1%
Logo akcji 1%

Droga użytkowniczko, drogi użytkowniku!

Czy wiesz, że biblioteka internetowa Wolne Lektury to jeden z projektów fundacji Nowoczesna Polska – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury? Wesprzyj nasze działania, przeznaczając na nie 1% swojego podatku. Możesz to zrobić, wpisując w zeznaniu podatkowym numer KRS 0000070056.

Dowiedz się więcej

x

5532 darmowe utwory do których masz prawo

Język

Epoka: Renesans

  1. Dekameron znaczy „dziesięć dni”. Dzieło Giovanniego Boccaccia tak właśnie zostało podzielone: na dziesięć dni, podczas których dziesięcioro mieszkańców Florencji (siedem dam i trzech kawalerów), którzy z obawy przed szerzącą się zarazą opuścili miasto, przedstawia kolejno swoje opowieści na zadany temat. Wszystko razem tworzy zbiór stu nowel, a kompozycja całości przypomina Baśnie z tysiąca i jednej nocy. Cudowności i baśniowych motywów jest tu jednakże niewiele, wiele za to mówią te historie o kulturze i obyczajach renesansowych Włoch.

    Dominującym tematem jest miłość we wszelkich swych odcieniach – od najwyższej wzniosłości do najbardziej cielesnego erotyzmu, niegardzącego niekiedy sprośnymi akcentami buffo. Autor ze swobodą krytykuje nadużycia kleru, nawiązuje też do ostrych podziałów na stronnictwa propapieskich gwelfów i procesarskich gibelinów, które antagonizowały poszczególne miasta i regiony włoskie przez kilka stuleci, począwszy od XII w. Nic dziwnego, że wydane w 1470 roku dzieło (znane wcześniej prawdopodobnie w odpisach i we fragmentach), w XVI w. znalazło się na indeksie ksiąg zakazanych.

    W czasach Boccaccia, znajomego Petrarki i przyjaciela Dantego, twórczość prozatorska była niżej ceniona niż poetycka, jednak dziś autor Dekameronu ceniony jest przede wszystkim jako twórca modelu nowożytnej noweli i obrońca głęboko humanistycznej zasady, by ludzkie rzeczy mierzyć ludzką miarą.

  2. Tragedia Shakespeare'a z roku 1605. Fabuła oparta jest na legendzie o Llyrze, mitycznym królu Brytanii.

    Król Lear postanawia rozdzielić swój majątek pomiędzy swoje trzy córki. Chce podzielić go według miłości córek do ojca. Postanawia dać majątek dwóm starszym córkom, po tym jak najmłodsza córka odmawia wyznania miłości ojcu. Wkrótce Lear przekonuje się, że podjął złą decyzje.

  3. Komedia omyłek — wczesne dzieło Williama Shakespeare'a, nawiązujące do dzieł rzymskiego komediopisarza Plauta. Fabuła tej farsy oparta jest na motywie rozdzielonych bliźniaków, a właściwie ich dwóch par.

    Mamy więc dwóch identycznych kupców i dwóch ich służących, którzy nie wiedząc o sobie znaleźli się w tym samym mieście. Co chwilę jeden jest mylony z drugim, co prowadzi do piętrzących się nieporozumień, w wyniku których jeden z kupców zostaje uwięziony, a drugi uznany za wariata. Ich problemy, spowodowane przez niefortunne zbiegi okoliczności, zostaną rozwiązane również za sprawą przypadku.

Wybrane utwory

Motywy i tematy

A

Aktor (1)

Alkohol (12)

Anioł (2)

Antysemityzm (2)

Artysta (5)

B

Bezpieczeństwo (1)

Bieda (10)

Bitwa (1)

Błazen (6)

Błądzenie (2)

Błogosławieństwo (2)

Bogactwo (26)

Bohaterstwo (1)

Bóg (16)

Brat (3)

Brud (1)

Bunt (10)

Buntownik (2)

Burza (3)

C

Carpe Diem (3)

Chciwość (4)

Chleb (1)

Chłop (7)

Choroba (15)

Chrzest (1)

Ciało (29)

Ciemność (2)

Cień (1)

Cierpienie (24)

Cisza (1)

Cmentarz (2)

Cnota (34)

Córka (19)

Cud (1)

Czarownica (2)

Czary (13)

Czas (16)

Czyn (13)

Czyściec (1)

D

Dama (5)

Danse macabre (1)

Dar (8)

Deszcz (2)

Diabeł (2)

Dobro (5)

Dom (4)

Dorosłość (1)

Droga (1)

Drzewo (3)

Duch (23)

Duma (9)

Dusza (12)

Dworzanin (4)

Dwór (1)

Dzieciństwo (4)

Dziecko (43)

Dziedzictwo (8)

Dziewictwo (6)

Dziki (1)

Dźwięk (2)

E

Erotyzm (1)

F

Fałsz (6)

Filozof (22)

Flirt (6)

G

Głód (3)

Głupiec (1)

Głupota (7)

Gniew (17)

Gospodarz (12)

Gość (11)

Gotycyzm (3)

Gra (1)

Grób (10)

Grzech (14)

Grzeczność (3)

Gwiazda (4)

H

Hańba (3)

Historia (6)

Honor (10)

I

Idealista (2)

Imię (4)

Interes (4)

J

Jedzenie (19)

Jesień (1)

K

Kara (21)

Karczma (1)

Katastrofa (1)

Klejnot (1)

Klęska (5)

Kłamstwo (15)

Kłótnia (13)

Kobieta (105)

Kobieta "upadła" (2)

Kochanek (36)

Kondycja ludzka (60)

Konflikt (24)

Konflikt wewnętrzny (6)

Koniec świata (1)

Koń (3)

Korzyść (15)

Kot (4)

Kradzież (3)

Krew (10)

Król (29)

Krzywda (9)

Ksenofobia (1)

Ksiądz (28)

Książka (7)

Księżyc (12)

Kuszenie (2)

Kwiaty (10)

L

Lato (1)

Lekarz (7)

List (16)

Literat (5)

Los (43)

Lud (17)

Lustro (1)

Ł

Łzy (20)

M

Małżeństwo (36)

Marzenie (2)

Maska (3)

Matka (33)

Mądrość (17)

Mąż (23)

Melancholia (7)

Mędrzec (5)

Mężczyzna (38)

Miasto (3)

Miłosierdzie (2)

Miłość (152)

Miłość niespełniona (7)

Miłość platoniczna (1)

Miłość silniejsza niż śmierć (7)

Miłość tragiczna (2)

Mizoginia (9)

Młodość (23)

Moda (3)

Modlitwa (16)

Morderstwo (8)

Morze (4)

Mucha (3)

Muzyka (11)

Myśl (1)

N

Nadzieja (3)

Namiętność (2)

Natura (9)

Nauczyciel (4)

Nauka (19)

Niebezpieczeństwo (6)

Niebo (3)

Nienawiść (8)

Nieśmiertelność (5)

Niewola (3)

Noc (7)

Nuda (1)

O

Obłok (1)

Obowiązek (11)

Obraz świata (26)

Obrzędy (4)

Obyczaje (76)

Obywatel (6)

Odwaga (14)

Ofiara (3)

Ogień (2)

Ogród (2)

Ojciec (48)

Ojczyzna (4)

Oko (8)

Okręt (1)

Okrucieństwo (6)

Omen (7)

Opieka (4)

Orientalizm (3)

Oświadczyny (3)

Otchłań (1)

P

Pamięć (7)

Pan (5)

Panna młoda (2)

Państwo (12)

Patriota (5)

Piekło (2)

Pieniądz (29)

Pies (8)

Piękno (7)

Pijaństwo (25)

Plotka (3)

Pobożność (4)

Pocałunek (5)

Pochlebstwo (4)

Podróż (10)

Podstęp (34)

Poeta (13)

Poezja (15)

Pogarda (3)

Pogrzeb (9)

Pojedynek (14)

Pokora (5)

Pokusa (3)

Polityka (26)

Polowanie (4)

Polska (1)

Poród (1)

Poświęcenie (2)

Potwór (5)

Powstanie (2)

Pozory (14)

Pozycja społeczna (24)

Pożądanie (11)

Pożegnanie (1)

Praca (4)

Prawda (18)

Prawnik (3)

Prawo (16)

Prometeusz (1)

Proroctwo (4)

Próba (1)

Próżność (1)

Przebranie (6)

Przeczucie (7)

Przedmurze chrześcijaństwa (1)

Przekleństwo (5)

Przemiana (19)

Przemijanie (18)

Przemoc (22)

Przestrzeń (1)

Przyjaźń (36)

Przyjemność (1)

Przyroda nieożywiona (1)

Przysięga (16)

Przywódca (1)

Ptak (9)

Pycha (5)

R

Radość (1)

Raj (2)

Rasizm (4)

Realista (2)

Religia (22)

Rewolucja (1)

Robak (7)

Rodzina (13)

Rośliny (4)

Rozczarowanie (2)

Rozkosz (11)

Rozpacz (14)

Rozstanie (1)

Rozum (15)

Równość (1)

Rycerz (13)

S

Samobójstwo (28)

Samolubstwo (1)

Samotnik (2)

Samotność (2)

Sąd (7)

Sąsiad (2)

Seks (15)

Sen (29)

Serce (11)

Sędzia (3)

Sielanka (1)

Sierota (1)

Siła (3)

Siostra (4)

Skąpiec (9)

Sława (14)

Słońce (5)

Słowo (45)

Sługa (39)

Służalczość (4)

Smutek (5)

Spotkanie (1)

Spowiedź (2)

Sprawiedliwość (17)

Starość (31)

Strach (22)

Strój (13)

Sumienie (6)

Syn (30)

Szaleniec (18)

Szaleństwo (26)

Szantaż (1)

Szatan (1)

Szczęście (15)

Szkoła (4)

Szlachcic (13)

Szpieg (4)

Sztuka (16)

Ś

Ślub (11)

Śmiech (14)

Śmierć (80)

Śmierć bohaterska (4)

Śpiew (3)

Światło (2)

Świętoszek (2)

Święty (1)

Świt (1)

T

Tajemnica (10)

Taniec (1)

Tchórzostwo (10)

Teatr (25)

Testament (5)

Tęsknota (2)

Theatrum mundi (3)

Tłum (8)

Trucizna (8)

Trup (6)

Twórczość (2)

U

Ucieczka (1)

Uczeń (3)

Uczta (4)

Umiarkowanie (10)

Upadek (7)

Upiór (1)

Uroda (10)

Urzędnik (1)

V

Vanitas (6)

W

Walka (15)

Wąż (2)

Wdowa (2)

Wdzięczność (1)

Wiadomość (1)

Wiara (7)

Wiatr (3)

Wiedza (15)

Wierność (3)

Wierzenia (9)

Wieś (2)

Więzienie (2)

Wina (8)

Wino (13)

Wiosna (1)

Władza (56)

Własność (5)

Woda (7)

Wojna (15)

Wolność (6)

Wróg (16)

Wstyd (1)

Wygnanie (7)

Wyrzuty sumienia (9)

Wzrok (5)

Z

Zabawa (9)

Zabobony (5)

Zapach (2)

Zaręczyny (2)

Zaświaty (7)

Zazdrość (18)

Zbrodnia (12)

Zbrodniarz (9)

Zdrada (19)

Zdrowie (8)

Zemsta (24)

Zgoda (1)

Ziarno (1)

Ziemia (3)

Zima (2)

Zło (7)

Złodziej (1)

Zmartwychwstanie (1)

Zmysły (4)

Zwątpienie (2)

Zwierzę (4)

Zwierzęta (11)

Zwycięstwo (2)

Ż

Żałoba (19)

Żart (9)

Żołnierz (14)

Żona (45)

Życie snem (2)

Żyd (3)

Żywioły (3)

Epoka: Renesans

Czas
w Europie koniec XIII — pocz. XVI w.; w Polsce XV-XVI w.
Najwybitniejsi twórcy
F. Petrarca, G. Boccacio, P. Ronsard, L. Ariosto, T. Tasso, L. de Camoes, M. Cervantes, F. Rabelais, M. Montaigne, N. Machiavelli, M. Rej, J. Kochanowski, K. Janicki, A. Krzycki, J. Dantyszek, Ł. Górnicki, A. Frycz Modrzewski
Reprezentatywne gatunki
fraszka, pieśń, elegia, tren, traktat parenetyczny, dialog polityczny, sonet, oda

Inaczej: odrodzenie, epoka po średniowieczu a przed barokiem, charakteryzująca się wszechstronnym odrodzeniem tradycji antycznych (w tym gatunków sztuki, kierunków filozofii, języków starożytnych — powrót do źródeł ad fontes) oraz zainteresowanie człowiekiem, właściwymi mu sferami np. językiem, anatomią, twórczymi możliwościami, sposobem istnienia w świecie (antropocentryzm, humanizm). Ideałem był człowiek wszechstronnie wykształcony i aktywny w wielu dziedzinach (Leonardo da Vinci jako człowiek renesansu; poeta doctus). Zjawiskami związanymi z nowym prądem była laicyzacja i rozwój nauki, czy reformacja, w której przejawiał się humanistyczny indywidualizm w podejściu do kwestii religijnych i politycznych oraz krytycyzm wobec autorytetów.

Renesans w Wikipedii
Zamknij

* Ładowanie