nie takie już pieśni!
    Dziś — dzięki Wam, Bracia, że przyszliście z dali,
    Uświęcić mój dzionek nie lada,
    I chleba zażyli, i pieśni słuchali…
    60
    Czym chata bogata, tym rada.

    Przypisy

    [1]

    postrzyżyny — u dawnych Słowian obrzęd połączony z nadaniem chłopcu imienia; w wierszu prawdopodobnie jest to metafora pierwszej publikacji. [przypis edytorski]

    [2]

    kleć — ciasne pomieszczenie, klitka. [przypis edytorski]

    [3]

    pacholę (daw.) — dziecko, chłopiec. [przypis edytorski]

    [4]

    chudoba (daw.) — majątek, zwł. ruchomy. [przypis edytorski]

    [5]

    jedno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Lektury szkolne za darmo dla wszystkich dzieciaków? To możliwe! Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!
    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Lektury szkolne muszą być wolne! Darmowy i łatwy dostęp do każdej lektury — skoro jest obowiązkowa — powinien być zagwarantowany dzieciakom.

    Robert Koszucki

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.

    Regularnie dodajemy nowe książki. By ich nie przegapić, subskrybuj nasz kanał.

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Wolne Lektury rozwijają się dla Ciebie. A co ty zrobiłeś dla Wolnych Lektur? Wesprzyj nas!

    Książka, którą czytasz, powstała dzięki darowiznom i dotacjom. Biblioteka potrzebuje stałego wsparcia. Tylko czytelnicy, tacy jak Ty, mogą uratować Wolne Lektury. Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.