5523 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Autor: Stanisław Przybyszewski

  • Stanisław Przybyszewski X
  1. Śnieg Stanisława Przybyszewskiego to realistyczno-symboliczny dramat wystawiony po raz pierwszy w 1903 r. Prezentuje wątki i postaci typowe dla epoki modernizmu.

    Na scenie spotykają się nerwowy wrażliwy dekadent Kazimierz, jego ogarnięty pasją życiową, witalny brat Tadeusz — ofiara nieszczęśliwej niszczącej miłości do kobiety fatalnej (Ewy) — oraz szlachetna i naiwna Bronka (żona Tadeusza). Bronka, chcąc nie chcąc, samą swoją kobiecością i pragnieniem stworzenia domu podcina skrzydła mężowi, który w skrytości ducha tęskni za dawnymi uniesieniami i byłą kochanką Ewą. Akcja dzieje się w ziemiańskim dworku, zimą. Kazimierz i Ewa są gośćmi Bronki i Tadeusza — w realistycznej warstwie dramatu Kazimierz skrycie kocha Bronkę (miłością niespełnioną i idealną), a Ewa Tadeusza (w sposób zaborczy i niszczący). Każde z nich ma interes w tym, aby prawda wyszła na jaw. Jak łatwo się domyślić, finał nie może być szczęśliwy, co od razu można odczytać w warstwie symbolicznej. Prawdę o kondycji bohaterów ukrywa w sposób symboliczny śnieg — wzmianki o jego opadaniu i odgarnianiu wpływają na dynamikę dramatu. Ostatecznie okazuje się, że odkrycie prawdy (odśnieżanie stawu) nie prowadzi do wyzwolenia, chyba że za nie uznamy samobójczą śmierć.

  2. Po dziesięciu latach spędzonych za granicą do domu przyjeżdża Konrad Okoński. Wyjechał, na życzenie matki, jako dziecko, po śmierci swojego ojca.

    Konrad już dziecięcą miłością kochał córkę przyjaciela matki, Hankę. Po powrocie okazuje się, że Hanka jest obecnie piękną młodą kobietą, niedziwne więc, że uczucie w Konradzie odżywa. Jednak ani matka Konrada, ani jej partner Borowski nie są entuzjastycznie nastawieni wobec wizji małżeństwa tej dwójki. Do Konrada ponadto przybywa tajemniczy przyjaciel, a wspomnienia o śmierci ojca przestają być takie oczywiste…

    Matka to dramat autorstwa Stanisława Przybyszewskiego, wydany w 1902 roku.

    Stanisław Przybyszewski to jeden z najważniejszych twórców okresu Młodej Polski, prekursor polskiego modernizmu, kontrowersyjny dramaturg, eseista, przedstawiciel tzw. cyganerii krakowskiej.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Arkadia (1)

Artysta (1)

B

Bóg (2)

Brud (1)

Bunt (1)

Burza (1)

C

Ciało (1)

Ciemność (1)

Cierpienie (1)

Cisza (1)

Czas (1)

Czyn (1)

D

Duch (1)

Dusza (2)

Dziecko (1)

F

Flirt (1)

G

Grzech (1)

Grzeczność (1)

I

Idealista (1)

K

Kamień (1)

Kobieta (7)

Kobieta demoniczna (9)

Kochanek (2)

Kondycja ludzka (8)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koniec świata (1)

Krew (1)

Kwiaty (2)

L

Los (1)

Ł

Łzy (2)

M

Małżeństwo (1)

Matka (4)

Matka Boska (1)

Mądrość (1)

Mąż (1)

Melancholia (1)

Mężczyzna (2)

Miłość (4)

Miłość niespełniona (2)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Mizoginia (2)

Młodość (1)

Modlitwa (1)

Morze (2)

N

Narkotyki (1)

Natura (3)

Nieśmiertelność (1)

Noc (1)

Nuda (4)

O

Obraz świata (2)

Ogień (2)

Ojciec (4)

Ojczyzna (1)

Oko (2)

Okrucieństwo (1)

Omen (2)

P

Pamięć (2)

Pocałunek (1)

Podstęp (1)

Pozycja społeczna (1)

Pożar (1)

Pożądanie (2)

Praca (1)

Prawda (1)

Proroctwo (1)

Przeczucie (3)

Przyjaźń (5)

Przyroda nieożywiona (1)

R

Rośliny (2)

Rozczarowanie (1)

Rozkosz (2)

Rozpacz (2)

Rozstanie (1)

Rozum (1)

S

Samobójstwo (3)

Samotność (1)

Seks (1)

Sen (3)

Serce (2)

Siła (2)

Słońce (2)

Słowo (1)

Smutek (1)

Spotkanie (1)

Strach (6)

Stworzenie (1)

Sumienie (1)

Syn (1)

Szatan (1)

Szczęście (2)

Szlachcic (1)

Sztuka (1)

Ś

Śmierć (6)

Śpiew (1)

Światło (2)

T

Tajemnica (3)

Tęsknota (7)

Trup (1)

W

Wampir (1)

Wąż (1)

Wiara (2)

Wieczór (1)

Wierzenia (1)

Wieś (1)

Wizja (2)

Woda (1)

Wojna (1)

Wspomnienia (1)

Wzrok (2)

Z

Zabawa (1)

Zapach (1)

Zbrodnia (1)

Zdrada (1)

Zemsta (2)

Zmysły (1)

Zwątpienie (1)

Ż

Żałoba (1)

Autor: Stanisław Przybyszewski

Ur.
7 maja 1868 w Łojewie
Zm.
23 listopada 1927 w Jarontach
Najważniejsze dzieła:
Confiteor (1899), Requiem aeternam (niem. Totenmesse 1893; pol. 1904), De profundis (niem. 1895; pol. 1900), Nad morzem (1899), Androgyne (1900), Homo sapiens (niem. 1895-1896, pol. 1901), Dzieci Szatana (niem. Satans Kinder 1897, pol. 1899); Dla szczęścia (niem. Das grosse Glueck 1897, pol. 1897); Matka (1902); Śnieg (1903); Gody życia (1909); Mściciel (1927)

Urodził się na Kujawach, był synem nauczyciela wiejskiego; po ukończeniu niem. gimnazjum wyjechał do Berlina, gdzie studiował architekturę i medycynę. Opublikowanie rozwijających modernistyczną koncepcję twórcy esejów filoz. Chopin i Nietzsche oraz Ola Hanson (publ. niem. jako cykl Zur Psychologie des Individuums 1892) dało mu wstęp do berlińskiej bohemy artystycznej. Przybyszewski miał okazję zaprzyjaźnić się z postaciami wyznaczającymi styl epoki, takimi jak August Strindberg, Edward Munch czy Richard Dehmel. Ożeniwszy się w 1893 r. z norweską pianistką i pisarką Dagny Juel, do 1898 r. przebywał głównie w Norwegii, gdzie poznał kolejnych ważnych twórców, m.in. Henryka Ibsena i Knuta Hamsuna. Małżeństwo odwiedziło też Hiszpanię, korzystając z zaproszenia pol. filozofa-mesjanisty Wincentego Lutosławskiego. Następnie w Paryżu Przybyszewski znalazł się w kręgu Miriama (tj. Zenona Przesmyckiego, późniejszego wydawcy pism Norwida, tłumacza literatury fr., niem. i ang.). W 1898 przyjechał do Krakowa, poprzedzany rozgłosem zdobytym w Niemczech, Czechach i krajach skandynawskich; entuzjastycznie przyjęty przez młode środowisko twórcze. W Krakowie redagował młodopolskie ,,Życie" przy współpracy artyst. Wyspiańskiego, a także przewodził cyganerii (do której należał m.in. Tadeusz ,,Boy" Żeleński), otoczony atmosferą skandalu, ze względu na tematykę erotyczną swoich utworów, jak również rozwiązły styl życia, pijaństwo i takie incydenty jak odbicie żony Janowi Kasprowiczowi.
Jego poglądy, będące adaptacją filozofii Schopenhauera i Nietzschego, eksponowały indywidualizm (przede wszystkim jednostki twórczej skłóconej z otoczeniem, wolnej od wszelkich zobowiązań społecznych i moralnych), tragizm natury ludzkiej, rozdartej między pierwiastkiem wyższym, duszą, i niższym, mózgiem (racjonalnością) oraz ideę pożądania jako siły kosmicznej. Głosił, że nowa sztuka powinna być celem samym w sobie, prowadząc artystę (poprzez analizę seksu i stanów patologicznych jako sfer wyłączonych spod kontroli świadomości) do poznania ,,nagiej duszy", wyzwolonej z więzów racjonalizmu i sensualizmu. Przyczynił się do rozwoju form artystycznych (np. powieści psychologicznej przez wprowadzenie rozbudowanych monologów wewn. i mowy pozornie zależnej) oraz postaw myślowych w Polsce. Na początku dwudziestolecia międzywojennego (1918-1920) Przybyszewski oddziałał także na środowisko poznańskich ekspresjonistów, skupionych wokół pisma ,,Zdrój" (studium programowe ,,Ekspresjonizm, Słowacki i Genesis z Ducha", 1918).
Pod koniec życia pisał pamiętniki, wyd. pt. Moi współcześni.

Stanisław Przybyszewski w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie