5522 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Gatunek: Tragedia

  1. Don Carlos to dramat autorstwa Fryderyka Schillera, którego głównym bohaterem jest Don Carlos, książę austriacki, syn Filipa II.

    Z powodów politycznych król wziął za żonę ukochaną Carlosa, co staje się powodem ogromnego cierpienia księcia. Uczuciem za to darzy go Eboli, księżniczka i dama dworu królowej. Zraniony Don Carlos pragnie wyjechać do Flandrii i dowodzić jej armią. W dramacie Schillera występują prawdziwe postacie historyczne, jednak autor dokonał pewnych zmian, czyniąc z głównego bohatera nie obłąkanego młodzieńca, a idealistę i liberała, głoszącego swoje (i Schillera) poglądy.

    Dzieło powstało w 1787 roku. Na podstawie dramatu powstały libretta do oper, z których najsłynniejszą jest ta skompnowana przez Verdiego.

    Fryderyk Schiller to niemiecki poeta, filozof, dramaturg drugiej połowy XVIII wieku. Był przedstawicielem tzw. okresu Sturm und Drang, czyli Burzy i naporu. Zasłynął przede wszystkim jako autor Zbójców, Dziewicy Orleańskiej i Ody do radości. Jego twórczośc była inspiracją m.in. dla Adama Mickiewicza.

  2. We wsi panuje czerwcowa spiekota, wyschła ziemia nie daje się uprawiać i nie rodzi plonów. Chłopi są poważnie zaniepokojeni: nie pomagają nawet modły odprawiane w kościele w intencji powstrzymania klęski suszy. Mieszkańcy wsi dochodzą do wniosku, że Bóg przestał słuchać modlitw ich kapłana. Zwracają się więc o pomoc i radę do pustelnika, który radzi wznieść stos ofiarny dla przebłagania sił natury. Z drugiej strony chłopi zaczynają krytycznie patrzeć na postępki swego plebana, uważając, że to one są powodem utracenia łaski u Boga przez księdza oraz zesłania plagi na wioskę.

    Tymczasem do księdza przyjeżdża w odwiedziny jego matka. Nie uchodzi jej uwadze, że gospodyni na plebanii jest młoda, ładna i poczyna sobie niezwykle śmiało, jak u siebie w domu. Ksiądz spowiada się przed matką ze wszystkich swoich wyrzutów sumienia i lęków, nie stroniąc od biblijnego języka i obrazów piekielnego potępienia. Rozmowę tę podsłuchuje gospodyni i postanawia stać się „żniwiarką swojej Niedoli”…

    Sztuka została opublikowana w 1899 roku w redagowanym przez Stanisława Przybyszewskiego krakowskim „Życiu”. Próby wystawienia Klątwy na scenie napotkały jednak na silny opór ze względu na fakt ukazania w krytycznym świetle postaci księdza. Śmietanka towarzyska była oburzona i zaniepokojona możliwym demoralizującym wpływem dzieła Wyspiańskiego; uzyskano więc zakaz cenzury austriackiej. Do prapremiery doszło dopiero w 1909 r. w Łodzi, a już w 1910 r. Klątwa trafiła na afisze Teatru Wielkiego w Warszawie. Aby nie urazić niczyich uczuć religijnych, czas akcji przeniesiono w mroki średniowiecza.

    W zamyśle Wyspiańskiego Klątwa miała być jak najbardziej współczesna, osadzona tu i teraz, w konkretnej wsi, którą autor dobrze znał. Dopiero z tej bliskiej realności rozmaitych codziennych spraw i zatargów dramat miał wyrastać w kierunku konfliktu tragicznego i wyobraźni mitycznej. Doszukano się wielu możliwych inspiracji dla akcji Klątwy wśród historii z życia wziętych (co nie dziwi, bo nie rzecz sama była niesłychana, tylko mówienie o niej głośno), ale też zestawiano sztukę z wzorami antycznymi.

  3. Przepiękne opowiadanie o miłości, pełne wzruszających i mistrzowskich literacko opisów impresji i gestów towarzyszących rodzącemu się uczuciu.

    Klara wiedzie spokojne życie, poświęcając się prowadzeniu domu po śmierci matki. Opiekuje się starym ojcem, wychowuje młodsze rodzeństwo. Pewnego dnia pojawia się, niczym książę z bajki, Juliusz, sekretarz księcia — przystojny, romantyczny, szarmancki w obyciu. W dziewczynie rozkwita miłość dotąd nieznana w jej dziewiętnastoletnim życiu, a zauroczenie sprawia, że tym trudniej dostrzec jej w mężczyźnie to, co nieuchronne. Adorator okazuje się być cynicznym oszustem i uczuciowym graczem.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Alkohol (10)

Anioł (9)

Antysemityzm (3)

Artysta (8)

B

Bezdomność (4)

Bezpieczeństwo (1)

Bezsilność (1)

Bieda (15)

Bijatyka (1)

Bitwa (1)

Błazen (11)

Błądzenie (3)

Błogosławieństwo (3)

Błoto (3)

Bogactwo (12)

Bogini (1)

Bohater (1)

Bohaterstwo (3)

Bóg (56)

Brat (10)

Broń (7)

Brud (2)

Bunt (15)

Buntownik (3)

Burza (7)

C

Chciwość (5)

Chleb (4)

Chłop (28)

Choroba (10)

Chrystus (10)

Chrzest (2)

Ciało (9)

Ciemność (4)

Cień (1)

Cierpienie (28)

Cisza (1)

Cmentarz (5)

Cnota (29)

Córka (44)

Cud (8)

Czarownica (10)

Czary (14)

Czas (13)

Czyn (16)

D

Dama (6)

Danse macabre (1)

Dar (6)

Deszcz (1)

Diabeł (15)

Dobro (4)

Dom (5)

Dorosłość (1)

Droga (1)

Drzewo (8)

Duch (33)

Duma (27)

Dusza (14)

Dworek (1)

Dworzanin (2)

Dwór (1)

Dzieciństwo (1)

Dziecko (41)

Dziedzictwo (8)

Dziewictwo (7)

Dźwięk (2)

E

Egzorcyzm (3)

Erotyzm (7)

F

Fałsz (2)

Filozof (5)

Flirt (4)

G

Głód (8)

Głupiec (4)

Głupota (4)

Gniew (10)

Gospodarz (3)

Gospodyni (5)

Gość (4)

Gotycyzm (12)

Gra (6)

Groźba (1)

Grób (15)

Grzech (35)

Grzeczność (8)

Gwiazda (9)

H

Handel (1)

Hańba (5)

Historia (14)

Honor (19)

I

Idealista (3)

Imię (11)

Interes (2)

Ironia (2)

J

Jabłko (1)

Jedzenie (7)

Język (3)

K

Kapłan (3)

Kara (37)

Kat (1)

Klejnot (2)

Klęska (6)

Kłamstwo (23)

Kłótnia (9)

Kobieta (109)

Kobieta demoniczna (2)

Kobieta "upadła" (6)

Kochanek (29)

Kochanek romantyczny (10)

Kochanka (1)

Kondycja ludzka (66)

Konflikt (23)

Konflikt wewnętrzny (7)

Koniec świata (1)

Koń (2)

Korzyść (4)

Kradzież (5)

Krew (36)

Król (50)

Krzywda (5)

Ksenofobia (1)

Ksiądz (30)

Książka (9)

Księżyc (6)

Kuszenie (5)

Kwiaty (10)

L

Lek (2)

Lekarz (6)

Lenistwo (3)

List (22)

Literat (1)

Los (67)

Lot (3)

Lud (23)

Lustro (1)

Ł

Łzy (35)

M

Małżeństwo (39)

Marzenie (13)

Maska (2)

Matka (75)

Matka Boska (2)

Mądrość (15)

Mąż (20)

Melancholia (16)

Mędrzec (1)

Mężczyzna (26)

Miasto (2)

Mieszczanin (2)

Milczenie (1)

Miłosierdzie (5)

Miłość (149)

Miłość niespełniona (19)

Miłość platoniczna (3)

Miłość romantyczna (3)

Miłość silniejsza niż śmierć (8)

Miłość spełniona (1)

Miłość tragiczna (4)

Mizoginia (2)

Młodość (22)

Moda (2)

Modlitwa (23)

Morderstwo (24)

Morze (9)

Mucha (1)

Muzyka (11)

Myśl (2)

N

Nacjonalizm (4)

Nadzieja (3)

Namiętność (2)

Narodziny (2)

Naród (18)

Natura (8)

Nauczyciel (5)

Nauczycielka (1)

Nauka (22)

Niebezpieczeństwo (8)

Niebo (1)

Niemiec (2)

Nienawiść (10)

Nieśmiertelność (4)

Niewola (16)

Noc (9)

Nuda (1)

O

Obcy (2)

Obłok (3)

Obowiązek (25)

Obraz świata (13)

Obrzędy (3)

Obyczaje (63)

Obywatel (4)

Odrodzenie (5)

Odwaga (18)

Ofiara (30)

Ogień (23)

Ogród (3)

Ojciec (59)

Ojczyzna (9)

Oko (8)

Okrucieństwo (12)

Omen (18)

Opieka (7)

Otchłań (1)

P

Pamięć (10)

Pan (19)

Panna młoda (1)

Państwo (16)

Patriota (8)

Piekło (4)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (19)

Pies (7)

Piękno (9)

Piętno (5)

Pijaństwo (7)

Piorun (1)

Plotka (12)

Pobożność (7)

Pocałunek (11)

Pochlebstwo (3)

Podróż (10)

Podstęp (26)

Poeta (7)

Poetka (2)

Poezja (8)

Pogarda (6)

Pogrzeb (14)

Pojedynek (12)

Pokora (7)

Pokusa (7)

Pokuta (4)

Polak (10)

Polityka (15)

Polowanie (2)

Polska (22)

Poród (2)

Postęp (1)

Poświęcenie (15)

Potwór (3)

Powstanie (3)

Powstaniec (1)

Pozory (11)

Pozycja społeczna (29)

Pożar (1)

Pożądanie (7)

Praca (14)

Prawda (17)

Prawnik (5)

Prawo (10)

Prometeusz (2)

Proroctwo (21)

Prorok (4)

Prośba (1)

Próżność (3)

Przebranie (4)

Przeczucie (13)

Przekleństwo (27)

Przemiana (12)

Przemijanie (12)

Przemoc (20)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (25)

Przyroda nieożywiona (2)

Przysięga (25)

Przywódca (14)

Ptak (23)

Pycha (10)

R

Radość (8)

Raj (2)

Religia (29)

Rewolucja (2)

Robak (5)

Robotnik (2)

Rodzina (18)

Rosja (1)

Rośliny (5)

Rozczarowanie (4)

Rozpacz (21)

Rozstanie (5)

Rozum (11)

Równość (2)

Rycerz (20)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (36)

Samolubstwo (2)

Samotnik (11)

Samotność (10)

Sąd (18)

Sąd Ostateczny (1)

Seks (20)

Sen (43)

Serce (18)

Sędzia (4)

Sielanka (3)

Siła (13)

Siostra (16)

Skąpiec (2)

Sława (13)

Słońce (9)

Słowo (44)

Sługa (70)

Służalczość (4)

Smutek (17)

Sobowtór (1)

Sport (1)

Spotkanie (1)

Spowiedź (4)

Sprawiedliwość (36)

Starość (24)

Stoicyzm (1)

Strach (35)

Strój (18)

Stworzenie (1)

Sumienie (9)

Swaty (6)

Syn (31)

Szaleniec (31)

Szaleństwo (48)

Szantaż (2)

Szatan (11)

Szczęście (16)

Szkoła (1)

Szlachcic (25)

Szpieg (6)

Sztuka (23)

Ś

Ślub (12)

Śmiech (4)

Śmierć (119)

Śmierć bohaterska (6)

Śpiew (4)

Światło (8)

Świątynia (2)

Święto (4)

Świętoszek (1)

Święty (9)

Świt (3)

T

Tajemnica (37)

Taniec (4)

Tchórzostwo (5)

Teatr (27)

Testament (2)

Tęsknota (8)

Theatrum mundi (2)

Tłum (8)

Trucizna (16)

Trup (23)

U

Ucieczka (6)

Uczeń (1)

Uczta (2)

Umiarkowanie (3)

Upadek (8)

Upiór (1)

Uroda (7)

Urzędnik (5)

V

Vanitas (9)

W

Walka (23)

Wąż (5)

Wdowa (3)

Wdzięczność (1)

Wesele (2)

Wiadomość (1)

Wiara (13)

Wiatr (4)

Wiedza (4)

Wierność (5)

Wierzenia (6)

Wieś (4)

Więzienie (7)

Więzień (4)

Wina (12)

Wino (6)

Wiosna (5)

Wizja (11)

Władza (71)

Własność (4)

Woda (8)

Wojna (14)

Wolność (21)

Wódz (1)

Wróg (12)

Wspomnienia (1)

Wstyd (2)

Wygnanie (11)

Wyrzuty sumienia (23)

Wyspa (1)

Wzrok (8)

Z

Zabawa (12)

Zabobony (5)

Zapach (1)

Zaręczyny (5)

Zaświaty (4)

Zazdrość (15)

Zbawienie (6)

Zbrodnia (43)

Zbrodniarz (34)

Zdrada (30)

Zemsta (56)

Ziemia (4)

Zło (7)

Złodziej (3)

Złoto (1)

Zmartwychwstanie (6)

Zmysły (3)

Zwątpienie (5)

Zwierzę (3)

Zwierzęta (7)

Zwycięstwo (7)

Ż

Żałoba (20)

Żebrak (4)

Żołnierz (18)

Żona (37)

Życie jako wędrówka (1)

Życie snem (6)

Żyd (7)

Żywioły (4)

Gatunek: Tragedia

Najważniejsi twórcy
Tespis, Ajschylos, Sofokles, Eurypides; P. Corneille, J. Racine, Ch. Marlowe, W. Shakespeare, Calderon, J. W. Goethe, F. Schiller, G. Byron; J. Kochanowski (pierwsza pol. tragedia, Odprawa posłów greckich 1578), J. Słowacki, Z. Krasiński, S. Wyspiański

Jeden z podst. gatunków dramatu; wywodzący się z dionizjów, gdy chór przebierał się za satyrów (z gr. tragos — kozioł i ode — pieśń, czyli „pieśń kozłów”). Przedstawia konflikt tragiczny (wykluczających się racji) między dążeniami wybitnej jednostki a siłami wyższymi (przeznaczeniem, Bogiem, prawami etc.), prowadzący do klęski bohatera (katastrofy). Wg Arystotelesa perypetie bohatera przedstawione w tonie wzniosłości (patos) miały budzić litość i trwogę i prowadzić do przeżycia katharsis. W renesansie skodyfikowano zasadę trzech jedności (czasu, miejsca, akcji), Shakespeare wniósł zderzenie patosu z groteską, zaś romantyzm bohatera-buntownika zmagającego się z wielkimi problemami społ., polit. i metafizycznymi.

Tragedia w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie