Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
O autorze
Fryderyk Schiller
- Ur.
- 10 listopada 1759 w Marbach am Neckar
- Zm.
- 9 maja 1805 w Weimarze
- Najważniejsze dzieła:
- Zbójcy, Intryga i miłość, Sprzysiężenie Fieska w Genui, Don Carlos, Oda do radości, Rękawiczka
Poeta i dramaturg, autor prac z zakresu estetyki (Kallias czyli O pięknie, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka, O wzniosłości) oraz teorii sztuki (m.in. O poezji naiwnej i sentymentalnej, Teatr jako instytucja moralna); interesowały go także wybrane tematy historyczne, przede wszystkim z okresu średniowiecza oraz wojny trzydziestoletniej. Uznawany za prekursora romantyzmu niem., jego twórczość, ze względu na krytykę stosunków społecznych czy portretowanie postaci wybitnych samotników skłóconych ze światem, wpisuje się w idee Okresu Burzy i Naporu, Schiller pozostaje jednak jednym z głównych przedstawicieli klasyki weimarskiej, obok Goethego, z którym wiązała go głęboka przyjaźń. Wspólnie napisali kilka istotnych tekstów, np. O patetyczności oraz humorystyczne Ksenie, razem też założyli w 1799 r. teatr w Weimarze.
Pochodził z niezamożnej rodziny mieszczańskiej. Jako zdolny młodzieniec zyskał sobie mecenasa w osobie księcia Wirtembergii, Karola Eugeniusza, który umożliwił mu wyższą edukację w zakresie prawa i medycyny w akademii wojskowej w Stuttgarcie. Pierwszą i najsławniejszą ze swoich sztuk napisał mając zaledwie 18 lat, jej premiera w 1781 r. w Mannheim zaowocowała aresztowaniem autora, zakazem publikacji oraz - rozgłosem. Po tym skandalu zmuszony był potajemnie opuścić rodzinne strony i wyjechał do Lipska (gdzie z lekarza wojskowego awansował na wykładowcę filozofii i historii), Drezna, a następnie Weimaru. Drugi z najbardziej rozpoznawalnych utworów Schillera, Oda do radości, powstała w 1786 r. Skomponowana do jej słów przez Beethovena kantata stanowi finał jego IX symfonii, a dziś także hymn Unii Europejskiej. Z powodu treści Zbójców Schiller został uhonorowany obywatelstwem przez rewolucyjną Francję, jednak trudno uznać go za entuzjastę Wielkiej Rewolucji, dostrzegał bowiem dwuznaczność moralną wszelkich prób przywracania sprawiedliwości w sposób gwałtowny.
Zmarł na gruźlicę, pozostawiając wiele niedokończonych prac oraz szkiców.
KAROL
Stój, ani się waż! Kochanka Moora z Moora tylko ręki umierać winna!
Fryderyk Schiller, Zbójcy
AMALIA
O, w imię Boga, w imię miłosierdzia wszelkiego! Miłości już nie...
Fryderyk Schiller, Zbójcy
KAROL
Za późno! Daremnie! Twoje przekleństwo, ojcze!… więcej nie pytaj! jestem… ja… przekleństwo twoje… wydarte...
Fryderyk Schiller, Zbójcy
Motywy występujące w tym utworze Wszystkie motywy
- Sprawiedliwość (8)
- Zbrodniarz (6)
- Śmierć (5)
- Kondycja ludzka (5)
- Kobieta (5)
- Wina (4)
- Sługa (4)
- Ofiara (3)
- Mężczyzna (3)
- Pan (3)
- Grzech (3)
- Miłosierdzie (3)
- Dziecko (3)
- Okrucieństwo (2)
- Władza (2)
- Sen (2)
- Ojciec (2)
- Poświęcenie (2)
- Bóg (2)
- Zbrodnia (2)
- Przemoc (2)
- Los (2)
- Dusza (2)
- Kara (2)
- Zemsta (2)
- Wolność (2)
- Sąd (2)
- Strach (2)
- Siła (2)
- Sumienie (2)
- Grób (1)
- Łzy (1)
- Prawo (1)
- Natura (1)
- Samobójstwo (1)
- Śmierć bohaterska (1)
- Historia (1)
- Słońce (1)
- Zmartwychwstanie (1)
- Słowo (1)
- Pokora (1)
- Wierność (1)
- Nieśmiertelność (1)
- Błogosławieństwo (1)
- Przywódca (1)
- Złodziej (1)
- Opieka (1)
- Morderstwo (1)
- Miłość (1)
- Uroda (1)
- Sąd Ostateczny (1)
- Wino (1)
- Hańba (1)
- Sędzia (1)
- Bohaterstwo (1)
- Szkoła (1)
- Błoto (1)
- Narodziny (1)
- Wygnanie (1)
- Kochanek (1)
- Niebezpieczeństwo (1)
- Seks (1)
- Obraz świata (1)
- Więzienie (1)
- Krew (1)
- Przysięga (1)
- Obyczaje (1)
- Głód (1)
- Cierpienie (1)
- Rodzina (1)
- Praca (1)
- Ksiądz (1)
- Pies (1)
- Pycha (1)
- Religia (1)
- Syn (1)
- Odwaga (1)
- Modlitwa (1)

