Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | rzymski | staropolskie | teatralny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 8159 przypisów.

ażali, azali a. zali (daw.) — czy. [przypis edytorski]

ażalibym się nie mógł widzieć (daw.) — czybym się nie mógł widzieć; czy nie mógłbym się widzieć. [przypis edytorski]

aże (daw.) — aż. [przypis edytorski]

aże — dziś popr.: aż. [przypis edytorski]

aże mi czasem cudnie — aż się czasem dziwię. [przypis edytorski]

ażeby — ażby; aż do czasu, kiedy by. [przypis redakcyjny]

ażeby ich wściurności a. wciurności! (daw.) — a niech ich szlag trafi! [przypis edytorski]

Ażeby jednak niektórzy Żydzi nie mogli gdzie indziej tych jego bezprawi ukazać we właściwym świetle… — jakie znaczenie przypisywano dziełom Flawiusza dowodzi fakt, że w niektórych rękopisach umieszczano następujący dopisek na końcu dzieła: εκ του οκτωκαιδεκατου λογου της ιωσεπου αρχαιολογιας περι του χριστου μαρτιριαι (Z osiemnastej księgi Starożytności Józefa świadectwa o Chrystusie, tj. Mesjaszu) i po tych słowach przytaczano cały ustęp ze Starożytności XVIII, III, 3, który pojawił się w epoce Euzebiusza i przez niego pierwszego został zacytowany (Euzebiusz, Historia kościelna I, XI, 7), gdy Orygenes natomiast pisze (Κατὰ Κέλσου [Przeciw Celsusowi] I, 35): ἀπιστῶν τῷ Ἰησοῦ ὡς Χριστῷ Ἰώσηπος (Józef nie wierzył, że Jezus był Chrystusem, tj. Mesjaszem). To samo stosuje się do ustępu Starożytności XX, IX, 1. Aczkolwiek Renan jeszcze z zastrzeżeniami wyrażał się o tych ustępach (Żywot Jezusa XXI i uwaga G). Zagadnienie to można uważać za rozwiązane. Ale te „subscriptiones” i „interpolationes” [dopiski i wstawki] były wśród wzburzonego morza ówczesnych fanatyzmów pasami korkowymi, które z powodzi zniszczenia starożytnych kultur wyniosły dzieła Flawiusza i podały do rąk badawczej i bardziej humanitarnej Teraźniejszości. [przypis tłumacza]

ażeby jego nauka nosiła jego imię — Wyrażenie zapożyczone od Terencjusza, Enn. 263. [przypis redakcyjny]

Ażeby moją wypróbować stałość, Tu dobrowolną dałam sobie ranę — według legendy Porcja w ten sposób pokazała Brutusowi, że nie wyda jego tajemnic nawet na torturach. [przypis edytorski]

Ażeby należycie uzasadnić potrzebę inkwizycji, umiano wynaleźć dla niej podstawy w Ewangelii, mianowicie w słowach Chrystusa o latorośli… — [Vacandard], op. cit., s. 212. [przypis autorski]

ażeby nie zanieczyściło się wszystko co w domu — „Jeśliby nie uprzątnęli [sprzętów], a przyjdzie kohen, by zobaczyć zarazę i [okazałoby się, że dom] trzeba zamknąć, wszystko co jest wewnątrz stanie się rytualnie nieczyste”, Raszi do 14:36 [1]. Raszi wnioskuje, że główna troska dotyczy tu naczyń ceramicznych, ponieważ drewniane i metalowe można oczyścić rytualnie, natomiast naczyń glinianych nie da się oczyścić poprzez zanurzenie mykwie, zob. Raszi do 14:36 [1]. [przypis tradycyjny]

Ażeby pogodzić wolność człowieka z wszechmocą i wszechwiedzą Boga, nie ma innego sposobu… — „Gibt es einen andern Ausweg, als dem Menschen mit seiner Freiheit, da sie im Gegensatz der Allmacht undenkbar ist, zu sagen, dass der Mensch nicht ausser Gott, sondern in Gott sei und dass seine Tätigkeit mit zum Leben Gottes gehöre” (VII, 339). [przypis autorski]

Ażeby praca nasza, mówił Ozanam na jednym z zebrań, została ubłogosławiona przez Boga… — Mgr. Baunard, op. cit., s. 96. [przypis autorski]

Ażeby przejść przez życie, potrzebujemy nie kija… — por. [Ozanam], Oeuvres Complétes, t. X., s. 152. [przypis autorski]

ażeby, zagniewana, wyrodnej nie żądała ofiary, co w progi domowe nieprzepartą nienawiść by wniosła. — bogini Artemida za pomocą przeciwnych wichrów zatrzymała w Aulidzie, w Beocji, wojska greckie ruszające pod Troję. Kalchas, wróż­bita achajski, oświadczył, że bogini żąda, aby Agamemnon złożył jej w ofierze własną córkę Ifigenię. Po długim wahaniu Agamemnon zgodził się; czynem tym obudził nienawiść żony swej, Klitajmestry. [przypis redakcyjny]

Ażeby żyć tu dalej (…) na całe życie! — fragment uzupełniony przez tłumacza. [przypis edytorski]

Ażebym, tracąc własny kąt (…) nie stracił cudzych przez gorycz mej pieśni — poeta martwi się, żeby gorzkie prawdy, które w swojej Boskiej Komedii o współczesnych sobie powiedział, nie przysporzyły mu tylu nieprzyjaciół, że wygnany z Florencji nigdzie w końcu nie znajdzie schronienia. [przypis redakcyjny]

Ażebyśwa (…) pojechali — Może byśmy pojechali. [przypis edytorski]

ażem doliczył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: aż doliczyłem. [przypis edytorski]

ażem ogłuchł — aż ogłuchłem. [przypis edytorski]

ażem (…) przyłożył — aż przyłożyłem. [przypis edytorski]

ażem się przeżegnała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: aż się przeżegnałam. [przypis edytorski]

ażem się skręcał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: aż się skręcałem. [przypis edytorski]

ażem się zląkł — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: aż się zląkłem. [przypis edytorski]

ażem tu stanął — przykład ruchomej końcówki czasownika; inaczej: aż tu stanąłem. [przypis edytorski]

ażeśmy dojechali — inaczej: aż dojechaliśmy. [przypis edytorski]

ażio (z wł.) — nadwyżka kursu papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej. [przypis edytorski]

ażiotaż — spekulacja na giełdzie opierająca się na sztucznym podwyższeniu lub zaniżeniu cen papierów wartościowych. [przypis edytorski]

ażurowy — dekorowany układem otworów. [przypis edytorski]

à bas le roi (fr.) — precz z królem. [przypis edytorski]

à bas le soleil (fr.) — w dół słońce; na dół ze słońcem; por. à bas les tyrans: precz z tyranami, obalić tyranów. [przypis edytorski]

À bon entendeur, salut (fr.) — pozdrowienia dla uważnego słuchacza; w znaczeniu: mądrej głowie dość dwie słowie. [przypis edytorski]

à bout de mes forces vitales (fr.) — u kresu moich sił życiowych; por. też: être à bout: być wykończonym. [przypis edytorski]

à bout portant (fr.) — z bliska. [przypis edytorski]

à chacun selon ses besoins (fr.) — każdemu według (jego) potrzeb. [przypis edytorski]

à chacun selon ses oeuvres (fr.) — każdemu według (jego) zasług (dosł. „dzieł”). [przypis edytorski]

à coup sur (fr.) — z całą pewnością, na pewno. [przypis edytorski]

à des aquisitions (fr.) — o nabytkach. [przypis edytorski]

à des douleurs infernales (fr.) — do piekielnych cierpień. [przypis redakcyjny]

à deux battants (fr.) — na oścież. [przypis edytorski]

à discrétion (fr.) — według własnego uznania. [przypis edytorski]

à fonds perdu (fr.) — na przepadłe; na marne. [przypis edytorski]

à francesa (fr. i hiszp.) — po francusku. [przypis edytorski]

à l'anglaise (fr.) — na sposób angielski. [przypis edytorski]

à l'antique (fr.) — na sposób starożytny, grecki. [przypis edytorski]

à l'antique (fr.) — w stylu antycznym. [przypis edytorski]

à la Beckmesser (fr.) — w stylu Beckmessera; Beckmesser: postać z opery Wagnera Śpiewacy norymberscy (1868): pedantyczny pisarz miejski, który staje do rywalizacji w konkursie śpiewaczym o rękę córki złotnika, krytykuje błędy w nowatorskim śpiewie konkurenta, ale później w swojej serenadzie sam popełnia szereg rażących błędów. [przypis edytorski]

à la bonne femme (fr.) — wykonana tak, by przypominała dobrą kobietę. [przypis edytorski]

à la bonne heure! (fr.) — proszę bardzo, i owszem. [przypis tłumacza]

À la bonne heure (fr.) — tu: w samą porę. [przypis edytorski]

à la bordelaise (fr.) — wg przepisu z Bordeaux. [przypis edytorski]

à la campagne (fr.) — na wsi. [przypis edytorski]

à la canaille (fr.) — na wzór hołoty, oberwańca. [przypis edytorski]

à la carte (fr.: według karty) — do wyboru z karty dań. [przypis edytorski]

à la chapelle (fr.) — na wzór kaplicy. [przypis edytorski]

à la fourchette (fr.) — dosł.: przyjęcie na stojąco bądź śniadanie, na które podawane są zimne mięsa. [przypis edytorski]

à la fourchette (fr.) — dosł.: widelcem; o posiłku: spożywany na stojąco, złożony z przekąsek i potraw, które można jeść samym tylko widelcem, w drugiej ręce trzymając talerz. [przypis edytorski]

à la fourchette (fr.) — tu: w wyznaczonym przedziale czasu; międzywojenny kodeks honorowy Boziewicza nakazywał zgłoszenie się sekundantów wyzwanego do sekundantów wyzywającego w ciągu 24 godzin, zaś pojedynek musiał się odbyć najpóźniej 24 godziny po osiągnięciu porozumienia przez sekundantów obu stron. [przypis edytorski]

à la (fr.) — jak, na sposób, w rodzaju. [przypis edytorski]

à la (fr.) — jak, w rodzaju, w stylu. [przypis edytorski]

à la (fr.) — niby, w stylu, na modłę. [przypis edytorski]

à la Franconi (fr. i wł.) — na sposób Franków. [przypis edytorski]

à la gloire (fr.) — dla sławy. [przypis edytorski]

à la guerre comme a la guerre (fr.) — na wojnie, jak to na wojnie. [przypis edytorski]

à la Lassalle — w stylu Lassalle'a. Antoine Charles Louis de Lassalle (1775–1809) był generałem wojsk napoleońskich, kawalerzystą; jego strój składał się z ciemnej, bogato szamerowanej złotem kurtki, której kołnierz (wysoka stójka w stylu epoki) była wykończona futrem, następnie z czerwonych szarawarów u dołu wpuszczonych w wysokie do kolan, czarne buty, zaś u góry przepasanych szeroką szarfą. [przypis edytorski]

à la lettre (fr.) — dosłownie. [przypis edytorski]

à la longue (fr.) — na długo, w dłuższej perspektywie. [przypis edytorski]

À la manière de… (fr.: Na sposób…) — tytuł popularnej serii zbiorów pastiszy napisanych przez Paula Reboux i Charlesa Müllera (1908, 1910, 1913); po śmierci Müllera kolejne pisał sam Reboux (1925, 1950). Naśladujące styl Octave'a Mirbeau opowiadanie Pour les pauvres (Dla biednych) opublikowano w drugiej serii, z roku 1910. [przypis edytorski]

à la manière russe (fr.) — na modłę rosyjską. [przypis edytorski]

à la mer comme à la guerre (fr.) — na morzu jak na wojnie (trawestacja francuskiego przysłowia: „na wojnie, jak na wojnie”). [przypis edytorski]

à la millanaise (fr.) — po mediolańsku. [przypis edytorski]

à la page, być (z fr.) — być na bieżąco, orientować się. [przypis edytorski]

à la Pompadour — na podobieństwo pani Pompadour (wpływowej kochanki króla Francji Ludwika XV). [przypis edytorski]

à la reine (fr.) — po królewsku. [przypis edytorski]

à la Saint Jean (fr.) — na sposób św. Jana; szarańcze à la Saint Jean: aluzja do biblijnego Jana Chrzciciela, który przebywając na pustkowiu, żywił się szarańczą i miodem leśnym (Mk 1, 6; Mt 1, 4). [przypis edytorski]

à la Titus (fr.) — na wzór Tytusa. [przypis edytorski]

à la tortue (fr.) — na żółwia, w stylu żółwia (żółwiowym) itp. [przypis edytorski]

à la turque (fr.) — na wzór turecki. [przypis edytorski]

à la valentienne (fr.) — po walencku (od nazwy hiszpańskiego miasta Walencja). [przypis edytorski]

Á mon seul désir (fr.) — dla mojego jedynego pragnienia. [przypis edytorski]