1%
Logo akcji 1%

Czy wiesz, że możesz pomóc nam rozwijać Wolne Lektury, przekazując 1% swojego podatku? To bardzo proste - wystarczy, że w zeznaniu podatkowym podasz nasz numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5537 free readings you have right to

Language

Author: Stanisław Wyspiański

  • Stanisław Wyspiański X
  1. Wystawiony po raz pierwszy na krakowskiej scenie w 1901 r. dramat Stanisława Wyspiańskiego Wesele wywołał spore poruszenie, niemal skandal. Głównym powodem był fakt wprowadzenia na scenę autentycznych, rozpoznawalnych w środowisku postaci pod ich własnymi imionami oraz odwołanie do rzeczywistego wydarzenia, mianowicie wesela poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną, które miało miejsce zaledwie rok wcześniej.

    Jednakże w tekście dramatu znaleźć można więcej spraw niepokojących niż tylko pożywka do plotek towarzyskich. Wyspiański wybrał szczególne wesele, będące triumfem młodopolskiej chłopomanii i świętowaniem uroczystego zaślubienia elity społecznej z wsią w osobach państwa młodych. Potraktował to wesele jako okazję do konfrontacji różnych klas, grup społecznych, obyczajów i systemów wartości; okazuje się dzięki temu, co łączy księdza z arendarzem Żydem, a co dzieli, mimo pozorów zbratania, gospodarza weselnej chałupy, zanurzonego w inteligenckim świecie wyobrażeń, z jego chłopskimi sąsiadami. W trakcie zabawy, może wskutek spożycia znacznej ilości mocnych trunków, pojawiają się ni to duchy, ni to symboliczne uosobienia lęków i marzeń poszczególnych postaci. W efekcie uzyskany zostaje obraz przedstawiający słabość mitów narodowych, jednostronnych i niemających mocy jednoczącej; naród, który nie jest zdolny do walki o własne państwo; marazm społeczeństwa i uwiąd warstw tradycyjnie uznawanych za predestynowane do przywództwa.

  2. Akropolis — dramat Stanisława Wyspiańskiego z 1904 roku, przez autora uznawany za ideową kontynuację Wesela i Wyzwolenia. Dzięki symbolicznym scenom odgrywane przez posągi z katedry wawelskiej dramat łączy polską tradycję z mitologią grecką, Wisłę z trojańskim Skamandrem, a w zakończeniu Chrystusa utożsamia z Apollinem.

All matching works

Motifs and themes

A

Anioł (2)

Arkadia (1)

Artysta (4)

B

Bieda (1)

Bijatyka (1)

Błazen (1)

Błądzenie (6)

Błogosławieństwo (1)

Błoto (1)

Bogini (1)

Bohater (1)

Bóg (13)

Broń (1)

Brud (1)

Bunt (2)

Burza (1)

C

Chciwość (1)

Chłop (39)

Choroba (2)

Chrystus (3)

Chrzest (2)

Ciało (2)

Ciemność (1)

Cierpienie (7)

Cisza (2)

Cmentarz (1)

Córka (3)

Czary (6)

Czas (2)

Czyn (9)

D

Deszcz (1)

Dobro (1)

Dom (2)

Droga (1)

Duch (6)

Duma (1)

Dusza (6)

Dziecko (10)

Dziedzictwo (1)

Dźwięk (2)

F

Fałsz (1)

Filozof (1)

Flirt (9)

G

Gospodarz (1)

Gospodyni (3)

Gość (3)

Gotycyzm (2)

Góry (2)

Gra (1)

Grób (11)

Grzech (14)

Gwiazda (1)

H

Handel (1)

Historia (8)

I

Idealista (2)

Imię (2)

J

Jesień (2)

K

Kapłan (2)

Kara (6)

Klęska (3)

Kłamstwo (2)

Kłótnia (2)

Kobieta (28)

Kochanek (3)

Kochanek romantyczny (1)

Kondycja ludzka (7)

Konflikt (5)

Konflikt wewnętrzny (1)

Koń (3)

Korzyść (1)

Krew (11)

Krzywda (2)

Ksiądz (18)

Książka (3)

Księżyc (1)

Kwiaty (3)

L

Lenistwo (1)

List (2)

Literat (6)

Los (5)

Lud (8)

Ł

Łzy (8)

M

Małżeństwo (7)

Marzenie (8)

Maska (1)

Matka (9)

Matka Boska (1)

Mądrość (1)

Mąż (5)

Melancholia (2)

Mężczyzna (9)

Miasto (2)

Mieszczanin (9)

Miłość (15)

Miłość niespełniona (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (1)

Mizoginia (1)

Młodość (7)

Modlitwa (5)

Morderstwo (3)

Morze (2)

Muzyka (4)

N

Nacjonalizm (3)

Naród (20)

Natura (3)

Nauczyciel (2)

Nauka (1)

Niebezpieczeństwo (2)

Niebo (1)

Nienawiść (1)

Nieśmiertelność (2)

Niewola (8)

Noc (4)

Nuda (2)

O

Obłok (1)

Obowiązek (2)

Obraz świata (1)

Obyczaje (6)

Obywatel (1)

Odrodzenie (4)

Ofiara (12)

Ogień (11)

Ojciec (10)

Ojczyzna (11)

Oko (1)

Okręt (1)

Okrucieństwo (1)

Omen (3)

P

Pan (5)

Panna młoda (1)

Państwo (4)

Patriota (5)

Piekło (2)

Pielgrzym (1)

Pieniądz (5)

Piękno (1)

Piętno (2)

Pijaństwo (8)

Piorun (1)

Plotka (2)

Pocałunek (5)

Poeta (21)

Poetka (3)

Poezja (17)

Pogrzeb (2)

Pokora (1)

Pokusa (1)

Polak (11)

Polska (23)

Poświęcenie (3)

Powstanie (4)

Powstaniec (1)

Pozory (1)

Pozycja społeczna (11)

Praca (3)

Prawda (2)

Prawo (1)

Prometeusz (2)

Proroctwo (3)

Prorok (2)

Próżność (2)

Przeczucie (2)

Przekleństwo (13)

Przemiana (1)

Przemijanie (3)

Przemoc (2)

Przyjaźń (2)

Przysięga (2)

Przywódca (11)

Ptak (11)

Pycha (2)

R

Radość (2)

Religia (2)

Rewolucja (1)

Robotnik (2)

Rosja (1)

Rosjanin (1)

Rośliny (3)

Rozstanie (1)

Rozum (1)

Rycerz (4)

Rzeka (1)

S

Samobójstwo (1)

Samolubstwo (1)

Samotnik (6)

Samotność (2)

Sąd (1)

Sąd Ostateczny (1)

Seks (1)

Sen (12)

Serce (2)

Sielanka (2)

Siła (8)

Sława (3)

Słońce (4)

Słowo (12)

Sługa (3)

Smutek (2)

Spowiedź (1)

Sprawiedliwość (1)

Starość (2)

Strach (3)

Strój (6)

Stworzenie (1)

Sumienie (1)

Syn (5)

Szaleniec (4)

Szaleństwo (10)

Szatan (2)

Szczęście (4)

Szlachcic (27)

Szpieg (2)

Sztuka (15)

Ś

Ślub (4)

Śmiech (2)

Śmierć (19)

Śpiew (1)

Światło (1)

Świątynia (1)

Święty (3)

Świt (1)

T

Tajemnica (1)

Taniec (5)

Teatr (8)

Tęsknota (1)

Theatrum mundi (1)

Trup (4)

Twórczość (1)

U

Upadek (4)

Upiór (5)

Uroda (1)

Urzędnik (3)

W

Walka (5)

Wąż (1)

Wesele (12)

Wiadomość (1)

Wiara (7)

Wiatr (5)

Wieczór (1)

Wieś (5)

Więzienie (1)

Więzień (1)

Wina (2)

Wino (1)

Wiosna (2)

Wizja (13)

Władza (3)

Woda (1)

Wojna (1)

Wolność (8)

Wódz (1)

Wspomnienia (3)

Wygnanie (2)

Wyrzuty sumienia (2)

Wzrok (1)

Z

Zabawa (1)

Zabobony (1)

Zaręczyny (1)

Zaświaty (2)

Zbrodnia (2)

Zdrada (4)

Zemsta (5)

Zima (1)

Zło (2)

Złodziej (1)

Zmartwychwstanie (3)

Zwątpienie (1)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żałoba (2)

Żart (1)

Żołnierz (5)

Żona (5)

Życie jako wędrówka (1)

Życie snem (1)

Żyd (4)

Author: Stanisław Wyspiański

Ur.
15 stycznia 1869 w Krakowie
Zm.
28 listopada 1907 w Krakowie
Najważniejsze dzieła:
Wesele (1901); Legenda (1897), Warszawianka (1898), Lelewel (1899), Klątwa (1899), Wyzwolenie(1903), Noc Listopadowa (1903), Akropolis (1903), Powrót Odysa (1907), Sędziowie (1907)

Polski dramaturg, poeta okresu Młodej Polski, malarz, grafik. Studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych oraz historię sztuki, literaturę i historię na UJ. W latach 1890-1894 podróżował po Europie (Włochy, Szwajcaria, Francja, Niemcy, Praga czeska). Ożeniony z chłopką. Charakterystyczne są jego pastele — impresjonistyczne pejzaże oraz portrety w duchu estetyki secesji, na których postacie obrysowane wyrazistym konturem uchwycone są w naturalnych pozach. Jest twórcą polichromii i witraży w kościele Franciszkanów w Krakowie.
W nawiązujących do tradycji dramatu antycznego i szekspirowskiego dramatach symbolicznych Wyspiańskiego refleksji nad historią oraz problematyką narodową i społeczną dotyczącą Polski towarzyszy ideowa dyskusja z romantyzmem.

Stanisław Wyspiański in Wikipedia
Close

* Loading